Zamawiający udzielający zamówienia na ubezpieczenia grupowe może przewidzieć w określonym zakresie własne warunki ubezpieczenia różniące się w różnym stopniu od ogólnych warunków ubezpieczenia stosowanych na rynku przez zakłady ubezpieczeń

W wyroku z dnia 23 listopada 2017 r., KIO 2356/17, Krajowa Izba Odwoławcza odnosząc się do kwestii dotyczącej zgodności treści oferty z treścią SIWZ w postępwaniu o udzielenie zamówienia na usłigi ubezpieczeniowe, zwrócił uwagę, że ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej nakłada na zakłady ubezpieczeń obowiązek sporządzenia ogólnych warunków ubezpieczenia, jak też określa ich zakres (art. 16 i art. 17 tejże ustawy). Każdy zakład ubezpieczeń sporządza więc swoje własne ogólne warunki ubezpieczenia (OWU), które zgodnie z przepisami ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (art. 15 ust. 3 i 4 tejże ustawy), stanowią wzorzec umowy i są zamieszczane na stronie internetowej.

Zamawiający udzielający zamówienia na ubezpieczenia grupowe może jednak przewidzieć w określonym zakresie własne warunki ubezpieczenia, różniące się w różnym stopniu od OWU stosowanych na rynku przez dane zakłady ubezpieczeń.

W tym celu zamawiający może zawrzeć w siwz warunki ubezpieczenia, które wykonawca, bez względu na treść obowiązujących u niego OWU, będzie zobligowany zaoferować pod rygorem odrzucenia oferty, jak i takie, które będą jedynie dodatkowo punktowane i brane pod uwagę w kryteriach oceny ofert. Obowiązujące przepisy prawne nie przewidują przy tym formy, w której wykonawcy mają przedstawić zamawiającemu postanowienia OWU, z których stosowania rezygnują na rzecz postanowień zawartych w siwz lub które będą stosowali, mimo mniej korzystnych dla ubezpieczonych warunków zawartych w siwz. Zamawiający może jednak narzucić wykonawcom w siwz taką formę.

W przedmiotowej sprawie zamawiający zastosował w SIWZ klauzulę kolizyjną, w której przewidział wprost, że postanowienia SIWZ oraz formularza oferty mają pierwszeństwo przed postanowieniami OWU danego Wykonawcy. Zamawiający dodał także, że obowiązujące u danego wykonawcy OWU stanowią jedynie uzupełnienie oferty i regulują kwestie nieokreślone w dokumentacji postępowania.

Tym samym zamawiający wyraźnie wskazał, jaka jest rola OWU dołączonych do oferty przez danego wykonawcę: stanowią one uzupełnienie oferty w zakresie tych warunków ubezpieczenia, które nie zostały przez zamawiającego samodzielnie określone w siwz. W zakresie natomiast warunków określonych w siwz, zgodnie z ww. klauzulą kolizyjną, zastosowanie mają te właśnie warunki, nie zaś warunki określone w OWU danego wykonawcy. Zamawiający określił zatem jasno relację pomiędzy różniącymi się postanowieniami siwz i OWU, jednoznacznie wskazując w formie klauzuli kolizyjnej, że pierwszeństwo spośród nich mają postanowienia siwz.

Powyższa forma ustalenia relacji pomiędzy warunkami ubezpieczenia opisanymi w SIWZ a warunkami opisanymi w OWU danego wykonawcy, nie wyklucza uprawnienia zamawiającego do sprawdzenia, czy wykonawca jest świadomy obowiązywania klauzuli kolizyjnej i różnic pomiędzy obowiązującymi u niego OWU a SIWZ oraz czy zamierza respektować klauzulę kolizyjną przewidującą pierwszeństwo postanowień siwz, czy też np. treść określonych warunków ubezpieczenia zawartych w OWU interpretuje w sposób pozwalający - w jego ocenie - na przyjęcie, że nie są niezgodne z siwz, co mogłoby być z kolei niezgodne z interpretacją zamawiającego. Z uwagi choćby na uniknięcie ewentualnych trudności w realizacji umowy, zamawiający może zatem zwrócić się do wykonawcy, na podstawie art. 87 ust. 1 Pzp, o złożenie wyjaśnień w zakresie różnic pomiędzy poszczególnymi postanowieniami OWU dołączonymi do oferty a warunkami opisanymi w SIWZ.

W przedmiotowej sprawie zamawiający wezwał obu wykonawców do wyjaśnień w tym zakresie i od wykonawcy W. uzyskał informacje potwierdzające zobowiązanie do stosowania warunków określonych w siwz, w tym m.in. poprzez zastosowanie klauzuli kolizyjnej. Tym samym przewidziana przez zamawiającego klauzula i jej akceptacja przez przystępującego zarówno w ofercie, jak i w ww. wyjaśnieniach, przesadzają o tym, że nie ma podstaw do uznania oferty przystępującego za niezgodną z siwz.

Odnosząc się w tym miejscu do argumentacji stron dotyczącej art. 385 § 1 k.c. należy wskazać, że wobec jednoznacznego postanowienia SIWZ przewidującego pierwszeństwo warunków ubezpieczenia opisanych w siwz przed OWU, nie ma potrzeby odwoływania się do ww. przepisu w celu ustalenia zgodności oferty przystępującego z SIWZ. Nie można ponadto podzielić argumentacji odwołującego, zgodnie z którą zastosowanie ww. klauzuli kolizyjnej wyłącza możliwość odrzucenia jakiejkolwiek oferty z powodu jej niezgodności z siwz. Jak wskazano wyżej, możliwa jest sytuacja, w której mimo przewidzenia przez zamawiającego klauzuli kolizyjnej, mogą wystąpić różnice co do wykładni określonych warunków ubezpieczenia dokonywanej przez zamawiającego i wykonawcę i w konsekwencji – co do konieczności stosowania ww. klauzuli. Różnice te, o ile zostaną przez zamawiającego wykryte na etapie postępowania o udzielenie zamówienia, mogą w konkretnych okolicznościach faktycznych stanowić podstawę do odrzucenia oferty danego wykonawcy z powodu jej niezgodności z SIWZ.

Wyrok z dnia 23 listopada 2017 r., KIO 2356/17

Źródło:  www.uzp.gov.pl