Wykonawca nie może skutecznie usprawiedliwiać składania nieprawdziwych oświadczeń brakiem świadomości po jego stronie

Krajowa Izba Odwoławcza za nieskuteczną uznała przeprowadzoną przez wykonawcę procedurę tzw. self-cleaning.

Procedura samooczyszczenia została uregulowana w art. 24 ust. 8 ustawy Pzp. Zgodnie z tym przepisem, wykonawca, który podlega wykluczeniu na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 13 i 14 oraz 16–20 lub ust. 5 ustawy Pzp, może przedstawić dowody na to, że podjęte przez niego środki są wystarczające do wykazania jego rzetelności, w szczególności udowodnić naprawienie szkody wyrządzonej przestępstwem lub przestępstwem skarbowym, zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę lub naprawienie szkody, wyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego oraz współpracę z organami ścigania oraz podjęcie konkretnych środków technicznych, organizacyjnych i kadrowych, które są odpowiednie dla zapobiegania dalszym przestępstwom lub przestępstwom skarbowym lub nieprawidłowemu postępowaniu wykonawcy. Procedura samooczyszczenia ma zatem na celu umożliwienie wykonawcy podjęcia określonych działań w celu uniknięcia wykluczenia z postępowania, nawet gdy zaistniały wobec tego wykonawcy przesłanki wykluczenia.

Omawiana procedura naprawcza nie daje możliwości zakwestionowania podstaw wykluczenia, pozwala natomiast wykonawcy udowodnić, że mimo zaistnienia jednej lub kilku przesłanek z art. 24 ust. 1 pkt 13 i 14 oraz 16–20 i ust. 5 ustawy Pzp, podjęte przez niego działania są wystarczające do wykazania jego rzetelności. Instytucja self-cleaning służy temu, że nawet w przypadku stwierdzenia określonych naruszeń, zamawiający nie będzie uprawniony do wykluczenia wykonawcy, jeżeli ten ostatni udowodni, iż podjął środki zaradcze w celu wyeliminowania powstania takich naruszeń w przyszłości, jak też w celu naprawienia szkody. Podjęte środki muszą być uznane za wystarczające do stwierdzenia, że popełniony czyn lub zaniechanie z dużym prawdopodobieństwem nie będzie miało miejsca w przyszłości.

W przedmiotowej sprawie wykonawca załączył do oferty oświadczenie, że zachodzą w stosunku do niego podstawy wykluczenia z postępowania. Wykonawca ten załączył do oferty również wyjaśnienia, w których poinformował Zamawiającego, że wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 21 maja 2019 r. został skazany za czyn z art. 297 § 1 k.k. i wymierzono wykonawcy karę grzywny w wysokości 350 stawek dziennych ustalając wysokość stawki na kwotę 10 zł. Wykonawca podał, że naprawił szkodę wyrządzoną ww. czynem. W dniu 24 lipca 2019 r. wykonawca uiścił karę grzywny w wysokości 3 500 zł, oraz kwotę 420 zł tytułem kosztów postępowania. Wykonawca wskazał ponadto, że aby uniknąć w przyszłości podobnych przypadków wprowadził odpowiednie zmiany organizacyjne i kadrowe, tj. w dniu 8 października 2018 r. zatrudnił pracownika biurowego na pół etatu, którego obowiązkiem było m.in. przygotowywanie dokumentacji m.in. do postępowań o udzielenie zamówienia publicznego. Jak stwierdził wykonawca, niestety, liczba dokumentów niezbędna do zgromadzenia w tego typu postępowaniach jest znaczna, wobec czego nietrudno o pomyłkę, która już raz wykonawcy się zdarzyła. Wykonawca wniósł o uznanie za wystarczające przedstawionych przez wykonawcę dowodów i zaniechanie wykluczenia wykonawcy z postępowania.

Do wyjaśnień wykonawcy załączył wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 21 maja 2019 r., dowód zapłaty kwot 420 zł i 3 500 zł, umowę o pracę na czas nieokreślony zawartą w dniu 8 października 2018 r. pomiędzy wykonawcą, a także podstawową informację określoną w art. 29 § 3 kodeksu pracy u pracodawcy posiadającego regulamin pracy z dnia 8 października 2018 r.

