Liczba polis OC, a spełnienie warunku ubezpieczenia wykonawcy od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności związanej z przedmiotem zamówienia na sumę gwarancyjną określoną przez zamawiającego

Zamawiający określił warunek udziału w Postępowaniu w zakresie sytuacji ekonomicznej lub finansowej wskazując, że wykonawcy mają wykazać posiadanie umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej na sumę gwarancyjną nie mniejszą niż 4.000.000.00 zł w zakresie prowadzonej działalności związanej z przedmiotem zamówienia.

Wykonawca M złożył wprawdzie dwa dokumenty gwarancyjne, jednak polisy te nie są ubezpieczeniem od odpowiedzialności cywilnej w zakresie działalności związanej z przedmiotem zamówienia, a nadto dotyczą sumy gwarancyjnej do 3.000.000,00 zł, a ryzyka (szkody) ponad tą kwotę nie będą pokrywane przez ubezpieczyciela.

Wykonawca M przedstawił polisę wystawioną na sumę gwarancyjną 1.000.000 zł, obejmującą ryzyko związane z działalnością wykonywaną przez ubezpieczonego określoną precyzyjnie jako naprawa i konserwacja komputerów i urządzeń peryferyjnych.

W ofercie Wykonawcy M znajduje się także polisa wystawiona także na sumę gwarancyjną 3.000.000 zł określająca zakres ubezpieczenia dość ogólnie jako odpowiedzialność cywilna w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej określonej w umowie.

Odwołujący wyjaśnił, że zgodnie z SIWZ przedmiotem zamówienia jest informatyzacja placówki, tj. zaprojektowanie, dostawa oraz wdrożenie zintegrowanego systemu informatycznego („ZSM”) dla Zamawiającego, obejmujące prace projektowe i przygotowawcze, dostawę sprzętu i infrastruktury informatycznej wraz z platformą dla e- usług, a także wdrożenie oprogramowania użytkowego.

Wskazany przedmiot stanowi zamówienie bardzo specjalistyczne, do którego wymagane są konkretne kompetencje i doświadczenie wykonawcy. Naprawa komputerów i urządzeń nie stanowi żadnego z elementów przedmiotu zamówienia. Wobec powyższego, Wykonawcą M a ubezpieczycielem, celem weryfikacji czy ubezpiecza ona działalność związaną z przedmiotem zamówienia, o co powinien dopytać Zamawiający.

Odwołujący dodał, że w przypadku odmowy wypłacenia odszkodowania Zamawiający poniósłby nie tylko stratę w postaci braku odszkodowania, ale również będzie narażony na konsekwencje w ramach dyscypliny finansów publicznych, ponieważ świadomie wybrał ofertę wykonawcy, który nie jest w stanie wykonać przedmiot zamówienia.

Odwołujący podkreślił również, że dołączenie do oferty dwóch odrębnych polis (ubezpieczających inne ryzyka) nie stanowi spełnienia formalnego warunku udziału w Postępowaniu. Warunkiem stawianym przez Zamawiającego jest objęcie ubezpieczeniem szkód na kwotę do 4.000.000,00 zł związanych z przedmiotem zamówienia. Nie można zatem stwierdzić, że przedstawione polisy zabezpieczają takie ryzyko.

Z treści omawianych dokumentów wynika, że druga z wykupionych polis jest dokumentem obejmującym ryzyka ponad szkody z pierwszej polisy. Nie stanowi ona żadnego aneksu podwyższającego „pierwotną umowę” lecz jest dodatkowym - równoległym - dokumentem obejmującym odpowiedzialność odszkodowawczą do kwoty 3.000.000 zł. Nawet gdyby był to aneks, to podwyższony do wartości 3.000.000 zł, a nie - jak żądał Zamawiający - do 4.000.000 zł. Wartości obu polis nie mogą być sumowane, a w przypadku zaistnienia szkody Zamawiający będzie narażony na konsekwencje w ramach dyscypliny finansów publicznych. Każda instytucja kontrolująca przebieg i realizację przedmiotowego zamówienia publicznego będzie zobowiązana do nałożenia kar finansowych z tytułu powierzenia realizacji zamówienia podmiotowi nie spełniającemu postawionych wymagań.

Odwołujący stwierdził ponadto, że obie polisy ubezpieczają wyłącznie ryzyka do kwoty 3.000.000 zł, przy czym pewniejsze jest zabezpieczenie do kwoty 1.000.000 zł, ponieważ powstanie takich szkód „chronione” jest przez dwa zobowiązania. Więc jeżeli ubezpieczyciel odmówi wypłaty odszkodowania z jednej, możliwe że uwzględni szkodę z drugiej. Brak jest jednak zabezpieczenia szkód powyżej 3.000.000 zł.

Mając na uwadze tak skonstruowaną treść polis, w przypadku szkody po stronie Zamawiającego spowodowanej przez wykonawcę (przy założeniu, że polisy obejmują ryzyko związane z kontraktem Zamawiającego, co Odwołujący neguje), szkody do wysokości 1.000.000 zł „chronione będą” przez dwie polisy.

