30 rocznica uchwalenia przez Sejm RP ustawy o zamówieniach publicznych
Drodzy i Szanowni Czytelnicy Portalu wPrzetargach
30 lat temu, 10 czerwca 1994 r. została uchwalona ustawa o zamówieniach publicznych.
Ustawa o zamówieniach publicznych znacząco różniła się od obowiązującej ustawy - Prawo zamówień publicznych.
Ustawa o zamówieniach publicznych zawierała 97 artykułów i 6 trybów udzielania zamówień publicznych (przetarg nieograniczony, przetarg ograniczony, przetarg dwustopniowy, negocjacje z zachowaniem konkurencji, zapytanie o cenę, zamówienie z wolnej ręki).
W postępowaniu o zamówienie publiczne, którego wartość nie przekraczała równowartości kwoty 20 000 ECU lub w którego finansowaniu udział środków publicznych nie przekraczał równowartości kwoty 20 000 ECU, nie był obowiązkowy tryb przetargu nieograniczonego, zamawiający mógł nie stosować przepisów ustawy dotyczących publikacji ogłoszeń w Biuletynie Zamówień Publicznych, pisemności postępowania, protokołu postępowania, specyfikacji i istotnych warunków zamówienia, terminów, wadium, protestów i odwołań.
Jeżeli wartość zamówienia przekraczała równowartość kwoty 200 000 ECU, wybór trybu innego niż przetarg nieograniczony wymagał zatwierdzenia Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych.
Kryteria oceny spełniania warunków wymaganych od dostawców i wykonawców nie podlegały zmianie w toku danego postępowania.
Zamawiający zapraszał do udziału w przetargu nieograniczonym zamieszczając ogłoszenie w miejscu publicznie dostępnym w swojej siedzibie oraz, za pośrednictwem Prezesa Urzędu, w Biuletynie Zamówień Publicznych.
Jeżeli ogłoszenie nie spełniało wymogów określonych w ustawie, Prezes Urzędu Zamówień Publicznych odmawiał zamieszczenia takiego ogłoszenia w Biuletynie Zamówień Publicznych.
Zamawiający mógł także ogłosić organizację przetargu nieograniczonego w prasie. Ogłoszenie to nie mogło być jednak skierowane do prasy przed publikacją w Biuletynie Zamówień Publicznych.
W szczególnie uzasadnianych przypadkach Prezes Urzędu Zamówień Publicznych, na wniosek zamawiającego, mógł wyrazić zgodę na sporządzenie oferty w języku powszechnie używanym w handlu międzynarodowym.
Zamawiający odrzucał ofertę, jeżeli nie odpowiadała zasadom określonym w ustawie i nie spełniała wymagań określonych w specyfikacji istotnych warunków zamówienia, a także gdy oferent nie zgadzał się na poprawienie oczywistej omyłki w tekście oferty.
W przypadku złożenia mniej niż dwóch ważnych ofert lub odrzucenia wszystkich ofert, zamawiający unieważniał przetarg, zawiadamiając niezwłocznie wszystkich oferentów.
W zawiadomieniu o unieważnieniu przetargu zamawiający podawał przyczyny unieważnienia, nie był jednak obowiązany do szczegółowego uzasadnienia.
Zakazane były zmiany postanowień zawartej umowy oraz wprowadzanie nowych postanowień do umowy, niekorzystnych dla zamawiającego, jeżeli przy ich uwzględnieniu należałoby zmienić treść oferty, na podstawie której dokonano wyboru oferenta, chyba że konieczność wprowadzenia takich zmian wynika z okoliczności, których nie można było przewidzieć w chwili zawarcia umowy.
W trybie zapytania o cenę zamawiający kierował pytanie o cenę dostaw rzeczy lub usług do takiej liczby dostawców lub wykonawców, która zapewnia wybór najkorzystniejszej oferty, konkurencję i sprawny przebieg postępowania, nie mniej niż do czterech.
Zamawiający mógł udzielić zamówienia z wolnej ręki tylko wtedy, gdy zachodziła jedna z następujących okoliczności:
- dokonywał zamówień dodatkowych, nie przekraczających 15% wartości uprzedniego zamówienia, a zachodziła konieczność zachowania tych samych norm, parametrów i standardów,
- zawierał umowę o przeprowadzenie badań, eksperymentu lub sporządzenie opinii naukowej,
- ze względu na szczególny rodzaj dostaw, usług lub robót budowlanych, można było je uzyskać tylko od jednego dostawcy lub wykonawcy,
- dokonywał zamówienia publicznego na twórcze prace projektowe oraz na prace z zakresu działalności twórczej w dziedzinie kultury i sztuki,
- można było skorzystać tyko z jednego dostawcy lub wykonawcy w wyniku zastosowania dozwolonego zakresu preferencji krajowych,
- ze względu na szczególne okoliczności gospodarcze lub społeczne, których zamawiający nie mógł przewidzieć, wymagane było natychmiastowe wykonanie zamówienia.
W ramach środków ochrony prawnej ustawa przewidywała protest i odwołanie.
Odwołanie rozpatrywał zespół trzech arbitrów wybranych z listy arbitrów prowadzonej przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych, przy czym jednego arbitra wyznacza dostawca lub wykonawca, który wniósł odwołanie, jednego zamawiający, a jednego Prezes Urzędu Zamówień Publicznych.
Zabezpieczenie należytego wykonania umowy mogło być wnoszone w pieniądzu, obligacjach państwowych, poręczeniach instytucji państwowych, gwarancjach bankowych, zastawach na papierach wartościowych emitowanych lub gwarantowanych przez Skarb Państwa, a za zgodą zamawiającego w akcjach dopuszczonych do obrotu i notowań giełdowych płatnych okazicielowi, książeczkach oszczędnościowych lub wekslach oraz poręczeniach osób fizycznych lub osób prawnych.
Zabezpieczenie nie mogło przekraczać dwukrotnej wartości zastrzeżonych kar umownych lub 80% wartości zamówienia.
Przepisy ustawy o zamówieniach publicznych zakazywały zmian postanowień zawartej umowy oraz wprowadzania nowych postanowień do umowy, niekorzystnych dla zamawiającego, jeżeli przy ich uwzględnieniu należałoby zmienić treść oferty, na podstawie której dokonano wyboru oferenta, chyba że konieczność wprowadzenia takich zmian wynikała z okoliczności, których nie można było przewidzieć w chwili zawarcia umowy.
Ustawa była 28 razy nowelizowana i obowiązywała do dnia 1 marca 2004 r.
2 marca 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 2 marca 2004 r. - Prawo zamówień publicznych, która obowiązywała do dnia 31 grudnia 2020 r.
Od dnia 1 stycznia 2021 r. obowiązuje ustawa z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych.
Zachęcamy do zapoznania się z ustawą o zamówieniach publicznych.
Linki do ustawy o zamówieniach publicznych:
Ustawa z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych (Dz.U. Nr 76, poz. 344)
Józef Edmund Nowicki - Redaktor naczelny