Szacowanie wartości zamówienia na roboty budowlane w orzecznictwie i wynikach kontroli

Szacowanie wartości zamówienia na roboty budowlane w orzecznictwie i wynikach kontroli

 

Zgodnie z art. 33 ust. 1 Pzp wartość zamówienia na roboty budowlane ustala się na podstawie:

  1. kosztorysu inwestorskiego sporządzanego na etapie opracowania dokumentacji projektowej albo na podstawie planowanych kosztów robót budowlanych określonych w programie funkcjonalno-użytkowym, jeżeli przedmiotem zamówienia jest wykonanie robót budowlanych w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (w skrócie „UsPrBud”);
  2. planowanych kosztów prac projektowych oraz planowanych kosztów robót budowlanych określonych w programie funkcjonalno-użytkowym, jeżeli przedmiotem zamówienia jest zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

 

Przy obliczaniu wartości zamówienia na roboty budowlane uwzględnia się także wartość dostaw i usług oddanych przez zamawiającego do dyspozycji wykonawcy, o ile są one niezbędne do wykonania tych robót budowlanych (art. 33 ust. 2 Pzp).

W praktyce stosowanie art. 33 ust. 2 Pzp budzi kontrowersje.

Czy na podstawie art. 33 ust. 2 Pzp, w przypadku ustalania wartości zamówienia na wykonanie robót budowlanych, zamawiający jest obowiązany uwzględnić również wartość zamówienia na usługi opracowania kosztorysu inwestorskiego, dokumentacji projektowej oraz specyfikacji technicznej wykonania i odbioru robót budowlanych, dotyczące tych robót, w sytuacji, gdy zamówienie na te usługi zostało już udzielone?

W takim przypadku zamawiający ustalając wartość zamówienia na wykonanie robót budowlanych nie uwzględnia wartości zamówienia na usługi opracowania kosztorysu inwestorskiego, dokumentacji projektowej oraz specyfikacji technicznej wykonania i odbioru robót budowlanych, dotyczące tych robót, w sytuacji, gdy zamówienie na te usługi zostało już udzielone.

Przepis art. 33 ust. 2 Pzp dotyczy sytuacji, gdy zamawiający z różnych względów nabył (zakupił) wyroby budowlane lub usługi służące do wykonania robót budowlanych i zdecydował się przekazać te wyroby i usługi wykonawcy.

W związku z powyższym, aby w przypadku konkretnego zamówienia na wykonanie robót budowlanych, zamawiający mógł wykonać obowiązek wynikający z art. 33 ust. 2 Pzp, nabyte wyroby budowlane lub usługi służące do wykonania robót budowlanych muszą być elementem konkretnego zamówienia na roboty budowlane.

 

W przypadku ustalania wartości zamówienia na roboty budowlane należy uwzględnić znaczenie pojęć „obiektu budowlanego” i „robót budowlanych”.

Obiektem budowlanym jest wynik całości robót budowlanych w zakresie budownictwa lub inżynierii lądowej i wodnej, który może samoistnie spełniać funkcję gospodarczą lub techniczną (art. 2 pkt 5d Pzp). Przez roboty budowlane należy natomiast rozumieć wykonanie albo zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 2c Pzp lub obiektu budowlanego, a także realizację obiektu budowlanego, za pomocą dowolnych środków, zgodnie z wymaganiami określonymi przez zamawiającego (art. 2 pkt 8 Pzp).

Zasadnicze znaczenie dla ustalenia, czy mamy do czynienia z zamówieniem na jeden obiekt budowlany, będzie mieć to, czy wynik całości robót budowlanych lub inżynieryjnych może samoistnie spełniać funkcję gospodarczą lub techniczną. Ocena, czy w konkretnym przypadku mamy do czynienia z jednym obiektem budowlanym, powinna być dokonana w świetle gospodarczych i technicznych funkcji, które taki obiekt będzie spełniał.

W wyroku C-220/05 z dnia 18 stycznia 2007 r., pkt 41, ETS zwrócił uwagę, że „Z art. 1 lit. c) dyrektywy wynika, że istnienie obiektu budowlanego powinno być oceniane w związku z funkcją gospodarczą lub techniczną rezultatu wykonanych robót budowlanych (zob. wyrok z dnia 27 października 2005 r. w sprawach połączonych C-187/04 i C-188/04 Komisja przeciwko Włochom, dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 26). Jak jasno wynika z szeregu postanowień porozumienia, realizacja parku rozrywki ma za zadanie przyciągnięcie działalności handlowej i usługowej, tak iż należy uznać, że porozumienie spełnia funkcję gospodarczą”.

