Czy deszyfrowanie ofert złożonych przy użyciu środków komunikacji elektronicznej musi być jawne? Pyta czytelnik portalu wPrzetargach.pl
Czy w przypadku zaszyfrowanych ofert składanych elektronicznie, jawne otwarcie ofert ogranicza się tylko do podania zawartych w nich informacji określonych w art. 86 ust. 4 ustawy Pzp (podczas otwarcia ofert podaje się nazwy (firmy) oraz adresy wykonawców, a także informacje dotyczące ceny, terminu wykonania zamówienia, okresu gwarancji i warunków płatności zawartych w ofertach), natomiast samo odszyfrowanie tych ofert już nie jest elementem tej czynności?
Na jawną czynność otwarcia ofert składa się kilka czynności faktycznych: podanie kwoty, jaką zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia, zapoznanie się z zawartością złożonych do upływu terminu składania ofert dzięki ich odszyfrowaniu oraz podanie zawartych w nich informacji, zgodnie z art. 86 ust. 4 ustawy Pzp.
Jeżeli deszyfrowanie ofert nie jest dokonywane w sposób jawny tzn. na oczach przedstawicieli wykonawców i innych osób, które stawiły się na sesję publicznego otwarcia ofert, jest to wystarczające do stwierdzenia, że doszło do bezpośredniego naruszenia art. 8 ust. 1, art. 86 ust. 1 i 2 oraz art. 7 ust. 1 ustawy Pzp.
Otwarcie ofert jest czynnością jednorazową i niepowtarzalną. Otwarcie ofert ma charakter jawny nie tylko w stosunku do wykonawców, ale wobec wszystkich uczestników otwarcia ofert. W otwarciu ofert uczestniczyć mogą dowolne osoby i podmioty, także osoby i podmioty nie będące wykonawcami.
Czynność otwarcia ofert ma doniosłe znaczenie, ponieważ z prawidłowym dokonaniem czynności otwarcia ofert ustawodawca wiąże dwa domniemania. Domniemanie pierwsze wynika z art. 86 ust. 1 ustawy Pzp i sprowadza się do uznania, że z zawartością ofert nie można zapoznać się przed upływem terminu ich otwarcia.
Domniemanie drugie wynika z art. 84 ust. 2 ustawy Pzp. Oznacza to, że wszystkie oferty, których ceny zostały odczytane, złożone zostały w terminie wyznaczonym przez zamawiającego i nie zachodzi konieczność ich zwrotu.
Oferta nie może zostać otwarta na niejawnym posiedzeniu komisji przetargowej, ale publicznie, w sposób jawny.
Otwarcie ofert jest jawne i następuje bezpośrednio po upływie terminu składania ofert, z tym że dzień, w którym upływa termin składania ofert, jest dniem ich otwarcia (art. 86 ust. 2 ustawy Pzp). Istotą tego przepisu jest z jednej strony zapobieżenie rozpatrywaniu przez zamawiających ofert złożonych po upływie terminu na ich składanie a z drugiej uniemożliwienie zapoznawania się z treścią ofert przed ich otwarciem. Jawna czynność otwarcia ofert ma także doniosłe znaczenie dla uczestników postępowania - pozwala na ustalenie kręgu podmiotów, którzy ubiegają się o dane zamówienie. Oferta nie może zostać otwarta na niejawnym posiedzeniu komisji przetargowej, ale publicznie, w sposób jawny.”
Jeżeli zamawiający nie dokonał publicznego, jawnego otwarcia chociażby jednej z ofert, która została złożona w terminie na składanie ofert, postępowanie podlega unieważnieniu. Brak dokonania publicznego otwarcia oferty złożonej przed upływem terminu składania ofert, rodzi skutek w postaci braku możliwości dokonania wyboru oferty najkorzystniejszej.
Józef Edmund Nowicki