NOWE PZP. Czy zamawiający zawsze będzie mógł żądać odbycia obligatoryjnej wizji lokalnej?
Wizja lokalna to oględziny miejsca, w którym będą wykonywane dostawy, usługi lub roboty budowlane.
W ustawie Pzp wizja lokalna została uregulowana w art. 9a ust. 2 (w przypadku gdy oferty mogą zostać złożone jedynie po odbyciu przez wykonawcę wizji lokalnej albo po sprawdzeniu przez niego dokumentów niezbędnych do realizacji zamówienia, zamawiający wyznacza terminy składania ofert z uwzględnieniem czasu niezbędnego do zapoznania się przez wykonawców z informacjami koniecznymi do przygotowania oferty, z tym że terminy te muszą być dłuższe od minimalnych terminów składania ofert określonych w ustawie Pzp).
Zgodnie natomiast z art. 131 ust. 2 pkt 1 NPzp, w przypadku gdy zamawiający przewiduje możliwość albo, jeżeli jest to konieczne ze względu na specyfikę przedmiotu zamówienia, wymaga złożenia oferty po odbyciu przez wykonawcę wizji lokalnej, wyznacza terminy składania ofert z uwzględnieniem czasu niezbędnego do zapoznania się przez wykonawców z informacjami koniecznymi do przygotowania oferty, z tym że terminy te muszą być dłuższe od ustawowych terminów minimalnych, o ile są one określone.
Na podstawie art. 131 ust. 2 pkt 1 NPzp zamawiający może zatem wymagać (żądać od wykonawcy) w dokumentach zamówienia odbycia wizji lokalnej. W takim przypadku, zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli została złożona bez odbycia wizji lokalne (art. 226 ust. 1 pkt 18 NPzp).
Informacje dotyczące przeprowadzenia przez wykonawcę wizji lokalnej, jeżeli zamawiający przewiduje możliwość albo wymaga złożenia oferty po odbyciu wizji lokalnej lub sprawdzeniu tych dokumentów, zamawiający zamieszcza w SWZ (art. 134 ust. 2 pkt 9 NPzp).
Wymaganie odbycia wizji lokalnej będzie uzasadnione tylko w przypadku, gdy dostawy, usługi lub roboty budowlane będą wykonywane w warunkach na tyle nietypowych, że poznanie tych warunków umożliwi wykonawcom nie tylko podjęcie decyzji o ubieganiu się o udzielenie zamówienia, ale także umożliwi obliczenie ceny oferty z uwzględnieniem takich nietypowych warunków realizacji dostaw, usług lub robót budowlanych. Żądanie odbycia wizji lokalnej w przypadkach, gdy nie będą tego uzasadniać warunki realizacji zamówienia (w warunkach standardowych), będzie nieuzasadnione.
Wizja lokalna nie może zastępować opisu przedmiotu zamówienia (zob. wyrok z dnia 26 stycznia 2016 r., KIO 36/16, KIO 37/16, KIO 38/16). Tym samym umożliwienie wykonawcom dokonanie wizji lokalnej nie sposób uznać jako uzupełnienie opisu przedmiotu zamówienia. Zamawiający nie może również przerzucić na wykonawców obowiązku uszczegółowienia opisu przedmiotu zamówienia po odbyciu wizji lokalnej.
Co do zasady w toku wizji lokalnej nie udziela się odpowiedzi na pytania dotyczące przedmiotu wizji lokalnej. Zamawiający może natomiast po odbyciu wizji lokalnej, zwołać zebranie wszystkich wykonawców w celu wyjaśnienia treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia (także SWZ). Informację o terminie zebrania zamawiający udostępnia na stronie internetowej prowadzonego postępowania. Podczas zebranie wszystkich wykonawców, wykonawcy po odbyciu wizji lokalnej mogą zadawać pytania dotyczące treści opisu przedmiotu zamówienia i warunków realizacji zamówienia. W takim przypadku zamawiający sporządza informację zawierającą zgłoszone na zebraniu pytania o wyjaśnienie treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia (SWZ) oraz odpowiedzi na nie, bez wskazywania źródeł zapytań. Informację z zebrania udostępnia się na stronie internetowej prowadzonego postępowania.
W wyroku z dnia 19 lutego 2010 r., KIO/UZP 1910/09 uznano, że „wizję lokalną, przewidzianą przez zamawiającego w tym samym terminie dla wszystkich wykonawców uznać należy za zebranie, o którym mowa w art. 38 ust. 3 ustawy Pzp. Jednak brak informacji z zebrania, a tym samym brak doręczenia tej informacji wykonawcom (bezpośrednio lub poprzez jej udostępnienie na stronie internetowej) oznacza, że informacje przekazane podczas tej wizji, których treść jej zresztą między stronami sporna, nie mogą stanowić dodatkowego, oprócz postanowień specyfikacji istotnych warunków zamówienia, źródła wiedzy na temat oczekiwań i wymagań zamawiającego odnośnie przedmiotu zamówienia.”
Niedopuszczalne będą postanowienia treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia i SWZ, w których zamawiający zastrzega, że odbycie wizji lokalnej pozbawia wykonawców prawa zwracania się o wyjaśnienie treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia (także SWZ) dotyczącej opisu przedmiotu zamówienia lub warunków realizacji zamówienia.
Wykonawca może żądać umożliwienia odbycia wizji lokalnej. Nie oznacza to, że zamawiający na żądanie wykonawcy podejmie decyzję o odbyciu wizji lokalnej. Zamawiający może bowiem uznać, że ze względu na standardowe warunki realizacji zamówienia oraz sporządzony opis przedmiotu zamówienia, odbycie wizji lokalnej nie jest konieczne w celu prawidłowego przygotowania i sporządzenia oferty.
Warunki odbycia wizji lokalnej muszą być takie same dla wszystkich wykonawców. Warunki przebiegu wizji lokalnej muszą zapewniać równe traktowanie wszystkich wykonawców.
W postępowaniu prowadzonym w trybie zamówienia z wolnej ręki warunki odbycia wizji lokalnej zamawiający zamieszcza w zaproszeniu do negocjacji.
W postępowaniu o udzielenie zamówienia na roboty budowlane zamawiający może wymagać odbycia wizji lokalnej zarówno w przypadku przyjęcia wynagrodzenia ryczałtowego, jak i wynagrodzenia kosztorysowego.