Badanie aktualności oświadczeń i dokumentów w zakresie art. 26 ust. 1, 2, 2f i 3 ustawy Pzp. Część 1

Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy Pzp zamawiający przed udzieleniem zamówienia, którego wartość jest równa lub przekracza kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy Pzp, wzywa wykonawcę, którego oferta została najwyżej oceniona, do złożenia w wyznaczonym, nie krótszym niż 10 dni, terminie aktualnych na dzień złożenia oświadczeń lub dokumentów potwierdzających okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 1 ustawy Pzp. Przepisu zdania pierwszego nie stosuje się do udzielania zamówień w przypadkach, o których mowa w art. 101a ust. 1 pkt 1 lub pkt 2 lit. a ustawy Pzp.

Jeżeli wartość zamówienia jest mniejsza niż kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy Pzp, zamawiający może wezwać wykonawcę, którego oferta została najwyżej oceniona, do złożenia w wyznaczonym, nie krótszym niż 5 dni, terminie aktualnych na dzień złożenia oświadczeń lub dokumentów potwierdzających okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 1 ustawy Pzp.

Oświadczenia i dokumenty potwierdzające okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 1 ustawy Pzp to oświadczenia i dokumenty potwierdzające: spełnianie warunków udziału w postępowaniu lub kryteria selekcji, spełnianie przez oferowane dostawy, usługi lub roboty budowlane wymagań określonych przez zamawiającego, brak podstaw wykluczenia, które zamawiający wskazuje w ogłoszeniu o zamówieniu, specyfikacji istotnych warunków zamówienia lub zaproszeniu do składania ofert.

Z przepisów art. 26 ust. 1 i 2 ustawy Pzp wynika, że oświadczenia i dokumenty potwierdzające okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 1 ustawy Pzp muszą być aktualne na dzień ich złożenia. Oświadczenia i dokumenty potwierdzające okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 1 ustawy Pzp składane przez wykonawcę na podstawie wezwanie w trybie art. 26 ust. 1 lub 2 ustawy Pzp mają stanowić potwierdzenie wstępnego domniemania o spełnieniu przez wykonawcę warunków udziału w postępowaniu i wykazaniu braku podstaw do wykluczenia. Oznacza to, że warunki udziału w postępowaniu oraz niepodleganie wykluczeniu z postępowania wykonawcy muszą być spełniane przez wykonawcę przez cały czas trwania postępowania, a nie tylko w dniu składania ofert lub wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. 

Oświadczenia lub dokumenty „aktualne” to takie, które potwierdzają okoliczność, co do której wykonawca wcześniej złożył oświadczenie, o którym mowa w art. 25a ustawy Pzp, i która obecnie (w czasie teraźniejszym) występuje. Wezwanie wykonawcy do złożenia w wyznaczonym, nie krótszym niż 10 dni (5 dni), terminie aktualnych na dzień złożenia oświadczeń lub dokumentów potwierdzających okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 1 ustawy Pzp, pociąga za sobą odpowiedź wykonawcy, która ma być w czasie teraźniejszym prawdziwa i potwierdzać prawdziwe okoliczności, adekwatnie  w postępowaniu. 

Pojęcia „aktualnych na dzień złożenia oświadczeń lub dokumentów potwierdzających okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 1” nie należy utożsamiać z datą wystawienia tych dokumentów. 

W wyroku z dnia 9 marca 2017 r., KIO 352/17, Krajowa Izba Odwoławcza za nieuzasadnioną uznała argumentację odwołującego, że złożenie informacji z banku z datą 9 stycznia 2017r. tj. po dacie składania i otwarcia ofert, może wskazywać że na dzień składania ofert warunek nie został spełniony. Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła uwagę, że zamawiający prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w tzw. „procedurze odwróconej”, na podstawie art. 24aa ustawy Pzp, który został wprowadzony ustawą z dnia 22 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy - Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2016 r. poz. 1020), a zgodnie z tą procedurą zamawiający w pierwszej kolejności dokonuje badania ofert pod kątem przesłanek odrzucenia (art. 89 ust. 1 ustawy Pzp), ocenia oferty niepodlegające odrzuceniu, a następnie bada, czy wykonawca, którego oferta została najwyżej oceniona, spełnia warunki udziału w postępowaniu i nie podlega wykluczeniu. Dokonując oceny podmiotowej wykonawcy zamawiający opiera się na informacjach zawartych w JEDZ, który stanowi wstępne potwierdzenie spełniania warunków udziału w postępowaniu oraz braku podstaw wykluczenia z postępowania, a następnie, przed udzieleniem zamówienia, wzywa wykonawcę, którego oferta została oceniona najwyżej do przedłożenia w wyznaczonym, nie krótszym niż 10 dni terminie, aktualnych na dzień złożenia oświadczeń lub dokumentów, potwierdzających okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 1 ustawy Pzp. Oznacza to, że dokumenty składane na wezwanie zamawiającego w trybie art. 26 ust.1 ustawy Pzp mają być aktualne na dzień złożenia tych oświadczeń lub dokumentów, co oznacza, że mogą być one wystawione po dacie składania ofert, gdyż stan spełnienia warunków udziału w postępowaniu i niepodlegania wykluczeniu musi być utrzymany również na moment ich złożenia.

W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej za przyjęciem takiego stanowiska przemawia przede wszystkim cel wprowadzenia w przepisach ustawy Pzp regulacji, zgodnie z którą wykonawcy nie mają obowiązku składania wraz z ofertą dokumentów potwierdzających spełnianie warunków udziału w postępowaniu i brak podstaw do wykluczenia. Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła uwagę, że celem ustawodawcy było odformalizowanie i uproszczenie procedur przetargowych przez zmniejszenie wymagań formalnych po stronie wykonawców polegających na braku konieczności składania wraz z ofertą wszystkich dokumentów i oświadczeń, potwierdzających spełnianie wymagań i brak podstaw wykluczenia. Oświadczenia i dokumenty składane w trybie art. 26 ust. 1 lub 2 ustawy Pzp stanowią potwierdzenie okoliczności wykazanych w złożonym JEDZ, a przez fakt, że są aktualne na dzień ich złożenia potwierdzają, że stan spełniania warunków udziału w postępowaniu przez wybranego wykonawcę i brak podstaw wykluczenia nie uległ zmianie i ma charakter ciągły.

Odnosząc się do określonego w przepisach rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 26 lipca 2016 r w sprawie rodzaju dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy w postępowaniu o udzielenie zamówienia (Dz.U. z 2016 r. poz. 1126), okresu ważności dokumentów składanych na potwierdzenie spełniania warunków udziału w postępowaniu, Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła uwagę, że prawodawca określając terminy ważności tych dokumentów podał jedynie dolną granicę ich ważności. 

W przypadku informacji z banku potwierdzającej wysokość posiadanych środków lub zdolność kredytową, termin jej ważności określono „nie wcześniej niż 1 miesiąc przed upływem terminu składania ofert”. Oznacza to, że nie można złożyć dokumentu „starszego” niż 1 miesiąc przed upływem terminu składania ofert, ale dopuszczalne jest złożenie dokumentu bardziej aktualnego tj. wystawionego po dacie składania ofert. W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej zamawiający prawidłowo ocenił, że złożona w wyniku wezwania w trybie art. 26 ust. 1 ustawy Pzp, informacja z banku z dnia 9 stycznia 2017 r., mimo iż została wystawiona po terminie składania ofert, jest dokumentem aktualnym i w sposób prawidłowy potwierdza spełnienie warunku dotyczącego zdolności finansowej.

 

Opracowanie:  Józef Edmund Nowicki
 

ś