Cena może być jedynym kryterium oceny ofert pod pewnymi warunkami

Nadto, jak wskazuje orzecznictwo: „(…) Ustawa Pzp nie definiuje co należy rozumieć pod pojęciem „wymaganie jakościowe”. Także nie definiuje pojęcia „głównego elementu składającego się na przedmiot zamówienia”. Izba zwraca uwagę na art. 99 ust. 1 ustawy Pzp, który wymaga sporządzenia opisu przedmiotu zamówienia w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty. Zatem główne elementy składające się na przedmiot zamówienia to te elementy charakteryzujące jego przeznaczenie, w tym jego zakres lub rozmiar zamówienia jakie zawarto w opisie przedmiotu zamówienia.  Zdaniem Izby takim istotnym (głównym) elementem, który charakteryzuje przedmiot zamówienia to także warunki jego realizacji. Tym samym ustalenie, które elementy zamówienia są istotne stanowi kompetencję zamawiającego, który na podstawie wiedzy i opierając się na jego uzasadnionych potrzebach określa w dokumentacji (przykładowo SWZ, OPZ) dla takich elementów, przykładowo warunków realizacji, odpowiednie wymagania jakościowe (…)” (za wyrokiem z dnia 8 listopada 2024 r., KIO 3879/24).

Dodatkowo, podnosi się, że dla ustalenia ceny jako jedynego kryterium wystarczającym jest, aby Zamawiający określił w ramach opisu przedmiotu zamówienia ramy jakościowe, w których poruszać się mają wykonawcy opracowując ofertę realizacji danego zamówienia, przy czym określenie wymagań jakościowych nie musi dotyczyć każdego, nawet najmniejszego składnika przedmiotu zamówienia. Określenie wymagań jakościowych głównych elementów przedmiotu zamówienia pokazać ma ramy, w których co do jakości przedmiotu zamówienia będą poruszali się wykonawcy realizujący umowę. (za wyrokiem z dnia 7 czerwca 2021 r., KIO 1045/21). Podobnie w wyroku z dnia 14 marca 2024 r., KIO 583/24, KIO 588/24 Zamawiający był uprawniony do zastosowania kryterium ceny jako jedynego kryterium oceny ofert, ponieważ w opisie przedmiotu zamówienia określił wymagania jakościowe odnoszące się do co najmniej głównych elementów składających się na przedmiot zamówienia.

W przedmiotowym stanie faktycznym sytuacja była zgoła odmienna niż w przywołanych orzeczeniach.

Po pierwsze, Przystępujący wskazywał na następujące okoliczności i stwierdził, że Warunki świadczenia usługi mają braki, i tak w części A, w pkt 1.1 (”wykonywanie analiz wymagań funkcjonalnych i niefunkcjonalnych tworzonego oprogramowania w warstwie aplikacji, baz danych i mechanizmów integracyjnych, w zakresie wpływu na architekturę systemów IT Zakładu oraz tworzenie wymagań dla potencjalnych wykonawców”) stwierdził, że Zamawiający nie określił jakie elementy te analizy powinny zawierać, w jaki sposób powinny być dostosowane do systemów, które funkcjonuje w ZUS-ie, w pkt 1.2 („tworzenie propozycji wariantowych rozwiązań, zgodnie z przyjętą architekturą systemów IT Zakładu i wymaganą funkcjonalnością”) nie określono, w jaki sposób, tj. jak te propozycje wariantowe powinny być skonstruowane, do czego powinny przystawać, w pkt 1.7 („wsparcie w opracowywaniu architektury i projektów rozwiązań systemowych”) nie ma informacji na czym to wsparcie ma polegać, jak głęboko ma ono wchodzić w projekty rozwiązania systemowe, w pkt 1.8 („opiniowanie dokumentów i produktów z obszaru architektury IT”) w jakim zakresie ma być to opiniowanie, w jakiej szczegółowości. Stwierdził, że daje to szerokie pole do interpretacji (nie jest dookreślona jakość tych usług: niebezpieczeństwo wykonania najwęższej wartości tego przedmiotu zamówienia).