Do zagadnienia podziału zamówienia na roboty budowlane i pojęcia „obiektu budowlanego” ETS odniósł się również w wyroku z dnia 5 października 2000 r. w sprawie Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Republice Francuskiej (C-16/98). Zdaniem ETS zasadnicze znaczenie dla odpowiedzi, czy mamy do czynienia z zamówieniem na jeden obiekt budowlany jest ustalenie, czy wynik całości robót budowlanych lub inżynieryjnych może samoistnie spełniać funkcję gospodarczą lub techniczną. Ocena, czy w konkretnym przypadku mamy do czynienia z jednym obiektem budowlanym w rozumieniu dyrektywy powinna być dokonana w świetle gospodarczych i technicznych funkcji, które będzie spełniał. Oznacza to, że całość robót budowlanych udzielanych w kilku postępowaniach należy brać pod uwagę w kontekście ustalenia obowiązku stosowania przepisów dyrektywy. W wyroku C-16/98, ETS wskazał również, że istnienie jednego podmiotu zamawiającego i możliwość przeprowadzenia przez przedsiębiorstwo wspólnotowe całości robót opisanych w odnośnych zamówieniach może stanowić dowód potwierdzający istnienie obiektu budowlanego w rozumieniu dyrektywy, nie może jednak stanowić w tym względzie kryterium decyzyjnego.

Pojęcia „robót budowlanych” i „obiektu budowlanego” (dzieła) w rozumieniu art. 2 pkt 5d i 8 Pzp oraz art. 2 ust. 1 pkt 6 i 7 dyrektywy 2014/24/UE oraz art. 2 pkt 2 i 3 dyrektywy 2014/25/UE są autonomicznymi pojęciami i mają znaczenie tylko na gruncie przepisów o zamówieniach publicznych oraz nie mają wpływu na znaczenie tych pojęć w innych aktach prawnych. Nie mogą również podlegać ocenie z punktu widzenia ich zgodności z pojęciem robót budowlanych i obiektu budowlanego zawartymi w UsPrBud.

W publikacji „Nowelizacja ustawy Prawo zamówień Publicznych z dnia 12 października 2012 r. - wprowadzenie do przepisów ustawy”  zwrócono uwagę, że „Zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, istnienie obiektu budowlanego powinno być oceniane w związku z funkcją gospodarczą lub techniczną rezultatu wykonanych robót budowlanych. A zatem, jak wspomniano powyżej, obiektem może być przykładowo określony budynek spełniający funkcję teatru, pływalni lub inna budowla typu most czy tunel.

Jednocześnie, za obiekt budowlany w rozumieniu nowej definicji uznany zostanie także zespół czy kompleks obiektów w rozumieniu prawa budowlanego mający pełnić określoną funkcję gospodarczą lub techniczną, np. zespół rekreacyjno - wypoczynkowy, w ramach którego funkcjonować będą odrębne budynki pływalni, siłowni, sali gimnastycznej, spa, korty tenisowe, parkingi itp. Wobec powyższego, szacując wartość robot budowlanych, niezbędnych do realizacji obiektu budowlanego w rozumieniu ustawy Pzp, nawet jeżeli roboty te odnoszą się do rożnych obiektów budowlanych w rozumieniu prawa budowlanego, ale składają się na jedno zamierzenie budowlane wyznaczone wspólną funkcją gospodarczą i techniczną, jaką ta inwestycja budowlana ma pełnić, zamawiający powinien dokonać łącznego szacowania, sumując wartość robót składających się na ww. zamierzenie”.

Co do zasady zamawiający ustalając wartość zamówienia na wykonanie robót budowlanych ustala wartość zamierzenia budowlanego. Na gruncie Pzp będzie to wartość robót budowlanych lub obiektu budowlanego, o których mowa w art. 2 pkt 5d i 8 Pzp.

Chodzi tu o ustalenie, które roboty budowlane stanowić będą całość funkcjonalną, tj. ustalenie, czy wynik całości robót budowlanych w zakresie budownictwa lub inżynierii lądowej i wodnej, który może samoistnie spełniać funkcję gospodarczą lub techniczną.

 

W publikacji „Nowelizacja ustawy Prawo zamówień Publicznych z dnia 12 października 2012 r. - wprowadzenie do przepisów ustawy” (s. 15-16) Urząd Zamówień Publicznych wskazuje zasady ogólne ustalania wartości zamówienia na roboty budowlane.

Link do publikacji:   https://www.uzp.gov.pl/__data/assets/pdf_file/0017/24641/Nowelizacja_PZP_www.pdf

 

Różne rodzaje robót w ramach jednego obiektu budowlanego

„Zarówno w sytuacji, gdy w przedmiotem zamówienia jest remont budynku, na który składają się rożne rodzaje robot np. wymiana okien, dachu, ogrzewania jak również w sytuacji, gdy przedmiotem zamówienia jest budowa kilku obiektów w rozumieniu prawa budowlanego, ale funkcjonalnie ze sobą powiązanych i składających się na jedno zamierzenie budowlane (np. budowa kompleksu składającego się na park rozrywki) - czyli obiektu budowlanego w rozumieniu zmienionych przepisów Pzp, zamawiający powinien dokonać łącznego szacowania wartości robót składających się na całe zamierzenie budowlane. Wynika to z faktu, że zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 5d ustawy Pzp przez obiekt budowlany rozumieć należy wynik całości robot budowlanych w zakresie budownictwa lub inżynierii lądowej i wodnej, który może samoistnie spełniać funkcję gospodarczą lub techniczną, a zgodnie z cytowanym powyżej orzecznictwem ETS, istnienie obiektu budowlanego powinno być oceniane w związku z funkcją gospodarczą lub techniczną rezultatu wykonanych robot budowlanych” .

