Wizja lokalna nie może utrudniać wykonawcy ubiegania się o udzielenie zamówienia, ani obciążać nieuzasadnionymi kosztami ponoszonymi w związku z ubieganiem się o udzielenie zamówienia

Na podstawie art. 131 ust. 2 ustawy Pzp zamawiający może wymagać złożenia oferty po odbyciu przez wykonawcę wizji lokalnej lub sprawdzeniu przez wykonawcę dokumentów niezbędnych do realizacji zamówienia dostępnych na miejscu u zamawiającego (art. 131 ust. 2 ustawy Pzp).

Informacje dotyczące przeprowadzenia przez wykonawcę wizji lokalnej lub sprawdzenia przez niego dokumentów niezbędnych do realizacji zamówienia, o których mowa w art. 131 ust. 2 ustawy Pzp, jeżeli zamawiający przewiduje możliwość albo wymaga złożenia oferty po odbyciu wizji lokalnej lub sprawdzeniu tych dokumentów, zamawiający zamieszcza w SWZ (art. 134 ust. 2 pkt 9 i art. 281 ust. 2 pkt 12 ustawy Pzp).

Wizję lokalna zamawiający może przewidzieć także w postępowaniu prowadzonym w trybie zamówienia z wolnej ręki. W takim przypadku informacje dotyczące przeprowadzenia przez wykonawcę wizji lokalnej, zamawiający zamieszcza w zaproszeniu do negocjacji.

Warunki odbycia wizji lokalnej stanowią element warunków zamówienia.

Przepisy dotyczące wizji lokalnej dotyczą wszystkich rodzajów zamówień.

Wizja lokalna to oględziny miejsca, w którym będą wykonywane dostawy, usługi lub roboty budowlane.

Wizja lokalna jest uzasadniona w przypadku dostaw, usług lub robót budowlanych, które będą wykonywane w warunkach nietypowych, jeżeli poznanie tych warunków umożliwi wykonawcom podjęcie decyzji o ubieganiu się o udzielenie zamówienia, a tym samym obliczenie ceny oferty z uwzględnieniem takich warunków realizacji zamówienia. 

W przypadku zamówień na roboty budowlane wizja lokalna będzie uzasadniona, gdy warunki występujące na terenie budowy są na tyle nietypowe, że mogą mieć znaczenia dla obliczenia ceny oferty. 

Wizja lokalna nie może bowiem zastępować opisu przedmiotu zamówienia (zob. wyrok z dnia 26 stycznia 2016 r., KIO 36/16, KIO 37/16, KIO 38/16). Tym samym umożliwienie wykonawcom dokonanie wizji lokalnej nie sposób uznać jako uzupełnienie opisu przedmiotu zamówienia. 
Zamawiający nie może przerzucić na wykonawców obowiązku uszczegółowienia opisu przedmiotu zamówienia po odbyciu wizji lokalnej. 

Zgodnie z art. 16 ustawy Pzp zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców, przejrzysty i proporcjonalny.

Na gruncie art. 16 ustawy Pzp warunki odbycia wizji lokalnej muszą być takie same dla wszystkich wykonawców. Wizja lokalna nie może również utrudniać wykonawcy ubiegania się o udzielenie zamówienia, ani obciążać nieuzasadnionymi kosztami ponoszonymi w związku z ubieganiem się o udzielenie zamówienia. Przykładem może być sytuacja, gdy warunki realizacji są standardowe, a odbycie wizji lokalnej będzie związane z ponoszeniem kosztów przez wykonawcę lub utrudnieniami w dotarciu do miejsca odbycia wizji lokalnej (np. wykonawcy mający siedzibę lub miejsce zamieszkania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej).

Odbycie wizji lokalnej nie pozbawia wykonawców prawa zwracania się o wyjaśnienie treści SWZ dotyczącej opisu przedmiotu zamówienia lub warunków realizacji zamówienia. 

W przypadku gdy zamawiający przewiduje możliwość albo, jeżeli jest to konieczne ze względu na specyfikę przedmiotu zamówienia, wymaga złożenia oferty po odbyciu przez wykonawcę wizji lokalnej, wyznacza terminy składania ofert z uwzględnieniem czasu niezbędnego do zapoznania się przez wykonawców z informacjami koniecznymi do przygotowania oferty, z tym że terminy te muszą być dłuższe od ustawowych terminów minimalnych, o ile są one określone.

Jeżeli zamawiający nie przewidział odbycia wizji lokalnej, wykonawca może żądać umożliwienia odbycia wizji lokalnej. Nie oznacza to, że zamawiający na żądanie wykonawcy będzie obowiązany wyrazić zgodę na odbycie wizji lokalnej. Zamawiający może bowiem uznać, że ze względu na standardowe warunki realizacji zamówienia oraz sporządzony opis przedmiotu zamówienia, odbycie wizji lokalnej nie jest konieczne w celu prawidłowego przygotowania i sporządzenia oferty.

Wizja lokalna to instytucja odrębna od instytucji zwrócenia się do zamawiającego z wnioskiem o wyjaśnienie treści SWZ. Ponieważ wizja lokalna to oględziny miejsca realizacji zamówienia, podczas wizji co do zasady wykonawcy nie zwracają się do zamawiającego o wyjaśnienie treści SWZ w zakresie opisu przedmiotu zamówienia lub warunków realizacji zamówienia. W wyroku z dnia 19 lutego 2010 r., KIO/UZP 1910/09 uznano, że „wizję lokalną, przewidzianą przez zamawiającego w tym samym terminie dla wszystkich wykonawców uznać należy za zebranie, o którym mowa w art. 38 ust. 3 ustawy Pzp. Jednak brak informacji z zebrania, a tym samym brak doręczenia tej informacji wykonawcom (bezpośrednio lub poprzez jej udostępnienie na stronie internetowej) oznacza, że informacje przekazane podczas tej wizji, których treść jej zresztą między stronami sporna, nie mogą stanowić dodatkowego, oprócz postanowień specyfikacji istotnych warunków zamówienia, źródła wiedzy na temat oczekiwań i wymagań zamawiającego odnośnie przedmiotu zamówienia.”

Zamawiający może zatem połączyć wizję lokalną obligatoryjną z zebraniem wszystkich wykonawców w celu wyjaśnienia treści SWZ. W takim przypadku informację o terminie zebrania zamawiający udostępnia na stronie internetowej prowadzonego postępowania. Zamawiający sporządza informację zawierającą zgłoszone na zebraniu pytania o wyjaśnienie treści SWZ oraz odpowiedzi na nie, bez wskazywania źródeł zapytań. Informację z zebrania udostępnia się na stronie internetowej prowadzonego postępowania.

Przepisy ustawy Pzp nie regulują wprost problematyki dokumentowania wizji lokalnej. 

Dokumenty sporządzane w toku wizji lokalnej (np. rejestr wykonawców, którzy odbyli wizję lokalną) stanowią załącznik do protokołu postępowania.

Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli została złożona bez odbycia wizji lokalnej lub bez sprawdzenia dokumentów niezbędnych do realizacji zamówienia dostępnych na miejscu u zamawiającego, w przypadku gdy zamawiający tego wymagał w dokumentach zamówienia (art. 226 ust. 1 pkt 18 ustawy Pzp).

 

Opracowanie: Józef Edmund Nowicki
 

ś