Czy można zatrzymać wadium po uzupełnieniu przedmiotowego środka dowodowego

Zgodnie z art. 98 ust. 6 pkt 1 ustawy Pzp zamawiający zatrzymuje wadium wraz z odsetkami, a w przypadku wadium wniesionego w formie gwarancji lub poręczenia, o których mowa w art. 97 ust. 7 pkt 2-4 ustawy Pzp, występuje odpowiednio do gwaranta lub poręczyciela z żądaniem zapłaty wadium, jeżeli: wykonawca w odpowiedzi na wezwanie, o którym mowa w art. 107 ust. 2 lub art. 128 ust. 1, z przyczyn leżących po jego stronie, nie złożył podmiotowych środków dowodowych lub przedmiotowych środków dowodowych potwierdzających okoliczności, o których mowa w art. 57 lub art. 106 ust. 1, oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1, innych dokumentów lub oświadczeń, lub nie wyraził zgody na poprawienie omyłki, o której mowa w art. 223 ust. 2 pkt 3, co spowodowało brak możliwości wybrania oferty złożonej przez wykonawcę jako najkorzystniejszej (...)". 

Oznacza to, że dla zatrzymania wadium na podstawie art. 98 ust. 6 pkt 1 ustawy Pzp z powodu zaniechania uzupełnienia dokumentów lub oświadczeń konieczne jest zaistnienie łącznie trzech przesłanek. 

Pierwszą z nich jest niezłożenie, w odpowiedzi na wezwanie, o którym mowa w art. 107 ust. 2 lub art. 128 ust. 1 ustawy Pzp, podmiotowych środków dowodowych lub przedmiotowych środków dowodowych potwierdzających okoliczności, o których mowa w art. 57 lub art. 106 ust. 1 ustawy Pzp, oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1 ustawy Pzp, innych dokumentów lub oświadczeń. Treść złożonych dokumentów powinna więc potwierdzać spełnienie przez wykonawcę przesłanek, o których mowa w art. 57 lub art. 106 ust. 1 ustawy Pzp. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2017 r., III CZP 27/17 przez niezłożenie dokumentów lub oświadczeń należy rozumieć nie tylko bierność wezwanego wykonawcy, czyli sytuację, w której wykonawca w ogóle nie składa żadnego dokumentu, ale również sytuację, w której wykonawca składa dokument lub oświadczenie, z którego jednak nie wynika potwierdzenie warunków udziału w postępowaniu lub spełnienia przez oferowane przez niego dostawy, usługi lub roboty budowlane wymagań określonych przez zamawiającego. 

Drugą przesłankę stanowi nieuzupełnienie dokumentów (oświadczeń) z przyczyn leżących po stronie wykonawcy. W tym stanie faktycznym wykonawca, mimo jednoznacznego i jasno sformułowanego wezwania do uzupełnienia dokumentów, uzupełnił je lecz nadal nie potwierdzały one potwierdzenia spełnienia warunków udziału w postępowaniu, co w konsekwencji spowodowało brak możliwości wybrania oferty złożonej przez tego wykonawcę (Odwołującego) jako najkorzystniejszej. 

Kolejną a zarazem ostatnią przesłankę zatrzymania wadium na ww. podstawie jest wpływ niewykonania przez wykonawcę wezwania do uzupełnienie dokumentów lub oświadczeń na wynik postępowania. Zatrzymanie wadium jest bowiem możliwe jedynie wtedy, gdy niezłożenie dokumentów lub oświadczeń spowodowało brak możliwości wybrania oferty złożonej przez tego wykonawcę jako najkorzystniejszej. W tym stanie faktycznym, w przypadku prawidłowego uzupełnienia dokumentów, oferta odwołującego zostałaby uznana za najkorzystniejszą. 

W wyroku z dnia 5 czerwca 2023 r., KIO 1434/23, Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że wykonawca biorący udział w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego jest profesjonalistą. W związku z tym należy od niego wymagać podwyższonej, a nie należytej staranności (art. 355 § 2 k.c.).

Ocena w tym przedmiocie powinna uwzględniać doświadczenie i profesjonalny charakter działalności prowadzonej przez podmioty zgłaszające ofertę. Niewątpliwie podejmując decyzję co do udziału w postępowaniu, wykonawca, w tym odwołujący, ma obowiązek zapoznać się z warunkami postępowania, w tym z zakresem wymaganych przez zamawiającego przedmiotowych środków dowodowych. Profesjonalny podmiot, który decyduje się na złożenie oferty podejmuje działania mające na celu uzyskanie niezbędnych dokumentów z odpowiednim wyprzedzaniem, tak aby mieć pewność, iż na dzień złożenia oferty może potwierdzić prawdziwość składanych oświadczeń w sposób wymagany przez zamawiającego. 

W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej odwołujący takich działań nie podjął i w żaden sposób nie wykazał, że nie ponosi winy za brak uzyskania odpowiedniej certyfikacji na dzień składania ofert. Ze złożonego zaś certyfikatu nie wynikało, że obowiązywał on w dniu składania ofert. Tym samym, zdaniem Krajowej Izby Odwoławczej, zamawiający był uprawniony do zatrzymania wadium. Odwołujący bowiem składając dokumenty w odpowiedzi na wezwanie z dnia 3 kwietnia 2023 r. nie potwierdził, że oferowane przez niego przedmiot zamówienia posiadał stosowaną certyfikację na dzień składania ofert. Odwołujący w żaden sposób nie wykazał, że brak złożenia dokumentów potwierdzających spełnienie wymagań na dzień 29 marca 2023 r. było spowodowane okolicznościami innymi niż wyłącznie zaniedbanie samego wykonawcy. 

 

Dziękujemy za przeczytanie tego artykułu do końca. Czytaj portal wPrzetargach.pl na bieżąco.
Portal wPrzetargach.pl to kompendium wiedzy o zamówieniach publicznych