Po drugie, w części B, w pkt 1.2 („tworzenie specyfikacji wymagań oraz uzgodnień projektowych - UP”) brak jest rozwinięcia, w pkt 1.4 („szacowanie wstępne wymagań oraz weryfikacja wymiarowania pełnego”) także brak jest rozwinięcia, w pkt 1.6 (”przegląd oraz propozycja zmian dla usprawnienia procesów w oceny złożoności funkcjonalności systemów Zamawiającego”) ma miejsce brak określenia jakości zamówienia, w konsekwencji żadne postanowienia jakościowe nie wiążą przyszłego Wykonawcę.

Dodatkowo, Przystępujący uważał, że generalnie realizacja usługi winna mieć miejsce w standardzie SWOT oraz wskazać ryzyka i drogi postępowania. Podnosił, że Zamawiający ma określone standardy w postępowaniach, tj. standardy analityczno-architektoniczne ZUS, które zostały wypracowane przez niego i mogły być tym elementem, który by uzupełniał przedmiot zamówienia.

Zamawiający wyjaśnił na rozprawie, że przyjęcie kryterium oceny ofert, tj. ceny wynikało z jego potrzeb. Stwierdził również, że potrzebuje dwóch konkretnych ekspertów, tj. architekta oraz analityka systemowego. Podkreślał, że niniejsze postępowanie nie może być przyrównywane do dużych postępowań, takich jak ZUS PUE, gdyż inna jest skala. Wyjaśnił także, że zamierza w ten sposób uzyskać dostęp do dwóch specjalistów, których nie może zatrudnić w normalnym trybie. Stwierdził także, iż zlecenie będzie krystalizowało się w ramach konkretnego zadania, przy czym podstawą rozliczenia będzie rozliczenie godzinowe. Oświadczył również, że nie przeczy istnieniu u niego określonych standardów, na które powoływał się Przystępujący. Jednak z uwagi na skalę tego postępowania Zamawiający uznał, że nie ma konieczności odwoływania się do nich.

Przystępujący w kontrze do tego stwierdził, że w części A w pkt 1.5 Warunków świadczenia usługi wskazuje się na Integratora (rola Wykonawcy w umowie na KSI ZUS), świadczy to o tym, że ekspert wybrany przez Zamawiającego będzie pracował przy dużych projektach takich, jak KSI ZUS, także w części B w pkt 1.2 i 1.3 dotyczą produktów wynikających ze standardów analitycznych (standardy analityczno-architektoniczne ZUS), czyli dotykają największych projektów KSI ZUS i PUE ZUS i wymagają stabilnej pracy projektowej, nie stosuje się tego do najmniejszych projektów, chociażby wewnętrznych projektów ZUS.

W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej, okoliczności przedmiotowej sprawy wskazują, że Zamawiający nie określił standardów jakościowych jakie osoby, do których chce uzyskać dostęp poprzez niniejsze postępowanie mają spełniać. Zamawiający de facto przyznał na rozprawie, że ma określone standardy analityczno-architektoniczne ZUS (przywołane przez Przystępującego), jednakże z uwagi na skalę tego postępowania Zamawiający uznał, że nie ma konieczności odwoływania się do nich. Nadto, co jest równie istotne, to zlecenie (na co wskazuje również załącznik nr 4 do złącznika nr 2 A i 2 B Projektowanych Postanowień Umowy) będzie określało jakie są potrzeby Zamawiającego, czyli także standardy jakościowe. Wynika więc z tego, że opisując w sposób jedynie ogólny Warunki świadczenia usługi dla części A i B w znacznej mierze pozostawił Wykonawcom swobodę w określeniu sposób świadczenia usług objętych przedmiotem zamówienia. Ewentualnie te zasady będzie określał na etapie realizacji za każdym razem w zależności od potrzeb i danego zadania.

Z tych względów Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że Zamawiający nie określił w opisie przedmiotu zamówienia wymagań jakościowych odnoszących się do co najmniej głównych elementów składających się na przedmiot zamówienia.

Z tych względów Izba uznała, że nie zaistniały przesłanki z art. 246 ust. 2 ustawy Pzp i zamawiający nie miał prawa skorzystania z wyjątku od zasady wynikającej z art. 246 ust.1 ustawy Pzp.

Wyrok z dnia 29 lipca 2025 r., KIO 2552/25
 

wPrzetargach.pl - portal specjalistów i ekspertów zamówień publicznych