Czy w postępowaniu prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego, wybór najkorzystniejszej oferty może kończyć postępowanie? Wyjaśnia JÓZEF EDMUND NOWICKI
Pojęcie postępowania o udzielenie zamówienia zdefiniowane zostało pojęcie w art. 2 pkt 7a ustawy Pzp. Zgodnie z tym przepisem postępowanie wszczynane jest w drodze publicznego ogłoszenia lub przesłania zaproszenia do składania ofert, albo przesłania zaproszenia do negocjacji w celu dokonania wyboru oferty wykonawcy, z którym zostanie zawarta umowa w sprawie zamówienia publicznego, lub - w przypadku trybu zamówienia z wolnej ręki - wynegocjowania postanowień takiej umowy.
Praktyka orzecznicza wypracowała w tym zakresie ugruntowane stanowisko, że postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego kończy się z chwilą udzielenia tego zamówienia, albo - w przypadkach określonych w art. 93 ust. 1 lub 1a ustawy Pzp - z chwilą unieważnienia postępowania.
Gdyby przyjąć, że wszczęte postępowanie kończy się wraz z wyborem oferty najkorzystniejszej, to dokonywanie np. ponownego wyboru na zasadach wynikających z art. 94 ust. 3 ustawy Pzp byłoby drugim rozstrzygnięciem raz wszczętego postępowania.
Ponadto wątpliwym byłaby możliwość unieważnienia przez zamawiającego już dokonanego wyboru najkorzystniejszej oferty, gdyż byłyby to czynności po wyborze najkorzystniejszej oferty.
Uznanie czynności zamawiającego podjętych na podstawie art. 94 ust. 3 ustawy Pzp za niemieszczące się w ramach prowadzonego przez niego postępowania powodowałoby niedopuszczalny brak jakiejkolwiek kontroli prawidłowości tych czynności w drodze wniesienia środków ochrony prawnej przez innego wykonawcę.
W tym zakresie wskazać należy na orzeczenie Sądu Najwyższego dotyczącego określania ram trwania postepowania wynikających z art. 2 pkt 7a ustawy Pzp.
W uchwale z dnia 17 grudnia 2010 r., III CZP 103/10, SN stwierdził, że „Postępowanie „o udzielenie zamówienia publicznego” na gruncie ustawy Pzp, zgodnie z treścią art. 2 ust. 7a ustawy w brzmieniu obowiązującym od dnia 29 stycznia 2010 r., da się zdefiniować jako ciąg czynności faktycznych i prawnych rozpoczynający się z chwilą ogłoszenia o zamówieniu, przesłania zaproszenia do składania ofert albo przesłania zaproszenia do negocjacji w celu dokonania wyboru oferty wykonawcy. Przepis nie określa chwili zakończenia tego postępowania, ale treść ustawy nie pozostawia wątpliwości, że postępowanie to kończy się z chwilą zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego.”
Niewątpliwie w art. 2 ust. 7a ustawy Pzp nie określono wprost momentu zakończenia tego postępowania, wskazano natomiast na tego postępowania tj. wybór wykonawcy, z którym zostanie zawarta umowa w sprawie zamówienia publicznego lub - w przypadku trybu zamówienia z wolnej ręki - wynegocjowania postanowień takiej umowy.
Dlatego też zasadnym jest przyjęcie stanowiska, że wszelkie czynności poprzedzające podpisanie umowy, podejmowane są w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego i jako takie pozostają w kognicji Krajowej Izby Odwoławczej.
W tej sytuacji kolejna kwestią, budzącą wątpliwości prawne jest ustalenie, czy przepisy rozdziału 4 ustawy Pzp dotyczące wyboru najkorzystniejszej oferty powinno się stosować się wprost do czynności podejmowanych przez zamawiającego po wyborze najkorzystniejszej oferty, a przed podpisaniem umowy.
Jest to ważne, gdy zamawiający na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 14 ustawy Pzp wymaga złożenia szeregu dokumentów istotnych dla oceny ofert.
W tym zakresie Krajowa Izba Odwoławcza stoi na stanowisku iż niewątpliwym jest, że przepisy rozdziału 4 stosuje się do wyboru najkorzystniejszej oferty, po wyborze zamawiający może korzystać z zasad wypływających z tych przepisów.
To zdaniem Krajowej Izby Odwoławczej implikuje brak obowiązku stosowania w pełni przez zamawiającego, przepisów rozdziału 4 ustawy Pzp po wyborze najkorzystniejszej oferty. Inne rozumienie tej kwestii, zdaniem Krajowej Izby Odwoławczej mogłoby służyć paraliżowaniu postępowań przez tych wykonawców, którzy nie wnieśli skargi na orzeczenie Krajowej Izby Odwoławczej, a jednocześnie widząc swoją szansę np. w unieważnieniu postępowania kwestionowaliby każdą czynność zamawiającego w oparciu o przepisy rozdziału 4 ustawy Pzp.
W odpowiedzi wykorzystano fragmenty wyroku z dnia 9 marca 2017 r., KIO 338/17
Źródło: www.uzp.gov.pl