 

Rodzajowo podobne roboty budowlane na różnych obiektach budowlanych

„W sytuacji, gdy przedmiotem zamówienia są jednorodne rodzajowo roboty budowlane np. wymiana dachów na kilku budynkach pozostających w zarządzie zamawiającego, przedmiotem zamierzenia budowlanego powinna być co do zasady całość prac składających się na remonty dachów, bez względu na konieczność pozyskania przez zamawiającego niezbędnych decyzji o pozwoleniu na budowę wymaganych przepisami Prawa budowlanego dla poszczególnych budynków odrębnie” .

 

Roboty remontowe na jednym i kilku obiektach w rozumieniu ustawy - prawo budowlane

„Jeżeli celem zamówienia jest wykonanie robot remontowych w obrębie jednego „obiektu budowlanego” w rozumieniu prawa budowlanego, wartość robot wykonywanych w ramach tego obiektu powinna podlegać sumowaniu. W sytuacji, gdy zamawiający dokonuje remontów rożnych obiektów budowlanych, przy czym na remonty te składają się rożne rodzaje robot np. wymiana okien, malowanie, kładzenie wykładzin, drobne roboty budowlane i instalacyjne, mimo, że niektóre rodzaje robot powtarzają się w rożnych obiektach, wartością zamówienia będzie co do zasady wartość robot wykonywanych w obrębie jednego budynku, gdyż dopiero całość prac składających się na roboty budowlane wykonywane w ramach jednego budynku można określić jako jedno spójne zamierzenie budowlane. Taki sposób szacowania wartości zamówienia nie stoi na przeszkodzie łączeniu przez zamawiającego w jednym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego remontów kilku budynków, jeżeli połączenie realizacji zamówienia na kilku obiektach jest uzasadnione względami organizacyjnymi czy finansowymi lub innymi okolicznościami obiektywnie uzasadniającymi takie działanie” .

 

Obiektem budowlanym (zamierzeniem budowlanym) będą roboty budowlane polegające na przebudowie ciągu dróg powiatowych z przebudową mostu i budową mostu

Link do wyniku kontroli:  https://www.uzp.gov.pl/__data/assets/pdf_file/0021/24645/KD_12_14.pdf

 

W informacji z dnia 12 września 2014 r. o wyniku kontroli UZP/DKUE/KD/12/2014  Prezes Urzędu Zamówień Publicznych (w skrócie „Prezes UZP”) stwierdził, że roboty budowlane polegające na przebudowie ciągu dróg powiatowych nr 1033K i 2186K z przebudową mostu nr 86 w K. i budową mostu nr 73 w T. oraz przebudowie ciągu dróg powiatowych nr 2191K i nr 2189K to jedno zamówienia, którego wartość ustala się łącznie. W ocenie Prezesa UZP podstawą ustalenia, czy określone prace stanowią jedno zamówienie na roboty budowlane czy też zamówienia odrębne, nie mógł być projekt budowlany tylko zakres planowanych prac budowlanych (przedsięwzięcia budowlanego - czytaj zamierzenia budowlanego).
 
Prezes UZP zwrócił uwagę, że „Dla ustalenia, czy w danym przypadku mamy do czynienia z jednym zamówieniem, czy też z odrębnymi zamówieniami konieczna jest analiza okoliczności konkretnego przypadku. W tym celu należy posługiwać się takimi kryteriami jak tożsamość przedmiotowa zamówienia (dostawy, usługi roboty budowlane tego samego rodzaju i o tym samym przeznaczeniu), tożsamość czasowa zamówienia (przewidzenie przez zamawiającego pełnego zakresu przedmiotowego zamówień sfinansowanych i udzielanych w znanej zamawiającemu perspektywie czasowej) i możliwość wykonania zamówienia przez jednego wykonawcę. Pomocną (ale nie decydującą) dla ustalenia tożsamości przedmiotowej zamówienia może być definicja robót budowlanych zawarta w ustawie Pzp. Chodzi zatem o to, by jako jedno zamówienie traktowane były wszystkie prace, które zmierzają do realizacji (albo np. poprawy stanu) obiektu budowlanego rozumianego jako obiekt lub kompleks obiektów spełniających określoną funkcję techniczno-użytkową”.