Dokonując oceny wyjaśnień złożonych przez wykonawcę Krajowa Izba Odwoławcza miała na uwadze, że skazanie za przestępstwo z art. 297 § 1 k.k. stanowi przesłankę do wykluczenia wykonawcy z postępowania ujętą w art. 24 ust. 1 pkt 13 ustawy Pzp. Wyjątkiem, który pozwala zamawiającemu na odstąpienie od wykluczenia wykonawcy jest wykazanie przez wykonawcę, że podjął środki, o których mowa w art. 24 ust. 8 ustawy Pzp.

Krajowa Izba Odwoławcza zważyła, że wykonawca dobrowolnie poddał się karze, uiścił karę grzywny oraz koszty sądowe, a także złożył Zamawiającemu wyjaśnienia dotyczące okoliczności, w jakich doszło do popełnienia przestępstwa oraz środków zaradczych, jakie wykonawca powziął.

Należy mieć jednak na uwadze, że art. 24 ust. 8 ustawy Pzp zobowiązuje wykonawcę do wykazania podjęcia konkretnych środków technicznych, organizacyjnych i kadrowych, które są odpowiednie dla zapobiegania dalszym przestępstwom lub nieprawidłowemu postępowaniu wykonawcy. W tym zakresie wykonawca zatrudnił pracownika biurowego na pół etatu, którego obowiązkiem ma być, jak oświadczył wykonawca, m.in. przygotowywanie dokumentacji do postępowań o udzielenie zamówienia publicznego.

Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy zatrudnienie osoby do wykonywania prac biurowych nie stanowi owego odpowiedniego środka, który zapobiegnie dalszym przestępstwom lub nieprawidłowemu postępowaniu wykonawcy. Należy mieć bowiem na uwadze, że wykonawca prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą (…), a zatem oferty, oraz oświadczenia składane w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego pochodzą od pana M.W., jako właściciela. Zatem to od woli i wiedzy tej osoby zależy treść składanych w postępowaniu oświadczeń. Przykładem mogą być chociażby oświadczenia o spełnianiu warunków udziału w postępowaniu, czy podleganiu bądź też nie wykluczeniu z postępowania, które pan W. składa osobiście.

Krajowa Izba Odwoławcza stoi na stanowisku, że zatrudnienie pracownika może mieć wpływ np. na kompletowanie dokumentów na rzecz postępowań, prowadzenie korespondencji w toku postępowania itp., ale pozostaje bez wpływu na treść oświadczeń wiedzy składanych przez pana M.W. osobiście. Potwierdzeniem powyższego jest popełnienie przez pana M.W czynu z art. 297 § 1 k.k., za który pan W. został skazany, jak również złożenie przez tego wykonawcę w lipcu i sierpniu 2019 r. w postępowaniach prowadzonych przez Gminę W. i Gminę G. błędnych oświadczeń, że wykonawca nie podlega wykluczeniu z postępowania. Powyższe okoliczności zaistniały pomimo podjęcia przez wykonawcę środków kadrowych, co świadczy o braku skuteczności tych środków.

Okoliczności przemawiającej za uznaniem, że wykonawca skutecznie przeprowadził procedurę samooczyszczenia nie może stanowić fakt, że, jak oświadczył ww. wykonawca na rozprawie, pan W. „działał pod wpływem błędu, jego wyobrażenia o konsekwencjach wyroku były niezgodne z rzeczywistością”. Należy mieć na uwadze, że wykonawca jest profesjonalistą, przedsiębiorcą ubiegającym się o zamówienia publiczne. Informacje podawane w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego stanowią oświadczenia wiedzy składane w sposób celowy, muszą być zatem rozpatrywane w pryzmacie staranności wymaganej w danych okolicznościach, z uwzględnieniem profesjonalnego charakteru postępowania o zamówienie publiczne oraz zawodowego charakteru prowadzonej przez wykonawcę działalności. Co za tym idzie, wykonawca nie może skutecznie usprawiedliwiać składania nieprawdziwych oświadczeń brakiem świadomości po jego stronie.

 

Wyrok z dnia 28 października 2019 r., KIO 2053/19

Źródło:  www.uzp.gov.pl

 

Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje.  Rozumiem i akceptuję