Czy przyjęcie w postanowieniach umowy wynagrodzenia ryczałtowego wyklucza możliwość domagania się zapłaty za prace dodatkowe?

Po przystąpieniu przez wykonawcę do wykonywania prac okazało się, że zachodzą rozbieżności między dokumentacją geodezyjną a rzeczywistą lokalizacją instalacji wodociągowych, studzienek do których miała zostać podłączona kanalizacja sanitarna i kanalizacja deszczowa. Rozbieżności te wymagały przesunięcia istniejącego wodociągu poza obrys planowanego budynku oraz zmiany lokalizacji instalacji kanalizacji deszczowej i sanitarnej oraz zamontowania dodatkowo pompy wraz z instalacją zasilającą. Konieczność zainstalowania pompy była następstwem różnicy poziomów na których zlokalizowane były studzienki i instalacja. Wykonanie tych prac wymagało dokonania zmian w projekcie. Przeprowadzenie tych zmian było konieczne dla zrealizowania całej inwestycji. Wykonawca poinformował przedstawiciela inwestora zastępczego o konieczności wykonania tych prac i przystąpił do ich realizacji. Koszt przesunięcia istniejącego wodociągu poza obrys planowanego budynku wyniósł 5.821,77 zł. Koszt prac związanych ze zmianą przebiegu kanalizacji deszczowej wyniósł 4.636,14 zł a kanalizacji sanitarnej 3.633,94 zł. W toku prac okazało się, że konieczna będzie modyfikacja parametrów posadzki w pomieszczeniu archiwum. Wskazane przez inwestora w toku prac metalowe szafy w archiwum wymagały zmiany parametrów posadzki w tym pomieszczeniu. Producent wskazał bowiem, że bez takiego wzmocnienia nie może udzielić gwarancji prawidłowego ich funkcjonowania. Wymagało to zmiany projektu, które zostały dokonane. Powód wykonał niezbędne prace, a ich wartość wynosiła 6.987,29 zł.

W umowie strony przewidziały formę ryczałtowego wynagrodzenia.

Czy wykonawca miał prawo żądać zapłaty za prace dodatkowe?

W wyroku z dnia 12 marca 2014 r., V ACa 846/13, Sąd Apelacyjny w Gdańsku odnosząc się do możliwości domagania się wykonawcy zapłaty za prace dodatkowe, gdy w umowie o roboty budowlane przyjęto zasadę wynagrodzenia ryczałtowego, stwierdził, że „(…) ustalenie ryczałtowego wynagrodzenia za wykonanie robót budowlanych wyklucza możliwość domagania się zapłaty za prace dodatkowe jedynie wtedy, gdy te prace są naturalną konsekwencją procesu budowlanego i w naturalny sposób z niego wynikają. Co więcej, dotyczą takich sytuacji, które wykonawca robót dysponujący dokumentacją techniczną powinien przewidzieć jako konieczne do wykonania mimo, że dokumentacja ich nie przewiduje. Wynika to z zawodowego charakteru wykonywanych przez wykonawcę robót budowlanych czynności i przypisanego do nich określonego poziomu wiedzy i doświadczenia zawodowego.”

Sąd Apelacyjny zwrócił również uwagę, że „(…) nie jest usprawiedliwione oczekiwanie całkowitego wyłączenia możliwości domagania się wynagrodzenia za prace dodatkowe, zwłaszcza gdy dokumentacja techniczna, która jest podstawą kalkulowania wynagrodzenia przez wykonawcę, zawiera błędy uniemożliwiające realizowanie zadania dla osiągnięcia założonego efektu końcowego. W tej sprawie wadliwość dokumentacji projektowej geodezyjnej dotyczyła przebiegu instalacji kanalizacyjnej oraz instalacji deszczowej. Konieczność ich przystosowania do sprawnego funkcjonowania wymagała poniesienia dodatkowych nakładów, których powód nie mógł przewidzieć kalkulując wynagrodzenie ryczałtowe, albowiem ustalenie wad projektowych, za które nie ponosi odpowiedzialności, nastąpiło dopiero w chwili przystąpienia do realizowania zadania.”

W ocenie Sądu Apelacyjnego „pozwana udostępniając powodowi informacje, które stanowiły podstawę skalkulowania wynagrodzenia ryczałtowego, przedstawiła je w sposób nieprawdziwy, uniemożliwiając tym samym realne skalkulowanie kosztów prac niezbędnych dla wykonania zlecenia. Dlatego umówione przez strony wynagrodzenie ryczałtowe nie obejmuje wspomnianych prac, bowiem powód nie mógł i nie powinien przewidzieć konieczności ich wykonania oceniając okoliczności przedstawione mu przez pozwaną. Gdyby przyjąć inne założenie, nieuczciwy inwestor mógłby ustalić korzystne dla siebie warunki płatności za prace, mając świadomość konieczności ich wykonania i nie informując o tym wykonawcy robót (nie ujmując ich w dokumentacji lub wadliwie je określając), który konieczności wykonania tych prac nie mógłby przewidzieć.”

Sąd Apelacyjny stwierdził również, że Sąd Okręgowy słusznie uznał, że w okolicznościach sprawy słusznie Sąd Okręgowy założył, że prace dodatkowe wykonane z uwagi na zmianę koncepcji nie były objęte umówionym wynagrodzeniem ryczałtowym, a zatem skoro wykonawca je wykonał nie chcąc się narazić na zarzut niewykonania umowy, a konieczności i celowości ich wykonania inwestor nie kwestionował, wykonawcy należy mu się stosowne wynagrodzenie.

 

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 12 marca 2014 r., V ACa 846/13 >>>

http://orzeczenia.gdansk.sa.gov.pl/content/$N/1510...

Opracowanie: Zespół wPrzetargach