Krajowa Izba Odwoławcza może uchylić zakaz zawarcia umowy, jeżeli nie zawarcie umowy mogłoby spowodować negatywne skutki dla interesu publicznego, w szczególności w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa, przewyższające korzyści związane z konieczno

Krajowa Izba Odwoławcza może uchylić zakaz zawarcia umowy, jeżeli nie zawarcie umowy mogłoby spowodować negatywne skutki dla interesu publicznego, przewyższające korzyści związane z koniecznością ochrony wszystkich interesów, w odniesieniu do których zachodzi prawdopodobieństwo doznania uszczerbku w wyniku czynności podjętych przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia

 

W przypadku wniesienia odwołania zamawiający nie może zawrzeć umowy do czasu ogłoszenia przez Krajową Izbę Odwoławczą wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie odwoławcze. Oznacza to, że każda inna czynność w postępowaniu o zamówienie publiczne poza zawarciem umowy jest możliwa do podjęcia przez zamawiającego pomimo toczącego się postępowania odwoławczego.

Zakaz zawarcia umowy nie ma jednak charakteru bezwzględnego, ponieważ zamawiający może złożyć do Krajowej Izby Odwoławczej wniosek o uchylenie zakazu zawarcia umowy. Wniosek może być złożony za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy - Prawo pocztowe, osobiście, za pośrednictwem posłańca, faksu lub przy użyciu środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną.

Krajowa Izba Odwoławcza może uchylić zakaz zawarcia umowy, jeżeli nie zawarcie umowy mogłoby spowodować negatywne skutki dla interesu publicznego, w szczególności w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa, przewyższające korzyści związane z koniecznością ochrony wszystkich interesów, w odniesieniu do których zachodzi prawdopodobieństwo doznania uszczerbku w wyniku czynności podjętych przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia.

Zgodnie z uchwałą TK z dnia 12 marca 1997 r., W 8/96, OTK 1997, nr 1, poz. 15, za interes publiczny należy bez wątpienia uznawać korzyści uzyskiwane w wyniku realizacji przedsięwzięć służących ogółowi w zakresie zadań ciążących na administracji rządowej oraz samorządowej, realizowanych w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych, związanych np. z ochroną zdrowia, oświaty, kultury, porządku publicznego. Zamawiający ma zatem obowiązek wskazać, o jaki interes publiczny chodzi, i udowodnić, że nie zawarcie umowy może spowodować negatywne skutki dla interesu publicznego, przewyższające korzyści związane z koniecznością ochrony wszystkich interesów, w odniesieniu do których zachodzi prawdopodobieństwo doznania uszczerbku w wyniku czynności podjętych przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia.

Uchylenie zakazu zawarcia umowy następuje wyłącznie na wniosek zamawiającego.

Konsekwencją naruszenia zakazu zawarcia umowy może być unieważnienie umowy na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 Pzp (umowa podlega unieważnieniu, jeżeli zamawiający zawarł ją z naruszeniem przepisów art. 94 ust. 1 albo art. 183 ust. 1 Pzp, jeżeli uniemożliwiło to Krajowej Izbie Odwoławczej uwzględnienie odwołania przed zawarciem umowy).

 

Postanowienie z dnia 3 lipca 2017 r., KIO/W 13/17

Zamawiający podał w uzasadnieniu wniosku o uchylenie zakazu, że nie zawarcie umowy może wywołać negatywne skutki dla interesu publicznego, gdyż systemy multimedialne, które zgodnie z zamówieniem mają być serwisowane, są bardzo skomplikowane, a w związku z tym narażone na usterki i wobec tego niezbędne jest zapewnienie stałej obsługi serwisowej. Brak wsparcia serwisowego będzie prowadzić do uniemożliwienia prezentowania wystaw turystom, co będzie skutkować naruszeniem zadań publicznych i misji zamawiającego w zakresie działalności wystawienniczej. Może to wpłynąć na konieczność zamknięcia wystawy prezentowanej przez Muzeum. Dodatkowo zamawiający wskazał na brak możliwości zawarcia umowy w ramach zamówień uzupełniających oraz na bezzasadność treści odwołania.   
 
Wobec tego zamawiający zawnioskował na podstawie art. 183 ust. 2 Pzp o uchylenie zakazu zawarcia umowy przed wydaniem orzeczenia. Art. 183 ust. 2 Pzp brzmi „Zamawiający może złożyć do Izby wniosek o uchylenie zakazu zawarcia umowy, o którym mowa w ust. 1. Izba może uchylić zakaz zawarcia umowy, jeżeli nie zawarcie umowy mogłoby spowodować negatywne skutki dla interesu publicznego, w szczególności w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa, przewyższające korzyści związane z koniecznością ochrony wszystkich interesów, w odniesieniu do których zachodzi prawdopodobieństwo doznania uszczerbku w wyniku czynności podjętych przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia”.

W postanowieniu z dnia 3 lipca 2017 r., KIO/W 13/17, Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że wniosek zamawiającego nie zasługiwał na uwzględnienie.  
 
Zgodnie z przepisem art. 183 ust. 2 zdanie drugie Pzp uchylenie zakazu zawarcia umowy jest wyjątkiem od ogólnej zasady, w myśl, której umowę w sprawie zamówienia publicznego zamawiający może zawrzeć dopiero po ogłoszeniu przez Izbę orzeczenia kończącego postępowanie odwoławcze.  
 
W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej „Uzasadnieniem uchylenia zakazu zawarcia umowy jest wyłącznie sytuacja, w której brak wyrażenia zgody na zawarcie umowy przed rozstrzygnięciem odwołania przez Izbę wywoła skutek negatywny dla interesu publicznego, w stopniu przewyższającym korzyści związane z koniecznością ochrony wszystkich interesów w odniesieniu, do których zachodzi prawdopodobieństwo doznania uszczerbku na skutek czynności podjętych przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego.  W trakcie oceny zasadności wniosku o uchylenie zakazu zawarcia umowy Izba nie bada prawidłowości, skuteczności ani zasadności wniesionego odwołania, a jedynie wagę interesu publicznego, którego zagrożenie miałoby uzasadnić ewentualną rezygnację z ochrony innych interesów.”

 

Opracowanie: Zespół wPrzetargach