Złożone wyjaśnienia a ciężar dowodu w rażąco niskiej cenie

Wystosowanie przez zamawiającego wezwania w trybie art. 224 ust. 1 i 2 ustawy Pzp oznacza dla wykonawcy obowiązek wykazania, że zaproponowana przez niego cena lub proponowany koszt (względnie ich istotne części składowe) nie ma charakteru rażąco niskiego. Obowiązkiem wykonawcy jest dostarczenie wyczerpujących wyjaśnień, które w pierwszej kolejności powinny odnosić się do wątpliwości zamawiającego sformułowanych w wezwaniu. Na wykonawcy spoczywa obowiązek obalenia domniemania, że cena jego oferty jest rażąco niska.

Zamawiający, formułując wezwanie do złożenia wyjaśnień przez Odwołującego, wskazał konkretne zagadnienia, co do których powziął wątpliwości i co za tym idzie, do których Odwołujący powinien szczegółowo odnieść się w składanych wyjaśnieniach. Wezwanie zostało sformułowane przez Zamawiającego w sposób szczegółowy, konkretny i jasny. Na marginesie tylko należy wskazać, że Odwołujący, w przypadku, gdy nie zgadzał się z treścią wezwania, powinien był wnieść odwołanie na tę czynność, czego nie uczynił. Zatem, wezwanie stało się wiążące dla obu stron. Oczywistym jest także fakt, że składane przez wykonawcę wyjaśnienia ceny oferty należy oceniać przez pryzmat treści wezwania, którego treść determinuje zakres i poziom szczegółowości składanych przez wykonawcę wyjaśnień dotyczących elementów kosztotwórczych oferty wskazanych w wezwaniu. (…)

W przypadku procedury wyjaśnień rażąco niskiej ceny, co do zasady, sposób przedstawienia wyjaśnień cenowych oraz założeń kalkulacyjnych pozostaje w gestii wykonawcy, zwłaszcza w przypadku, gdy wezwanie do wyjaśnień ma charakter jedynie ogólny. Nie oznacza to jednak, że wyjaśnienia można złożyć jakkolwiek dowolnie, bowiem kluczowe jest to, aby wyjaśnienia były kompletne, wiarygodne, rzeczowe i przekonujące dla Zamawiającego. Składając wyjaśnienia, wykonawca musi mieć na uwadze, że ciężar dowodu - wyjaśnienia, że cena oferty nie jest rażąco niska - spoczywa na wykonawcy. Niepełne, pobieżne i chaotyczne wyjaśnienia, niepoparte dowodami, w świetle ustawy Pzp muszą być ocenione przez Zamawiającego, jako nieuzasadniające podanej w ofercie ceny.

Krajowa Izba Odwoławcza nie podzieliła stanowiska Odwołującego, że przekazał on pełne, szczegółowe wyjaśnienia dotyczące elementów oferty mających wpływ na wysokość zaoferowanej ceny oraz odniósł się do czynników wskazanych w wezwaniu przez Zamawiającego i złożył stosowne dowody na poparcie swoich twierdzeń.

Uwzględniając fakt, że Odwołujący przedstawił pewne ogólne założenia do kalkulacji kosztów, przedstawiając w formie tabeli niektóre wartości wybranych kosztów, to istotne z punktu widzenia oceny złożonych wyjaśnień jest to, że te wartości wskazane w tabelach nie zostały uzasadnione przez Odwołującego oraz nie zostały złożone na ich poparcie jakiekolwiek dowody. Dowody złożone przez Odwołującego obejmują jedynie faktury na zakup narzędzi i maszyn, na okoliczność, że wykonawca posiada zakupiony sprzęt. Odwołujący w złożonych wyjaśnieniach nie wykazał, w jaki wymierny sposób jego doświadczenie przełoży się na cenę oferty. Wykonawca powinien bowiem opisać i udowodnić przyjęty sposób kalkulacji ceny w ramach podnoszonych okoliczności i dostępnych mu indywidualnie (korzystnych) warunków realizacji zamówienia oraz wykazać, jakie mają one bezpośrednie przełożenie na wartość poszczególnych składników cenowych.

Wyjaśnienia Odwołującego nie odnoszą się do części elementów kosztowych, których wyjaśnienia oczekiwał Zamawiający. Wyjaśnienia rażąco niskiej ceny muszą odnosić się do ceny złożonej oferty, a to oznacza, że przedkładane przez wykonawcę kalkulacje muszą uwzględniać wszystkie elementy związane z realizacją danego konkretnego przedmiotu zamówienia w postępowaniu, w którym oferta została złożona. W tym kontekście, w ocenie Krajowa Izba Odwoławcza, przedstawione przez Odwołującego wyliczenia kosztów środków i sprzętu na podstawie innej umowy przez niego realizowanej należy ocenić jako niezwiązane z przedmiotem tego zamówienia. Takie wyjaśnienia nie uzasadniają kosztów w danym postępowaniu, z uwzględnieniem konkretnych warunków jego realizacji, określonych przez Zamawiającego w danej SWZ. Odwołujący był zobowiązany przedstawić wyjaśnienia i kalkulacje odnoszące się do przedmiotowego zamówienia, przy czym nawet ogólne podobieństwo obu zamówień nie zwalnia wykonawcy z wyjaśnienia kalkulacji ceny danej konkretnej oferty w danym konkretnym postępowaniu.

Biorąc pod uwagę powyższe, należało uznać, że złożone przez Odwołującego wyjaśnienia nie potwierdzają, że cena oferty jest skalkulowana rzetelnie i gwarantuje wykonania zamówienia w należyty sposób w części nr 7, zgodnie z wymaganiami określonymi w SWZ i w umowie w przedmiotowym postępowaniu.

Ponadto, jeśli Zamawiający oczekuje wyjaśnień odnośnie konkretnych elementów kosztowych ceny oferty, to wykonawca musi je wyjaśnić w sposób precyzyjny i szczegółowy, tak aby obalić domniemanie rażąco niskiej ceny, które powstaje wraz ze skierowaniem do wykonawcy wezwania do złożenia wyjaśnień. W przedmiotowej sprawie Odwołujący nie wykazał w wyjaśnieniach okoliczności, które uzasadniałyby w sposób wymierny kalkulację ceny złożonej oferty, nie uzasadnił i nie przedstawił żadnych dowodów w odniesieniu do wartości, które wskazał w tabelach. Złożone wyjaśnienia mają znikomy zakres merytoryczny, są chaotyczne, niekonkretne oraz nie odnoszą się do wszystkich zagadnień wskazanych przez Zamawiającego w wezwaniu.

Z powyższych względów, w ocenie Krajowa Izba Odwoławcza, zarzut naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp w zw. z art. 16 pkt 1 i 2 Pzp, poprzez odrzucenie oferty Odwołującego, nie zasługuje na uwzględnienie.

Wyrok z dnia 7 marca 2025 r., KIO 482/25

Dziękujemy za przeczytanie tego artykułu do końca

Czytaj portal wPrzetargach.pl na bieżąco