Kara umowna a wykluczenie z postępowania wykonawcy
Kara umowna to narzędzie, które ma zabezpieczać interesy zamawiającego, pełni ona różne funkcje, w tym prewencyjno-represyjną, której celem jest dyscyplinowanie wykonawcy do należytego wykonania umowy o udzielenie zamówienia publicznego.
Jednocześnie kara umowna pełni funkcję kompensacyjną - kara umowna stanowi surogat odszkodowania z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania.
Sam fakt naliczenia kar umownych w trakcie trwania umowy o udzielenie zamówienia publicznego nie jest wystarczający do stwierdzenia zaistnienia przesłanki wykluczenia, o której mowa w art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp.
Punkt C w części III JEDZ („Podstawy wykluczenia”) należy interpretować w ścisłym powiązaniu z przesłanką wykluczenia określoną w art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp. Wykonawcy naliczono kilka kar umownych o łącznej wysokości 7 500 zł. Zgodnie z oświadczeniem wykonawcy naliczone kary umowne związane były z drobnymi i incydentalnymi uchybieniami w realizacji umowy. Powyższa okoliczność miała istotne znaczenie dla oceny charakteru i wagi naruszeń, zwłaszcza w sytuacji, gdy umowa została wykonana i nie doszło do jej wypowiedzenia ani odstąpienia czy też wykonania zastępczego.
W takim przypadku brak było podstaw do przyjęcia, że w zaistniały choćby hipotetycznie przesłanki wykluczenia wykonawcy określone w art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp.
Argumentacja Odwołującego sprowadzała się wyłącznie do faktu naliczenia kar umownych, co samo w sobie nie należy utożsamiać z wykazaniem przesłanek o których mowa w ww. przepisie. Odwołujący, pomimo zarzucenia Zamawiającemu naruszenie art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp, nawet nie podjął próby wykazania, że wykonawca z przyczyn leżących po jego stronie, w znacznym stopniu lub zakresie nie wykonał lub nienależycie wykonał albo długotrwale nienależycie wykonywał istotne zobowiązanie wynikające z umowy zawartej z zamawiającym Sądem Rejonowym (…). Nie sposób zatem uznać, że sam fakt naliczenia wykonawcy kar umownych rodził obowiązek ich ujawnienia w JEDZ. Zarzuty podniesione przez Odwołującego dotyczące naruszenia art. 109 ust. 1 pkt 8 i pkt 10 ustawy Pzp opierały się na gołosłownych i pozbawionych uzasadnienia twierdzeniach, jakoby zachowanie wykonawcy uzasadniało zastosowanie wobec niego przesłanek wykluczenia, o których mowa ww. przepisach. Odwołujący ograniczył się jedynie do podniesienia zarzutu wprowadzenia Zamawiającego w błąd, nie wykazując spełnienia wszystkich przesłanek determinujących zastosowanie ww. podstaw wykluczenia. Argumentacja Odwołującego opierała się na założeniu, że samo nieujawnienie określonych informacji, tj. informacji o naliczeniu kar umownych w trakcie realizacji wcześniejszej umowy o udzielenie zamówienia publicznego, jest wystarczające do wykluczenia Uczestnika postępowania w oparciu o art. 109 ust. 1 pkt 8 i pkt 10 ustawy Pzp.
Stanowisko Odwołującego jest błędne. Przyjęcie prezentowanej przez Odwołującego argumentacji skutkowałoby uznaniem, że każde pominięcie określonej informacji, niezależnie od przedmiotu, charakteru i znaczenia dla postępowania, samo przez się uzasadnia wykluczenie wykonawcy. Odwołujący powinien był wykazać, że działanie lub zaniechanie wykonawcy było celowe, lekkomyślne lub wynikające z niedbalstwa. A ponadto, że mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez Zamawiającego. W przedmiotowej sprawie bez wątpienia obowiązkowi temu Odwołujący nie sprostał. Zgodnie z oświadczeniem wykonawcy, któremu Odwołujący nie zaprzeczył, przy wypełnianiu JEDZ kierował się on treścią instrukcji dotyczącej sposobu udzielenia odpowiedzi na pytanie zawarte w JEDZ, dotyczące sytuacji, w której wcześniejsza umowa w sprawie koncesji została rozwiązana przed czasem, lub w której nałożone zostało odszkodowanie bądź inne porównywalne sankcje w związku z tą wcześniejszą umową.
Z treści instrukcji wynikało, że w tym miejscu formularza JEDZ wykonawca składa oświadczenie odnośnie nieprawidłowości w zakresie realizacji przez niego wcześniejszej umowy w sprawie zamówienia publicznego lub umowy koncesji w okolicznościach wskazanych w art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp. Tym samym nie sposób mówić, że działanie wykonawcy było celowe, lekkomyślne lub wynikające z niedbalstwa, a w konsekwencji, że ziściły się przesłanki z art. 109 ust. 1 pkt 8 i pkt 10 ustawy Pzp.
Wyrok z dnia 25 sierpnia 2026 r., KIO 3768/26
Dziękujemy za przeczytanie tego artykułu do końca
Czytaj portal wPrzetargach.pl na bieżąco