Czy jedna robota to także więcej niż jedno zadanie
Zgodnie z SWZ jednym z warunków udziału w postępowaniu, dotyczącym zdolności zawodowej, było wykazanie się przez wykonawcę wykonaniem w okresie ostatnich pięciu lat przed upływem składania ofert, a jeżeli okres prowadzenie działalności jest krótszy - w tym okresie: „co najmniej jedną robotą budowlaną, polegającą na wykonaniu remontów cząstkowych nawierzchni bitumicznej wraz z robotami towarzyszącymi polegającymi na regulacji urządzeń podziemnych, o wartości brutto nie mniejszej niż 2.000.000 PLN, w miastach powyżej 100.000 mieszkańców lub na drogach krajowych poza miastem na pow. 15 000 m2”.
Istota sporu w zakresie rozumienia omawianego warunku sprowadzała się do tego czy: (1) przez jedną robotę budowlaną można rozumieć więcej niż jedno zadanie, tj. czy dla spełnienia ww. warunku możliwym było sumowanie kilku zadań (robót realizowanych dla różnych zarządców dróg), które łącznie odpowiadają wartościowo i przedmiotowo postawionemu warunkowi oraz (2) rozumienie ww. warunku dopuszcza wykazanie się zrealizowaniem robót przedmiotowo i wartościowo odpowiadającym wymaganiom określonym przez Zamawiającego wyłącznie w miastach powyżej 100.000 mieszkańców lub wyłącznie na drogach krajowych poza miastem na pow. 15.000 m2 czy też możliwym jest łączenie tych lokalizacji (tj. np. część robót wykonano w mieście powyżej 100.000 mieszkańców, a część z nich na drogach krajowych poza miastem na powierzchni minimum 15.000 m2, przy czym zsumowane roboty spełniają wymagania Zamawiającego w zakresie przedmiotu i wartości), a także 3) wykonanie prac na drogach krajowych na powierzchni 15.000 m2 dotyczy lokalizacji poza jakimikolwiek miastami czy poza miastami, których liczba ludności przekracza 100.000 - czyli np. dopuszczalne jest wykazanie się robotami na drogach krajowych w mieście poniżej 100.000 mieszkańców.
Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, że Zamawiający w rozdziale dotyczącym warunków udziału w postępowaniu nie definiuje, ani nie precyzuje „co najmniej jednej roboty budowlanej”. Zamawiający również nie przyjął na potrzeby postępowania definicji pojęcia roboty budowlanej jako wykonania zadania na podstawie jednej umowy, jednego zamówienia czy też jednego projektu. Jeśli zatem takiego zastrzeżenia nie było, zamawiający nie może na etapie badania i oceny ofert zaostrzyć wymagań, a wszelkie nieprecyzyjne postanowienia SWZ nie mogą wywoływać negatywnych skutków wobec podmiotów uczestniczących w przetargu.
Interpretacji pojęcia „robota budowlana” należy dokonywać w kontekście konkretnego zamówienia i brzmienia SWZ. Skoro nie istnieje odgórna dyrektywa nakazująca uznawanie roboty budowlanej za jedną umowę czy też jedno zadanie, zasadne jest przyjęcie, że robotą budowlaną może być całość działań dotyczących pewnego obszaru i w ramach tak rozumianego pojęcia można było ją wykonać na podstawie kilku umów czy też w ramach kilku zadań. Jednakże, zdaniem Krajowej Izby Odwoławczej, tego rodzaju sumowanie robót z kilku umów nie jest zasadą, lecz wyjątkiem od tej zasady. W szczególności chodzi o przypadki, gdy kilka umów, w sposób istotny powiązanych ze sobą przedmiotowo, wykonywanych jest równocześnie lub w bezpośrednim powiązaniu (tak: wyrok KIO z dnia 12 czerwca 2020 r., KIO 671/20). Wymaga również podkreślenia, że warunek udziału w postępowaniu powinien odnosić się do obiektywnych walorów wykonawcy, potwierdzających jego zdolność do realizacji zamówienia. To zamawiający, będąc gospodarzem postępowania, formułuje warunki udziału w postępowaniu, celem wyboru wykonawcy dającego rękojmię należytego wykonania umowy.
W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej ograniczenie jednej roboty budowlanej do jednej umowy/jednego zadania, nie wydaje się właściwe, skoro celem powinna być możliwość zweryfikowania jakie prace wykonawca wykonywał i w jaki sposób sobie z nimi poradził (tak: wyrok z dnia 4 grudnia 2019 r., KIO 2351/19).
Przechodząc do kolejnej spornej części rozumienia analizowanego warunku, zdaniem Krajowej Izby Odwoławczej, użycie w zdaniu spójnika „lub” oznacza, że mamy do czynienia z alternatywą łączną (nierozłączną), a zatem gdy jedno zdanie jest fałszywe, a jednocześnie prawdziwe. Zatem adresat tego zdania może się zachować w sposób „X”, w sposób „Y”, w sposób „X i Y” (tak wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 stycznia 2019 r., II SA/Wa 942/18).
Powyższe oznacza, że biorąc pod uwagę literalne brzmienie analizowanego warunku, w zakresie wykazywania robót odpowiadających wartością i przedmiotowi wymaganiom Zamawiającego, wykonawcy mogli w zakresie lokalizacji przedstawić jedną robotę budowlaną, która była realizowana np. w części w mieście powyżej 100.000 mieszkańców, a w części na drodze krajowej poza miastem na powierzchni minimum 15.000 m2. Dopuszczalne zatem było wykazywanie roboty, która wykonana została w obu typach lokalizacji. Takie rozumienie postawionego warunku wymuszają reguły gramatyki języka polskiego i zasady logiki.
Natomiast w zakresie dopuszczalnej lokalizacji wykazywanej roboty budowlanej, na drodze krajowej na powierzchni minimum 15.000 m2 poza miastami, zdaniem Krajowej Izby Odwoławczej nie ma wątpliwości, że chodzi tutaj o roboty budowlane jakie miały miejsca poza jakimikolwiek miastami, tj. poza granicami administracyjnymi miasta, na drodze krajowej na powierzchni 15.000 m2. Niedopuszczalne zatem było wykazywanie się robotami wykonanymi na drodze krajowej zlokalizowanej w mieście poniżej 100.000 mieszkańców.
Podsumowując, zdaniem Krajowej Izby Odwoławczej, rozpatrywany warunek udziału należy rozumieć w ten sposób, że zostanie on spełniony w razie wykazania się przez wykonawcę:
co najmniej jedną robotą budowlaną (w rozumieniu opisanym wyżej), której przedmiotem było wykonanie remontów cząstkowych nawierzchni bitumicznych wraz z pracami towarzyszącymi polegającymi na regulacji urządzeń podziemnych, o wartości nie mniejszej niż 2.000.000 zł brutto, przy czym wykazana robota mogła zostać wykonana w mieście powyżej 100.000 mieszkańców bez względu na kategorię drogi lub na drodze krajowej poza miastem na powierzchni minimum 15.000 m2 (poza granicami administracyjnymi miasta), przy czym możliwe było wykazywanie obu lokalizacji, tj. wykazywana robota mogła być wykonana w części na drodze krajowej poza miastem na pow. min. 15.000 m2, a w części w mieście powyżej 100.000 mieszkańców bez względu na kategorię drogi i powierzchnię.
Wyrok z dnia 18 lutego 2022 r., KIO 282/22
Czytaj portal wPrzetargach.pl i zostań ekspertem w zamówieniach publicznych