Podmiotowe środki dowodowe złożone bez wezwania z ofertą
Co do zasady przepisy ustawy Pzp nie dopuszczają w trybie podstawowym w wariantach 1 i 2 oraz trybie przetargu nieograniczonego, możliwości złożenia, poprawienia i uzupełnienia podmiotowych środków dowodowych, bez wezwania zamawiającego na podstawie art. 126 ust. 1, art. 274 ust. 1 lub art. 128 ust. 1 ustawy Pzp.
W orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej jest prezentowane stanowisko, iż substytutu wezwania w trybie art. 126 ust. 1, art. 274 ust. 1 i art. 128 ust. 1 ustawy Pzp, nie może stanowić samodzielne uznanie przez zamawiającego, że wykonawca spełnił warunki udziału w postępowaniu lub nie podlega wykluczeniu z postępowania, nawet w sytuacji, gdy zamawiający posiada podmiotowe środki dowodowe, na skutek złożenia ich przez wykonawcę wraz z ofertą. Krajowa Izba Odwoławcza wielokrotnie zwracała uwagę, że w orzecznictwie dopuszcza się co najwyżej zastąpienie wezwania do złożenia dokumentów wezwaniem do potwierdzenia aktualności dokumentów, które wykonawca złożył wraz z ofertą.
Warto jednak zauważyć, że przepisy art. 126 ust. 1 i art. 274 ust. 1 ustawy Pzp nie mają wymiaru absolutnego. Jeżeli wykonawca złożył wraz z ofertą podmiotowe środki dowodowe, które potwierdzają spełnianie warunków udziału w postępowaniu na dzień składania ofert, zamawiający może przyjąć te podmiotowe środki dowodowe. W takim przypadku wezwanie wykonawcy, którego oferta została najwyżej oceniona, do potwierdzenia, że są nadal aktualne będzie bezzasadne. Podkreślenia wymaga, że wezwanie wykonawcy do potwierdzenia, że podmiotowe środki dowodowe złożone wraz z oferta są nadal aktualne nie jest instytucją unormowaną w przepisach ustawy Pzp i wynika z orzecznictwa Krajowej Izby Odwoławczej.
Przykładem może być złożony wraz z ofertą wykaz robót budowlanych wykonanych na rzecz zamawiającego i referencje potwierdzające, że roboty budowlane wykazane w tym wykazie zostały należycie wykonane, zaświadczenie niezależnego podmiotu uprawnionego do kontroli jakości potwierdzającego, że dostarczane produkty odpowiadają określonym przez zamawiającego normom, fotografie dostarczanych produktów, których autentyczność została poświadczona przez wykonawcę na żądanie zamawiającego.
Na uwagę zasługuje wyrok z dnia 8 lutego 2023 r., KIO 225/23, w którym Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że Zamawiający nie naruszył art. 16 ustawy Pzp (nie złamał zasady przejrzystości, uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców w przedmiotowym postępowaniu) ustawy Pzp, w przypadku, gdy Zamawiający nie skierował do wykonawcy, którego oferta została najwyżej oceniona, wezwania do złożenia wszystkich podmiotowych środków dowodowych jakie były wymagane.
W postępowaniu wykonawca, którego oferta została najwyżej oceniona, złożył wraz z ofertą część podmiotowych środków dowodowych i oświadczeń wskazanych w SWZ, w tym „oświadczenie o aktualności podanych informacji i oświadczeń”.
Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że takie działanie wykonawcy nie narusza przepisów ustawy Pzp, a zatem nie może wywoływać negatywnych konsekwencji dla wykonawcy.
W postępowaniu Zamawiający mając na względzie przepisy Pzp oraz sprawność postępowania (jego ekonomikę) i dysponując podmiotowymi środkami dowodowymi złożonymi wraz z oferta uznał wezwanie wykonawcy do złożenia tych podmiotowych środków dowodowych za nieuzasadnione i ograniczył wezwanie tylko do polisy.
Wbrew zapisom SWZ oraz przepisom ustawy Pzp Zamawiający nie skierował do Wykonawcy, którego oferta została najwyżej oceniona wezwania do złożenia wszystkich podmiotowych środków dowodowych jakich wymagał w SWZ, a jedynie do złożenia tych, które Wykonawca nie złożył wraz z ofertą.
Wyrok KIO 225/23 jest przykładem racjonalnego podejścia Krajowej Izby Odwoławczej do problematyki składania wraz z ofertą podmiotowych środków dowodowych, które są aktualne na dzień złożenie oferty i potwierdzają na ten dzień, iż wykonawca spełnia warunki udziału i nie podlega wykluczeniu.
Józef Edmund Nowicki