Mając na uwadze powyższe, Prezes UZP stwierdził, że przedmiotem zamówienia zarówno w postępowaniu nr 1, jak i nr 2 jest przebudowa ciągu dróg powiatowych oraz - w postępowaniu nr 1 - modernizacja mostów. Szczegółowy zakres robót budowlanych w obu zamówienia był bardzo zbliżony,  a połączenie przebudowy drogi i mostów w jednym zamówieniu świadczyło  o tym, iż jest możliwa realizacja obu elementów przez tego samego wykonawcę, co świadczy o istotnym podobieństwie w zakresie sposobu realizacji ww. robót. W ocenie Prezesa UZP, w takim przypadku roboty budowlane są tego samego rodzaju i o tym samym przeznaczeniu. Zatem obydwa zamówienia należało potraktować łącznie jako realizację jednego obiektu budowlanego (budowla stanowiącą całość techniczno-użytkową - w myśl przepisów Pzp; wynik robót budowlanych lub inżynieryjnych, traktowanych jako całość, które może samodzielnie spełniać określoną funkcję gospodarczą lub techniczną - w myśl przepisów prawa unijnego), czy też jako jedno przedsięwzięcie budowlane (w myśl przepisów prawa unijnego), polegające na remoncie dróg i mostów na określonym obszarze, udzielane przez tego samego zamawiającego i mające takie samo przeznaczenie techniczne - funkcję transportową.

Prezes UZP nie zgodził się z zamawiającym, że modernizowane ciągi dróg oraz most stanowią kilka odrębnych obiektów budowlanych. Po pierwsze, sam zamawiający połączył w ramach jednego zamówienia roboty budowlane dotyczące dróg i przebiegających w ich sąsiedztwie mostów, co oznacza, że uznał je łącznie za jeden obiekt budowlany o tym samym przeznaczeniu, którego wartość szacunkową należy zsumować. Po drugie, funkcjonalną całość robót budowlanych w niniejszej sprawie stanowi połączony ciąg dróg wraz z mostami, nie zaś odrębnie poszczególne odcinki dróg w tym samym powiecie.

Prezes UZP uznał również, że została spełniona przesłanka odnosząca się do tożsamości czasowej. W momencie wszczęcia postępowania pierwszego zamawiający posiadał wiedzę co do pełnego zakresu i wartości obydwu zamówień. Potrzeba udzielenia obydwu zamówień uwidoczniła się już w momencie złożenia wspólnego wniosku o dofinansowanie przedsięwzięcia. Wprawdzie zakres zamówienia drugiego uległ rozszerzeniu w stosunku do pierwotnie przedstawionego w ww. wniosku, jednak nie sposób uznać, że w momencie wszczęcia postępowania pierwszego zamawiający nie miał wiedzy o nowych robotach objętych postępowaniem drugim.

Prezes UZP uznał również, że została spełniona przesłanka odnosząca się do możliwości realizacji obu przedmiotów zamówienia przez jednego wykonawcę, ponieważ wykonawcy, którzy złożyli najkorzystniejsze oferty w pierwszym postępowaniu, brali jednocześnie udział w drugim postępowaniu. Ponadto, jak wynikało ze stanu faktycznego obu postępowań, także pozostali wykonawcy biorący udział w pierwszym z nich, składali następnie oferty w ramach drugiego postępowania. Zamawiający nie wniósł zastrzeżeń do wyników kontroli.
 

Obiektem budowlanym (zamierzeniem budowlanym) będą roboty budowlane polegające na modernizacji budynków w zespole szkół

Link do publikacji „Wyniki kontroli przeprowadzonych w 2009 r. przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych dotyczących zamówień współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej”, s. 11-12:

https://www.uzp.gov.pl/__data/assets/pdf_file/0018/21267/Wyniki_kontroli_UE_2009.pdf

 

Jak wynikało z przekazanej do Urzędu Zamówień Publicznych dokumentacji, w ramach realizacji projektu pn. „Ograniczenie emisji zanieczyszczeń w Zespole Placówek Resocjalizacyjno-Wychowawczych w (…)” zamawiający przeprowadził m.in. 4 rozstrzygnięte postępowania przetargowe związane z realizacją robot budowlanych dla budynku „Szkoły” oraz internatu, a polegające na modernizacji kotłowni a także demontażu starej i montażu nowej instalacji grzewczej w powyższych obiektach:

  1. Modernizacja centralnego ogrzewania w budynku Szkoły w Zespole Placówek Resocjalizacyjno-Wychowawczych w (…),
  2. Modernizacja kotłowni stałopalnej na gazową w budynku Szkoły w Zespole Placówek Resocjalizacyjno-Wychowawczych w (…),
  3. Modernizacja instalacji centralnego ogrzewania w budynku internatu Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w (…),
  4. Modernizacja kotłowni stałopalnej na gazową w budynku internatu Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w (…).

Zamawiający oszacował wartość każdego z postępowań odpowiednio:

  1. na kwotę: 209 527,82 zł (tj. 47 761,07 euro),
  2. na kwotę: 158 853,63 zł (tj. 36 210,08 euro),
  3. na kwotę: 117 375,45 zł (tj. 26 755,29 euro),
  4. na kwotę: 156 432,62 zł (tj. 35 658,22 euro)

co łącznie daje kwotę 642 189,52 zł (tj. 146 384,66 euro).
 
Przedmiotowe roboty budowlane wykonywane były w obrębie jednej miejscowości i jednego kompleksu pedagogicznego (ten sam adres budynków). Wszystkie zamówienia zostały udzielone przez jednego zamawiającego. Zamówienia na roboty budowlane realizowane w budynku „Szkoły” oraz internatu polegające na modernizacji kotłowni, a także demontażu starej i montażu nowej instalacji grzewczej, z uwagi na ich podobieństwo mogły być wykonane przez jedno przedsiębiorstwo (o czym świadczy także fakt, iż wszystkie zamówienia zostały udzielone jednemu wykonawcy). Do ich realizacji niezbędna była analogiczna wiedza fachowa oraz jednakowego rodzaju potencjał techniczny.

