Dwa warianty procedury odwróconej

Zgodnie z art. 125 ust. 1 ustawy Pzp w postępowaniu prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego do oferty wykonawca dołącza oświadczenie o niepodleganiu wykluczeniu i spełnianiu warunków udziału w postępowaniu, w zakresie wskazanym przez zamawiającego. 

W postępowaniu prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego oświadczenie, o którym mowa w art. 125 ust. 1 ustawy Pzp, składa się na formularzu jednolitego europejskiego dokumentu zamówienia (w skrócie „jednolity dokument” lub „JEDZ”), sporządzonym zgodnie ze wzorem standardowego formularza określonego w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2016/7 z dnia 5 stycznia 2016 r. ustanawiającym standardowy formularz jednolitego europejskiego dokumentu zamówienia (Dz. Urz. UE L 3 z 06.01.2016, str. 16). 

Jednolity dokument stanowi dowód potwierdzający brak podstaw wykluczenia, spełnianie warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów selekcji, odpowiednio na dzień składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo ofert, tymczasowo zastępujący wymagane przez zamawiającego podmiotowe środki dowodowe (zob. art. 125 ust. 3 ustawy Pzp). 

W trybie przetargu nieograniczonego występuje uprzednia ocena ofert, zwana potocznie „procedurą odwróconą”. Informację o procedurze odwróconej, jeżeli zamawiający przewiduje taką procedurę, zamawiający podaje w SWZ (zob. art. 134 ust. 2 pkt 11 ustawy Pzp: „SWZ zawiera również informację o uprzedniej ocenie ofert, zgodnie z art. 139 ustawy Pzp, jeżeli zamawiający przewiduje odwróconą kolejność oceny”).  

Na czym polega procedura odwrócona („uprzednia ocena ofert”). 

Procedura odwrócona polega na badaniu jednolitego dokumentu tylko wykonawcy, którego oferta została najwyżej oceniona i występuje w dwóch wariantach. 

W wariancie pierwszym, na podstawie art. 125 ust. 1 ustawy Pzp, do oferty każdy wykonawca dołącza jednolity dokument, który stanowi dowód potwierdzający brak podstaw wykluczenia i spełnianie warunków udziału w postępowaniu, odpowiednio na dzień składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo ofert, tymczasowo zastępujący wymagane przez zamawiającego podmiotowe środki dowodowe. Jeżeli zamawiający nie określa warunków udziału w postępowaniu, nie żąda, aby wykonawca w dołączonym do oferty jednolitym dokumencie wstępnie potwierdził, że spełnia warunki udziału w postępowaniu. Na podstawie art. 57 pkt 2 ustawy Pzp, o udzielenie zamówienia mogą ubiegać się wykonawcy, którzy spełniają warunki udziału w postępowaniu, o ile zostały one określone przez zamawiającego. 

W wariancie pierwszym, po otwarciu ofert, zamawiający dokonuje badania, a następnie oceny ofert, które nie podlegają odrzuceniu. Po dokonaniu oceny ofert zamawiający bada jednolity dokument wykonawcy, którego oferta została najwyżej oceniona. Jeżeli wykonawca, którego oferta została najwyżej oceniona, nie złożył jednolitego dokumentu, jednolity dokument złożony wraz z ofertą zawiera błędy lub jest niekompletny, zamawiający wzywa wykonawcę, którego oferta została najwyżej oceniona, odpowiednio do jego złożenia lub poprawienia, chyba że oferta tego wykonawcy podlega odrzuceniu bez względu na jego uzupełnienie lub poprawienie lub zachodzą przesłanki unieważnienia postępowania. Jeżeli złożony wraz z ofertą jednolity dokument jest kompletny i nie zawiera błędów, zamawiający na podstawie art. 126 ust. 1 ustawy Pzp, przed wyborem najkorzystniejszej oferty wzywa wykonawcę, którego oferta została najwyżej oceniona, do złożenia w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 10 dni, aktualnych na dzień złożenia podmiotowych środków dowodowych. 

W wariancie drugim, na podstawie art. 139 ust. 2 ustawy Pzp, wykonawca nie jest obowiązany do złożenia wraz z ofertą jednolitego dokumentu, jeżeli zamawiający przewidział w SWZ możliwość żądania jednolitego dokumentu wyłącznie od wykonawcy, którego oferta została najwyżej oceniona. W takim przypadku zamawiający również żąda jednolitego dokumentu tylko od wykonawcy, którego oferta została najwyżej oceniona, a podstawą prawna żądania jest art. 139 ust. 2 ustawy Pzp.

Jeżeli zamawiający przewidział w SWZ możliwość żądania jednolitego dokumentu wyłącznie od wykonawcy, którego oferta została najwyżej oceniona, a wykonawca złożył jednolity dokument wraz z ofertą, zamawiający powinien zbadać taki jednolity dokument. Jeżeli jednolity dokument został złożony prawidłowo i nie wymaga poprawienia lub uzupełnienia i stanowi dowód potwierdzający brak podstaw wykluczenia i spełnianie warunków udziału w postępowaniu, na dzień składania ofert, zamawiający powinien przyjąć taki jednolity dokument. 

Jeżeli, w przypadku, o którym mowa w art. 139 ust. 2 ustawy Pzp, jednolity dokument został złożony wraz z ofertą i jest niekompletny lub zawiera błędy, zamawiający wzywa wykonawcę do złożenia jednolitego dokumentu. W takim przypadku podstawą wezwania będzie art. 139 ust. 2, a nie art. 128 ust. 1 ustawy Pzp. 

Jeżeli, na wezwanie z art. 139 ust. 2 ustawy Pzp, wykonawca, którego oferta została najwyżej oceniona, nie złożył jednolitego dokumentu, jednolity dokument został złożony i jest niekompletny lub zawiera błędy, zamawiający na podstawie art. 128 ust. 1 ustawy Pzp, wzywa tego wykonawcę do jego złożenia, uzupełnienia lub poprawienia. 
 

Józef Edmund Nowicki