NOWE PZP. Czy w przypadku składania ofert przy użyciu systemu teleinformatycznego, otwarcie ofert będzie jawne?
Przepisy art. 221-222 NPzp nie przewidują obowiązku jawnego otwarcia ofert, tak jak to miało miejsce w przypadku art. 86 ust. 2 Pzp2004 („Otwarcie ofert jest jawne i następuje bezpośrednio po upływie terminu do ich składania, z tym że dzień, w którym upływa termin składania ofert, jest dniem ich otwarcia”). W uzasadnieniu do projektu NPzp słusznie zwrócono uwagę, że: „Ustawa nie wymaga od zamawiającego, tak jak ma to miejsce w dotychczasowym stanie prawnym, publicznego otwarcia ofert, ale również nie wyłącza takiej możliwości. Otwarcie ofert oznacza możliwość zapoznania się osób upoważnionych po stronie zamawiającego z treścią ofert. Najpóźniej przed otwarciem ofert zamawiający będzie podawał na stronie internetowej prowadzonego postępowania informację o kwocie, jaką zamierza przeznaczyć na finansowanie zamówienia. Natomiast bezpośrednio po otwarciu ofert zamawiający będzie udostępniał na stronie internetowej prowadzonego postępowania informacje o firmach albo imionach i nazwiskach oraz odpowiednio siedzibach w przypadku firm, miejscach prowadzenia działalności w przypadku osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą albo miejscach zamieszkania wykonawców, których oferty zostały otwarte oraz o cenach lub kosztach zawartych w ofertach. Nie podaje się informacji o cenach albo kosztach ofertowych, w przypadku ofert, które nie są ofertami ostatecznymi.” Przepisy NPzp nie przewidują zatem procedury podania podczas otwarcia ofert, nazw (firm) oraz adresów wykonawców, a także informacji dotyczących ceny, terminu wykonania zamówienia, okresu gwarancji i warunków płatności zawartych w ofertach, tak jak przypadku art. 86 ust. 4 Pzp2004.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 NPzp postępowanie o udzielenie zamówienia jest jawne. W przypadku otwarcia ofert, wykonanie zasady jawności postępowania polega na niezwłocznym po otwarciu ofert, udostępnieniu na stronie internetowej prowadzonego postępowania informacji o nazwach albo imionach i nazwiskach oraz siedzibach lub miejscach prowadzonej działalności gospodarczej albo miejscach zamieszkania wykonawców, których oferty zostały otwarte oraz cenach lub kosztach zawartych w ofertach. W przypadku ofert, które podlegają negocjacjom, wykonanie zasady jawności postępowania polega na udostępnieniu na stronie internetowej prowadzonego postępowania informacji, o cenach lub kosztach zawartych w ofertach, niezwłocznie po otwarciu ofert ostatecznych albo unieważnieniu postępowania.
Przepisy NPzp nie przewidują zatem obowiązku podania bezpośrednio przed otwarciem ofert kwoty, jaką zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia, przez odczytanie tej kwoty w miejscu otwarcia ofert i w obecności uczestników tej czynności. Zgodnie bowiem z art. 222 ust. 4 nPzp zamawiający, najpóźniej przed otwarciem ofert, udostępnia a stronie internetowej prowadzonego postępowania informację o kwocie, jaką zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia. Warto zauważyć, że w przepisach art. 134 i 281 NPzp odnoszących się do treści SWZ w trybie przetargu nieograniczonego i trybu podstawowego, ustawodawca nie przewidział miejsca składania i otwarcia ofert. Zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 15 i 16 oraz art. 281 ust. 1 pkt 13 i 14 NPzp w SWZ wskazuje się sposób oraz termin składania ofert oraz termin otwarcia ofert. Zgodnie natomiast z art. 36 ust. 1 pkt 11 Pzp2004, zamawiający był obowiązany wskazać w SIWZ miejsce oraz termin składania i otwarcia ofert, także w postępowaniu, w którym składanie ofert odbywało się wyłącznie przy użyciu środków komunikacji elektronicznej. Nie ma natomiast żadnych przeszkód prawnych, by zamawiający dokonał jawnego otwarcia ofert składanych przy użyciu systemu teleinformatycznego i podanie podczas otwarcia ofert informacji, o których mowa w art. 222 ust. 5 NPzp (nazw albo imion i nazwisk oraz siedzib lub miejsc prowadzonej działalności gospodarczej albo miejsc zamieszkania wykonawców oraz cen lub kosztach zawartych w ofertach).
Przepisy NPzp nie przewidują expressis verbis jawnego otwarcia ofert, w przypadku odstąpienia od wymagania użycia systemu teleinformatycznego przy składaniu ofert I składania ofert pod rygorem nieważności, w formie pisemnej, za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy - Prawo pocztowe, osobiście lub za pośrednictwem posłańca (art. 65 ust. 2 i 3 NPzp).
Niemniej jednak, w przypadku odstąpienia przez zamawiającego od składania ofert przy użyciu systemu teleinformatycznego i składania ofert w formie pisemnej, ze względu na unikniecie jakichkolwiek podejrzeń co uczciwości przy otwarciu ofert, uzasadnione będzie wskazanie w SWZ miejsca otwarcia ofert i dokonania jawnego otwarcia ofert, tj. podania podczas otwarcia ofert, osobom uczestniczących w tej czynności informacji, o których mowa w art. 222 ust. 5 NPzp.