Wszczęcie postępowań na roboty budowlane w każdej części nastąpiło w bardzo bliskich odstępach czasu (06.06.2007 r., 08.06.2007 r., 06.06.2007 r., 08.06.2007 r.), podobnie jak zawarcie umów (13.07.2007 r. oraz 27.07.2007 r.). Również terminy wykonania robot w zakresie każdej części zostały wyznaczone na ten sam okres, tj. od dnia podpisania umowy do 30.09.2007 r. oraz od dnia podpisania umowy do 10.10.2007 r. We wszystkich czterech postępowaniach oferty złożyli niemal ci sami wykonawcy, co świadczy także o jednolitym charakterze robot stanowiących przedmiot zamówienia w każdym z tych postępowań.

Łącznie szacowana wartość kontrolowanych zamówień w zakresie postępowań przetargowych związanych z realizacją robot budowlanych dla budynku „Szkoły” oraz internatu polegających na modernizacji kotłowni a także demontażu starej i montażu nowej instalacji grzewczej w powyższych obiektach wynosiła 146 384,66 euro. Ustalenie przez zamawiającego wartości zamówienia indywidualnie, w stosunku do poszczególnych części zamówienia stanowiło naruszenie art. 32 ust. 4 Pzp.

 

Prace polegające na likwidacji toru motocrossowego oraz wykonaniu nawierzchni dalszej części targowiska miejskiego stanowią obiekt budowlany

Link do uchwały KIO/KD 42/15:  https://www.uzp.gov.pl/__data/assets/pdf_file/0015/26232/KIO-KD-42-15.pdf

 

W uchwale z dnia 5 sierpnia 2015 r., KIO/KD 42/15, Krajowa Izba Odwoławcza odniosła się do zagadnienia, czy prace polegające na likwidacji toru motocrossowego oraz wykonaniu nawierzchni dalszej części targowiska miejskiego stanowią obiekt budowlany w rozumieniu art. 2 pkt 5d Pzp. W wyniku kontroli Prezes UZP zwrócił uwagę, że dla ustalenia czy w danym przypadku mamy do czynienia z jednym zamówieniem, czy też z odrębnymi zamówieniami konieczna jest analiza okoliczności konkretnego przypadku. W tym celu należy posługiwać się więc kryteriami: tożsamość przedmiotowa zamówienia - kryterium to powinno prowadzić do wyodrębnienia nie tylko zbliżonych przedmiotowo zamówień, ale także zamówień, które mimo braku przedmiotowego podobieństwa tworzą funkcjonalną całość, tożsamości czasowej zamówienia - funkcjonalnie powiązane ze sobą zamówienia mają być nabywane w dającej się przewidzieć, określonej perspektywie czasowej oraz tożsamości podmiotowej - możliwość wykonania zamówienia przez jednego wykonawcę. Innymi słowy konieczne jest ustalenie czy dany rodzaj zamówienia mógł być wykonany w przewidywalnym czasie, przez tego samego wykonawcę.

Przedmiotem dwóch zawartych umów cywilnoprawnych były likwidacja toru motokrosowego na działkach (…) oraz wykonanie nawierzchni dalszej części targowiska miejskiego. Wartość zamówienia każdej z podpisywanych umów cywilnoprawnych nie przekroczyła wyrażonej w złotych równowartości 30 000 euro. W sytuacji, gdy wartość tych zamówień zostałaby zsumowana, przekraczałaby ona wyrażoną w złotych równowartość kwoty 30 000 euro i zamawiający byłby obowiązany do udzielenia zamówienia stosować przepisy Pzp.

Zdaniem Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych zlecone prace miały podobny charakter i przeznaczenie oraz posiadały podobne funkcje techniczne i gospodarcze. Ponadto, oba zamówienia mogły i zostały zrealizowane przez tego samego wykonawcę, co świadczy o istotnym podobieństwie w zakresie sposobu realizacji zleconych robót.

Prezes UZP zwrócił również uwagę, że ustalając wartość zamówienia na roboty budowlane, nawet jeżeli roboty odnoszą się do różnych obiektów budowlanych w rozumieniu prawa budowlanego, ale składają się na jedno zamierzenie budowlane wyznaczone wspólną funkcją gospodarczą i techniczną, jaką ta inwestycja ma pełnić, zamawiający powinien zsumować wartość robót składających się na to zamierzenie.

Z przesłanego przez zamawiającego Planu Sytuacyjnego utwardzenia placu na działkach nr ew. 2344, 2343, 2341, 2340, 2339, 2338, 2337, 2336, 2335, 2334, wynikało, że powierzchnia targowiska obejmowała swą powierzchnią również cały teren parkingu. Powierzchnia targowiska była większa niż powierzchnia parkingu, a cały obszar parkingu zawierał się w powierzchni targowiska. Parking i targowisko współtworzyły zatem jedną całość zapewniającą możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.