Odszkodowanie wypłacone będzie w zależności od zapisów kontraktowych (w określonych częściach, solidarnie, zasadniczo pewnie 500.000 zł z jednej polisy i druga połowa z kolejnej), natomiast szkody powyżej 1.000.000 zł do 3.000.000 zł objęte są sumą gwarancyjną z drugiej z polis (ale pierwsza z nich przy takich szkodach już nie obowiązuje). Wobec powyższego odpowiedzialność odszkodowawcza do kwoty 4.000.000 zł nie jest zabezpieczona, zatem podstawowy warunek udziału w Postępowaniu nie został spełniony.

Jednoznacznie można stwierdzić, że brak jest w ofercie zobowiązania podmiotu ubezpieczającego do ewentualnej naprawy szkód powyżej 3.000.000 zł.

Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że wymaganie od wykonawcy przedstawienia dokumentów potwierdzających, że jest ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności związanej z przedmiotem zamówienia na określoną sumę gwarancyjną nie ma na celu zapewnienia zamawiającemu możliwości zaspokojenia się z posiadanego przez wykonawcę ubezpieczenia.

Wymóg ten nie jest też równoznaczny z objęciem ochroną ubezpieczeniową przedmiotu przyszłej umowy w sprawie zamówienia publicznego. Stawianie takiego warunku udziału w postępowaniu ma bowiem weryfikować, po pierwsze, zdolność podmiotu do bycia ubezpieczonym, a także - po drugie - możliwość opłacenia przez niego składki ubezpieczeniowej.

Ustawodawca zakłada, że wykonawca, którego ubezpieczyciel zdecydował się objąć ochroną ubezpieczeniową opiewającą na sumę gwarancyjną wynikającą z treści warunku udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego i który jest w stanie spełnić świadczenie w postaci opłacenia składki ubezpieczeniowej znajduje się w sytuacji ekonomicznej i finansowej dającej rękojmię należytego wykonania zamówienia.

W konsekwencji powyższego pozbawiona normatywnego znaczenia jest okoliczność liczby przedstawionych przez Wykonawcę M polis OC oraz maksymalna wysokość możliwego do uzyskania na ich podstawie odszkodowania, bowiem nie są to aspekty podlegające badaniu na etapie oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu.

Pozytywnej oceny spełniania przez Przystępującego omawianego warunku udziału w Postępowaniu nie zmienia przywołana przez Odwołującego kwestia przewidzianych w polisach franszyz redukcyjnych. Pomijając fakt, że argumentacja ta podniesiona została dopiero na rozprawie, dowodząc rozszerzenia podstawy faktycznej zarzutu odwołania, co do której aktualny pozostaje zakaz wynikający z przepisu art. 192 ust. 7 Pzp, to w świetle nie zawierającej żadnych ograniczeń treści przedmiotowego warunku udziału w Postępowaniu zastosowanie franszyz redukcyjnych należało ocenić jako prawnie obojętne. Zwrócenie na nie uwagi stanowiło kolejny wyraz utożsamiania polisy wymaganej na potwierdzenie spełniania warunku z możliwością uzyskania na jej podstawie odszkodowania, ponieważ franszyza redukcyjna jest instytucją mającą zastosowanie do obliczania wysokości należnego od ubezpieczyciela świadczenia.

Nietrafne było również stanowisko Odwołującego w przedmiocie braku związku przedstawionych przez Przystępującego polis z przedmiotem zamówienia. Wspomniany związek, o którym mowa w § 2 ust. 2 pkt 4 Rozporządzenia nie został przez ustawodawcę zdefiniowany, wobec czego doprecyzowywanie go zgodnie z intencją Odwołującego (powoływanie się na związek z „głównym przedmiotem zamówienia”, czy odnoszenie przedmiotu ubezpieczonej działalności wykonawcy do wartości odpowiadających jej świadczeń w ramach przedmiotu zamówienia) nie mogło odnieść skutku. Bezsprzecznie w ramach zamówienia nastąpi dostawa sprzętu komputerowego, na który wykonawca zamówienia udzieli gwarancji szczegółowo opisanej w § 9 wzoru umowy. Skoro zatem ubezpieczoną spornymi polisami działalnością Wykonawcy M jest naprawa i konserwacja komputerów i urządzeń peryferyjnych, to - biorąc pod uwagę zarówno wspomniany element przedmiotu zamówienia, jak i związane z nim obowiązki gwarancyjne - związek wymagany przepisem § 2 ust. 2 pkt 4 rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 26 lipca 2016 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy w postępowaniu o udzielenie zamówienia (Dz.U. z 2016 r. poz. 1126) został, w ocenie składu orzekającego, zachowany.

Ergo złożone przez Odwołującego dowody w postaci opinii brokerów ubezpieczeniowych dotyczyły okoliczności irrelewantnych dla rozstrzygnięcia o zarzucie odwołania, skoro zmierzały w istocie do ustalenia zakresu odpowiedzialności ubezpieczyciela z każdej z posiadanych przez Przystępującego polis OC.

Ocenę powyższą rozciągnąć należało również na wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, jako że pierwsze trzy tezy również zmierzały do ustalenia wspomnianej okoliczności, natomiast ostatnia z nich stanowiła wyraz błędnego utożsamiania związku ubezpieczonej działalności z przedmiotem zamówienia z ubezpieczeniem konkretnego zamówienia.

 

Wyrok z dnia 4 grudnia 2017 r., KIO 2444/17

Źródło:  www.uzp.gov.pl

 

Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje.  Rozumiem i akceptuję