Realizacja dodatkowych robót budowlanych w nowej ustawie - Prawo zamówień publicznych

Problematyka realizacji dodatkowych robót budowlanych została natomiast uregulowana w art. 455 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz.U. poz. 2019) – w skrócie „ustawa Pzp”. 

W przeciwieństwie do robót dodatkowych, podstawową cechą robót, o których mowa w art. 455 ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp, jest ich nieprzewidywalność (zob. użyte w art. 455 ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp sformułowanie „których nie uwzględniono w zamówieniu podstawowym”).

Na podstawie art. 455 ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp zamawiający będzie mógł nabywać od dotychczasowego wykonawcy dodatkowe roboty budowlane, których nie uwzględniono w zamówieniu podstawowym, o ile będą one niezbędne i zostaną spełnione łącznie następujące warunki:

  1. zmiana wykonawcy nie będzie mogła zostać dokonana z powodów ekonomicznych lub technicznych, w szczególności dotyczących zamienności lub interoperacyjności wyposażenia, usług lub instalacji zamówionych w ramach zamówienia podstawowego,
  2. zmiana wykonawcy spowodowałaby istotną niedogodność lub znaczne zwiększenie kosztów dla zamawiającego,
  3. wzrost ceny spowodowany każdą kolejną zmianą nie będzie przekraczać 50% wartości pierwotnej umowy, a w przypadku zamówień w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa łączna wartość zmian nie będzie przekraczać 50% wartości pierwotnej umowy, z wyjątkiem należycie uzasadnionych przypadków.

Użyte w art. 455 ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp sformułowanie „których nie uwzględniono w zamówieniu podstawowym” oznacza roboty nieujęte w opisie przedmiotu zamówienia. Nieuwzględnienie dodatkowych robót budowlanych w opisie przedmiotu zamówienia musi wynikać z sytuacji niemożliwej wcześniej do przewidzenia. 

Sytuacja niemożliwa wcześniej do przewidzenia (nieprzewidywalność zobiektyzowana) musi mieć charakter obiektywny i wynikać z przyczyn niezależnych od zamawiającego, co oznacza, że nie powinna wynikać z niedołożenia należytej staranności na etapie przygotowania postępowania o udzielenie zamówienia lub zmian wynikających ze zmiany potrzeb zamawiającego lub sposobu wykonania robót budowlanych, które można było przewidzieć (nieprzewidywalność zobiektyzowana). 

Dla oceny legalności zastosowania art. 455 ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp nie będzie mieć znaczenia, że niedołożenie należytej staranności wynika z działania osoby trzeciej, której zamawiający powierzył przygotowanie postępowania (np. opracowanie dokumentacji projektowej i specyfikacji technicznej wykonania i odbioru robót budowlanych).

Zamawiający będzie musiał również wykazać, że realizacja robót dodatkowych przez innego wykonawcę nie będzie możliwa z powodów ekonomicznych lub technicznych i spowoduje istotną niedogodność (np. powierzenie wykonania robót dodatkowych innemu wykonawcy spowodowałoby poniesienie znacznych kosztów lub utrudnienia w związku z koniecznością zapewnienia dotychczasowemu wykonawcy miejsca na składowanie jego materiałów budowlanych, sprzętu budowlanego).

Kolejną przesłanką konieczną do spełnienia będzie wykazanie, że wzrost ceny spowodowany każdą kolejną zmianą nie przekroczy 50% wartości pierwotnej umowy. 

W przypadku wprowadzania zmian próg 50% będzie miał zastosowanie do wartości każdej z nich, a nie wartości wszystkich zmian łącznie. 

Wartość zamówienia określona pierwotnie w umowie to pierwotna wartość brutto wynagrodzenia wykonawcy określona w zawartej umowie w sprawie zamówienia publicznego. 

Zamawiający nie będzie mógł wprowadzać kolejnych zmian umowy w celu uniknięcia stosowania przepisów ustawy Pzp (art. 455 ust. 3 pkt 1 ustawy Pzp). 

W przypadku robót, o których mowa w art. 455 ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp, zamawiający po dokonaniu zmiany umowy będzie obowiązany zamieścić ogłoszenie o zmianie umowy w Biuletynie Zamówień Publicznych lub przekazać Urzędowi Publikacji Unii Europejskiej.

Jeżeli umowa będzie zawierać postanowienia dotyczące zasad wprowadzania zmian wysokości cen, dopuszczalną wartość zmiany ceny, o której mowa w art. 455 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy Pzp, lub dopuszczalną wartość zmiany umowy, o której mowa w art. 455 ust. 2 ustawy Pzp, zamawiający będzie ustalać w oparciu o zmienioną cenę.

 

Opracowanie:  Józef Edmund Nowicki


 

ś