Ponadto Prezes UZP zauważył, że roboty budowlane były funkcjonalnie powiązane ze sobą, a zamówienia udzielane w określonej perspektywie czasowej (umowy zostały zawarte w dniach 8 i 11 sierpnia 2014 r.). Pomiędzy udzieleniem istniała niewielka różnica czasowa (3 dni).

W uchwale KIO/KD 42/15 Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że przypadku przedmiotu obu tych umów występuje tożsama funkcja gospodarcza i techniczna. Obie umowy zostały zawarte w zbliżonym czasie (różnica czasu 3 dni) i mogły zrealizowane być zrealizowane przez tego samego Wykonawcę, a tym samym występuje tożsamość przedmiotowa, podmiotowa oraz czasowa prac realizowanych na podstawie obu umów.

 

Budowy kilku sieci wodno-kanalizacyjnej na terenie miasta L.

Na podstawie „Prawo zamówień publicznych. Komentarz. Józef Edmund Nowicki, Aneta Bazan. S. 2014. Wolters Kluwer Polska, s. 371-373.

Linki do wyroków z 28.04.2011 r., V SA/Wa 2555/10 i NSA z 23.01.2013 r., II GSK 1956/11:

http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/6804E4CE21

http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/55C6E96526

 

Do stanowiska Urzędu Zamówień Publicznych zawartego w opinii „Zamówienia publiczne na roboty budowlane realizowane w ramach jednego projektu infrastrukturalnego a zakaz dzielenia zamówienia na części w prawie krajowym i unijnym” odniósł się WSA w Warszawie w wyroku z 28.04.2011 r., V SA/Wa 2555/10, w którym stwierdził, że „(…) jeżeli zamawiający dopuszcza możliwość składania ofert częściowych albo udzielania zamówienia w częściach z których każda stanowi przedmiot odrębnego postępowania wartością zamówienia jest łączna wartość poszczególnych części zamówienia. Dokonując jego wykładni nie sposób pominąć przedmiotu projektu oraz przepisów prawa wspólnotowego w tym w szczególności dwóch dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady a mianowicie dyrektywy 2004/17/WE oraz dyrektywy 2004/18/WE. Pierwsza z nich w art. 1 ust. 2b definiuje pojęcie «zamówienia na roboty budowlane» wskazując iż oznaczają one zamówienia których przedmiotem jest wykonanie lub zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych związanych z jednym z rodzajów działalności w rozumieniu załącznika XII, lub dzieło lub realizacja za pomocą dowolnych metod dzieła spełniającego wymagania określone przez podmiot zamawiający, przy czym «dzieło» oznacza wynik robót budowlanych lub inżynieryjnych traktowanych jako całość która może samodzielnie spełniać określoną funkcję ekonomiczną lub techniczną. Z kolei art. 17 ust. 2 tejże dyrektywy wskazuje że podmioty zamawiające nie mogą unikać stosowania dyrektywy dzieląc na części projekty budowlane lub planowane zakupy określonych ilości dostaw lub usług, lub wykorzystując specjalne metody obliczania szacunkowej wartości zamówień. Co istotne ww. przepis operuje pojęciami «projekty budowlane» nie zaś pojęciem «przedsięwzięcia budowlane».

Zdaniem Sądu pojęć tych nie można utożsamiać i to nie tylko na gruncie prawa polskiego. Należy poza tym zwrócić uwagę na to że zarówno przepisy krajowe jak i wspólnotowe dotyczące udzielania zamówień publicznych (w aspekcie oceny dopuszczalności podziału zamówienia publicznego na części) posługują się pojęciem projektu budowlanego. Powyższa teza jest uprawniona także ze względu na treść art. 1 ust. 2b drugiej z wymienionych wyżej dyrektyw tj. dyrektywy 2004/18/WE. Stanowi on że «zamówienia publiczne na roboty budowlane» oznaczają zamówienia publiczne których przedmiotem jest albo wykonanie albo zarówno zaprojektowanie jak i wykonanie robót budowlanych związanych z jedną z działalności określonych w załączniku nr I, lub obiektu budowlanego albo realizacja za pomocą dowolnych środków obiektu budowlanego odpowiadającego wymogom określonym przez Instytucję zamawiającą, przy czym «obiekt budowlany» oznacza wynik całości robót budowlanych w zakresie budownictwa lub inżynierii lądowej i wodnej który może samoistnie spełniać funkcję gospodarczą lub techniczną.

