Bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej

Skarga okazała się zasadna.

W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się wnioskodawca, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, oraz że żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność w zakresie realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Skuteczne złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej inicjuje postępowanie, w ramach którego organ zobowiązany jest w pierwszej kolejności ocenić charakter żądanej informacji pod kątem uznania jej za informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a następnie, w razie uznania żądanej informacji za publiczną, informację tę udostępnić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 u.d.ip. - z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2, art. 14 ust. 2 i art. 15 ust. 2), lub w tym terminie wydać na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.ip. decyzję o odmowie jej udostępnienia, bądź też - w razie uznania, że żądana informacja nie spełnia kryteriów informacji publicznej, lub, że jest ona dostępna w innym trybie (art. 1 ust. 2), powiadomić wnioskodawcę, że w przypadku jego żądania przepisy u.d.i.p. nie znajdują zastosowania. Ustawa o dostępie do informacji publicznej odsyła do przepisów k.p.a. jedynie w odniesieniu do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji (art. 16 u.d.i.p.).

We wcześniejszym etapie postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej jest natomiast postępowaniem odformalizowanym, a przepisy u.d.i.p. nie wskazują jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku. Wniosek o udzielenie informacji publicznej może więc przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest przedmiotem wniosku. Wobec braku jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o istocie takiego wniosku rozstrzygać winna jego treść. W żaden sposób nie dyskwalifikuje natomiast kwalifikacji wniosku, jako wniosku o udostępnienie informacji publicznej, brak wskazania, że wniosek skierowany został w trybie i na zasadach przewidzianych w u.d.i.p. (por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2016 r., I OSK 1621/16, CBOSA).

Przechodząc do analizy przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że żądane przez wnioskodawcę informacje objęte wnioskiem z dnia 13 grudnia 2024 r. dotyczące mnożnika dodatku funkcyjnego pobieranego przez prezesa oraz wiceprezesów sądu mieszczą się z w zakresie przedmiotowym informacji publicznej, której udostępnienia można żądać w trybie u.d.i.p., dotyczą one bowiem informacji bezpośrednio związanych z funkcjonowaniem podmiotu publicznego (art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 u.d.i.p).

Sąd nie miał w sprawie wątpliwości, że organ dopuścił się zarzucanej bezczynności, gdyż przekroczone zostały terminy określone w art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Wniosek pochodził bowiem z daty 13 grudnia 2025 r., odpowiedzi na wniosek zaś udzielono dopiero w dniu 27 marca 2026 r., już po złożeniu skargi na bezczynność i z przekroczeniem 14- dniowego terminu wskazanego w ustawie.

Organ podnosił, że brak terminowej odpowiedzi nie wynikał z jego złej woli, lecz z faktu, że nie otrzymał zapytania skarżącej od pracownika zajmującego się korespondencją z ePUAP. Tego typu argumentacja nie stanowi skutecznego usprawiedliwienia w realiach niniejszej sprawy.

Utrwalone orzecznictwo sądowe wskazuje, iż podmiot, zobowiązany do udostępniania informacji publicznych jest zobowiązany tak zorganizować pracę, aby możliwa była odpowiedź na pytania kierowane pod ujawniony w tym celu adres, w tym elektroniczny. Skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej, systemu ePUAP) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów (zob. postanowienie NSA z dnia 5 listopada 2015 r., I OZ 1414/15; wyrok NSA z dnia 16 lutego 2016 r., I OSK 2186/14). Ryzyko nieodebrania czy też nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu, obciąża ten organ, a nie wnioskodawcę (por. postanowienie NSA z dnia 18 listopada 2015 r., I OSK 2897/15).

Wobec powyższego Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku Fundacji o udzielenie informacji publicznej, o czym orzekł na pkt II sentencji wyroku na zasadzie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Z uwagi na udostępnienie skarżącej w dniu 27 marca 2026 r. żądanej informacji publicznej, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku).

Sąd orzekł, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt III sentencji wyroku). Za rażące naruszenie przepisów dotyczących terminów załatwiania spraw administracyjnych można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (por. wyroki WSA: w Warszawie z dnia 11 grudnia 2013 r., I SAB/Wa 525/13; w Poznaniu z dnia 19 lutego 2014 r., IV SAB/Po 126/13). Przy ocenie sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, znaczenie będą miały okoliczności, jakie spowodowały zwłokę organu, jego działania w toku rozpoznawania sprawy oraz stopień przekroczenia terminów (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 listopada 2013 r., I SAB/Wa 415/13).

W rozpoznawanej sprawie nie sposób uznać by doszło do oczywistego zlekceważenia wniosku strony, czy braku woli po stronie organu do załatwienia sprawy. Niezwłocznie po złożeniu skargi, z której organ dowiedział się o wniosku o udzielenie informacji publicznej, udzielił on żądanej odpowiedzi. Z tego względu nie można przypisać organowi, by bezczynność której się odpuścił nosiła znamiona rażącego naruszenia prawa.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 czerwca 2026 r., II SAB/Po 94/26