Czy zamawiający może żądać Certyfikatu Systemu Bezpieczeństwa i Higieny Pracy w ramach warunku udziału w postępowaniu?

Umiejscowienie w SIWZ wymogu posiadania wdrożonego systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy, potwierdzonego Certyfikatem Systemu Bezpieczeństwa i Higieny Pracy, zgodnym z wymogami norm PN-N- 18001:2004 niewątpliwie nastąpiło wśród warunków udziału w postępowaniu. Zamawiający wprost nazywal wymóg ten warunkiem, opisując sposób spełnienia warunków przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia. Jeżeli nawet taka konstrukcja SIWZ wynikała - jak sam twierdzi Zamawiający - z niefrasobliwości, to niewątpliwie wprowadzała błąd, i mogła mieć wpływ na krąg wykonawców mogących ubiegać się o udzielenie zamówienia.

Zamawiający podnosił, że wymagany certyfikat nie jest dokumentem potwierdzającym warunek, ale dokumentem przedmiotowym. W celu potwierdzenia, że oferowane roboty budowlane, dostawy lub usługi odpowiadają wymaganiom określonym przez zamawiającego, zamawiający może żądać w szczególności (...) zaświadczenia niezależnego podmiotu zajmującego się poświadczaniem spełniania przez wykonawcę określonych norm zapewnienia jakości, jeżeli zamawiający odwołuje się do systemów zapewniania jakości opartych na odpowiednich seriach norm europejskich. Jednak rację miał Odwołujący, że wskazana w SIWZ norma PN-N-18001:2004 nie stanowi normy europejskiej.

W konsekwencji Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła naruszenie art. 25 ust. 1 pkt 1 Prawa zamówień publicznych w zw. z § 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 26 lipca 2016 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy w postępowaniu o udzielenie zamówienia (Dz. U. z 2016 r. poz. 1126), poprzez żądanie złożenia przez Wykonawcę - w celu potwierdzenia spełniania przez wykonawcę warunków udziału w postępowaniu w zakresie zdolności zawodowej (wdrożenie systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy) - Certyfikatu Systemu Bezpieczeństwa i Higieny Pracy zgodnego z wymogami norm PN-N-18001:2004 lub równoważnego.

Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła również naruszenie art. 22 ust. 1a w zw. z art. 22d ust. 1 ustawy Pzp, poprzez sformułowanie warunków udziału w postępowaniu w zakresie zdolności zawodowej wykonawcy w sposób nieadekwatny, nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia i ograniczający uczciwą konkurencję - żądanie wykazania się przez wykonawcę, że posiada wdrożony system zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy potwierdzony Certyfikatem Systemu Bezpieczeństwa i Higieny Pracy zgodny z wymogami norm PN-N- 18001:2004 lub certyfikatem równoważnym.

Nie ulegało wątpliwości, że wymagania Zamawiającego mogą być wyższe niż standardowe, wynikające z obowiązujących przepisów, określone na wyższym poziomie. Jednak takie wymagania muszą być skorelowane z przedmiotem zamówienia. Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że warunek posiadania wdrożonego systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy jest nieadekwatny do przedmiotu zamówienia, wymaganego w SIWZ. 

Okoliczność, że Zamawiający w SIWZ oczekuje wykonania zamówienia zgodnie z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz że za ich nieprzestrzeganie przewiduje się kary umowne, nie implikuje obowiązku posiadania wdrożenia przedmiotowego systemu. Zamawiający nie argumentował nawet, jakie dodatkowe i niezbędne mu korzyści mogą dla niego wynikać z posiadania przez wykonawcę wdrożonego systemu. 

Zamawiający wskazywał jedynie, że obiekt jest niestandardowy (jest zabytkiem, posiada wysokie kondygnacje), jednak w żaden sposób nie argumentował, w jaki sposób jest to związane z koniecznością posiadania wdrożonego systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy. W konsekwencji Izba uznała ten wymóg, niezależnie od tego, że błędnie sformułowany, za nieadekwatny do przedmiotu zamówienia, i uwzględniła zarzut podniesiony w odwołaniu.

Wobec powyższych okoliczności Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, że doszło do naruszenia przepisów ustawy Pzp.

 

Wyrok z dnia 20 lutego 2019 r., KIO 197/19
Źródło:  www.uzp.gov.pl