Obiektami budowlanymi w rozumieniu ww. przepisu były inwestycje objęte pięcioma zamówieniami publicznymi. Było ich w sumie pięć a każdy z nich może spełniać samodzielne funkcje techniczne i gospodarcze. Możliwe jest bowiem korzystanie z każdego z nich w sposób niezależny od pozostałych. Co istotne także ich realizacja wiązała się z inną lokalizacją a także z koniecznością przygotowania odrębnej dokumentacji technicznej w tym pozwoleń na budowę. To że każdy z tych obiektów zamówiony został przez ten sam podmiot (skarżącego) i na terenie tego samego miasta (…) nie może przesądzać o tym iż obiekty te powinny zostać objęte tym samym zamówieniem. Zdaniem Sądu także nazwa projektu («Rozbudowa infrastruktury technicznej celem zwiększenia atrakcyjności (…) po zakończeniu eksploatacji rud miedzi») nie może być decydująca. Rozstrzygające znaczenie ma bowiem to co jest w istocie jego przedmiotem. Tym przedmiotem jest pięć niezależnych i położonych w innym miejscu obiektów z których każdy mógł zostać objęty odrębnym zamówieniem”.

Wyrok WSA w Warszawie, V SA/Wa 2555/10, dotyczył stanu faktycznego, w którym zamawiający udzielił pięciu zamówień w oddzielnych postępowaniach, każde w trybie przetargu nieograniczonego, na:

  1. budowę sieci wodno-kanalizacyjnej na terenie kompleksu usługowo-mieszkaniowego Z.,
  2. budowę sieci wodno-kanalizacyjnej na terenie kompleksu usługowo-mieszkaniowego K.,
  3. budowę sieci wodno-kanalizacyjnej na terenie strefy aktywności gospodarczej w rejonie ulicy H., N., oraz budowę kanalizacji deszczowej na osiedlu U.,
  4. budowę sieci wodno-kanalizacyjnej na terenie kompleksu usług motoryzacyjnych L. – L., kolektora sanitarnego wzdłuż drogi nr (…), kolektora sanitarnego w ulicy M., kanalizacji ulicy T.,
  5. modernizację Zakładu Uzdatniania Wody nr (…). Wątpliwości wzbudził fakt podziału zamówienia na 5 odrębnych postępowań.

Ustalona wartość zamówienia dla każdego z 5 przeprowadzonych postępowań nie przekraczała 5 000 000 euro, podczas gdy wartość łączna tych zamówień wynosiła 6 200 000 euro, a to zdaniem wnioskodawcy (…) zgodnie z art. 40 ust. 3 Pzp obligowało zamawiającego do przekazania ogłoszeń o poszczególnych zamówieniach Urzędowi Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich, czego zamawiający nie dokonał.

W toku kontroli i analizy zgromadzonego materiału dowodowego Prezes UZP stwierdził, iż postępowania prowadzone przez zamawiającego w trybie przetargu nieograniczonego na: budowę sieci wodno-kanalizacyjnej na terenie kompleksu usługowo- mieszkaniowego Z., budowę sieci wodno-kanalizacyjnej na terenie kompleksu usługowo- mieszkaniowego K., budowę sieci wodno-kanalizacyjnej na terenie strefy aktywności gospodarczej w rejonie ulicy H., N., oraz budowę kanalizacji deszczowej na osiedlu U., budowę sieci wodno-kanalizacyjnej na terenie kompleksu usług motoryzacyjnych L. - L., kolektora sanitarnego wzdłuż drogi nr (…) oraz kolektora sanitarnego w ulicy M., kanalizacji ulicy T., dotyczyły jednego zamówienia publicznego, obejmującego budowę sieci wodno-kanalizacyjnej na terenie miasta L., udzielanego w ramach projektu (…), którego przedmiot zamówienia został podzielony na cztery części.

Zdaniem Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych o jednym zamówieniu świadczyły:

  1. jednolitość przedmiotu zamówienia (budowa sieci wodno-kanalizacyjnej),
  2. jednolitość miejsca (teren miasta L.),
  3. jednolitość zamawiającego (przez Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji (…) w L.),
  4. jednolitość projektu (projekt „Rozbudowa infrastruktury technicznej celem zwiększenia atrakcyjności (…) po zakończeniu eksploatacji rud miedzi”),
  5. jednolitość wykonawcy (możliwość zrealizowania prac objętych czterema wymienionymi przez jednego wykonawcę),
  6. jednolitość czasu (wymienione postępowanie wszczynane były w dniach: 15 kwietnia 2005 r. oraz 1, 3 i 8 czerwca 2005 r., a umowy z wybranymi wykonawcami zawarto w dniach: 9 i 22 września 2005 r., natomiast terminy wykonania robót budowlanych określono na 31 lipca 2006 r. oraz 31 sierpnia 2006 r.).

Prezes UZP uznał, że podział taki jest dopuszczalny, o ile nie zmierza do uniknięcia stosowania przepisów prawa zamówień publicznych, a w sprawie niniejszej doszło do niedopuszczalnego podziału zamówienia i zamawiający nie wywiązał się z obowiązku nałożonego na niego przez art. 40 ust. 3 p.z.p. Należy zauważyć, że pojęcie obiektu budowlanego występujące w dyrektywie 2004/18/WE - przez pryzmat spełnienia przez niego samodzielnych funkcji gospodarczych lub technicznych znajduje potwierdzenie w orzecznictwie ETS.

Pogląd taki wyraził m.in. Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 5 października 2000 r. w sprawie C-16/98 Komisja Wspólnot Europejskich v. Republika Francuska, ECR 2000, s. I-8315. W ocenie Trybunału to, czy w konkretnym przypadku mamy do czynienia z jednym obiektem budowlanym, powinna być dokonywana w świetle gospodarczych i technicznych funkcji, które będzie spełniał.

A contrario jako odrębne zamówienia mogą być traktowane zamówienia na roboty budowlane, których przedmiotem będą różne obiekty budowlane mogące samoistnie spełniać funkcję gospodarczą lub techniczną.

Skargę kasacyjną od wyroku V SA/Wa 2555/10 wniósł Prezes Urzędu Zamówień Publicznych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 stycznia 2013 r., II GSK 1956/11, niepubl., stwierdził, że skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

Wyroki WSA w Warszawie z 28.04.2011 r., V SA/Wa 2555/10 i NSA z 23.01.2013 r., II GSK 1956/11 nie zostały przyjęte w orzecznictwie KIO.

 

Ustalanie wartości zamówienia na rozbiórkę obiektu budowlanego

Jeżeli przedmiotem zamówienia jest wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego, to mamy do czynienia z zamówieniem na wykonanie robót budowlanych. W takim przypadku, zgodnie z art. art. 33 ust. 1 pkt 1 Pzp, wartość zamówienia na wykonanie robót budowlanych w rozumieniu UsPrBud ustala się na podstawie kosztorysu inwestorskiego sporządzanego na etapie opracowania dokumentacji projektowej albo na podstawie planowanych kosztów robót budowlanych określonych w programie funkcjonalno - użytkowym. 

Jeżeli wynagrodzeniem za wykonanie rozbiórki budynku mieszkalnego będzie przeniesienie na wykonawcę prawa własności do materiałów porozbiórkowych, które przedstawiają określoną wartość ekonomiczną, to wówczas mamy do czynienia z zamówieniem publicznym. Dochodzi bowiem do przekazania przedstawiającego określoną wartość ekonomiczną mienia, które należy do zamawiającego. W takiej sytuacji, zamiast należnego świadczenia pieniężnego, wykonawca otrzyma świadczenie niepieniężne i w ten sposób nastąpi umorzenie przysługujących mu należności. Zapłata za wykonane świadczenie odbędzie się w formie niepieniężnej, w ramach świadczenia wzajemnego. W takim przypadku podstawą ustalenia wartości zamówienia nie będzie wartość materiałów porozbiórkowych przekazywanych wykonawcy rozbiórki obiektu budowlanego jako forma wynagrodzenia za wykonanie rozbiórki.

 

Brak dokumentacji projektowej i założeń wyjściowych do kosztorysowania, stanowiących podstawę do sporządzania kosztorysu inwestorskiego, a ustalanie wartości zamówienia na roboty budowlane w przypadku zamówień objętych projektem współfinansowanym

Link do opinii:

https://www.uzp.gov.pl/baza-wiedzy/interpretacja-przepisow/opinie-archiwalne/zamowienia-publiczne-na-roboty-budowlane-realizowane-w-ramach-jednego-projektu-infrastrukturalnego-a-zakaz-dzielenia-zamowienia-na-czesci-w-prawie-krajowym-i-unijnym

 

W opinii „Zamówienia publiczne na roboty budowlane realizowane w ramach jednego projektu infrastrukturalnego a zakaz dzielenia zamówienia na części w prawie krajowym i unijnym”  UZP zwraca uwagę, że „W przypadku zamówień objętych projektem współfinansowanym, podstawą uznania określonych robót budowlanych jako odrębnych zamówień nie może być:

  1. brak dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznej wykonania i odbioru robót budowlanych, założeń wyjściowych do kosztorysowania, a także cen jednostkowych robót podstawowych - stanowiących podstawę do sporządzania kosztorysu inwestorskiego,
  2. brak programu funkcjonalno-użytkowego, planowanych kosztów robót budowlanych - stanowiących podstawę  obliczania planowanych kosztów prac projektowych lub obliczania planowanych kosztów robót budowlanych,
  3. fakt, że na określone roboty zamawiający złożył kilka wniosków o dofinansowanie w wyniku czego roboty objęte zostały kilkoma umowami o dofinansowanie (projektami), jeżeli w sumie stanowią one jedną całość (obiekt budowlany)

-  w przypadku, gdy zamawiający dysponuje szacunkową kwotą ujętą np. w studium wykonalności, jak również to, że wszczęcie konkretnych procedur następować będzie w pewnych odstępach czasowych, a nie jednorazowo”.

 

Opracowanie: Zespół wPrzetargach

 

Teksty i sygnatury orzeczeń Krajowej Izby Odwoławczej i wyników kontroli pochodzą z bazy orzeczeń Krajowej Izby Odwoławczej dostępnej na stronie internetowej Urzędu Zamówień Publicznych oraz strony internetowej Urzędu Zamówień Publicznych

Wydawca:  CONEXIS ZAMÓWIENIA PUBLICZNE  JÓZEF EDMUND NOWICKI,  ul. Nowowiejska 17,  71-219  Bezrzecze

©  2016 - 2018  conexis.pl / wPrzetargach.pl

Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje.  Rozumiem i akceptuję