Przejdź do treści

Referencje potwierdzające wykonywanie usług wystawione w okresie ostatnich 3 miesięcy

W dniu 11 maja 2021 r. wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia J.M. Sp. z o.o. z siedzibą w G. oraz C. S.A. z siedzibą w Ł. (dalej „Odwołujący”) wnieśli odwołanie zarzucając Zamawiającemu naruszenie art. 128 ust. 1 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b, § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie podmiotowych środków dowodowych oraz innych dokumentów lub oświadczeń, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy przez zaniechanie wezwania wykonawcy Firma Usługowo-Handlowa do złożenia, poprawienia lub uzupełnienia podmiotowych środków dowodowych w postaci referencji na spełnienie warunków udziału w postępowaniu w zakresie zdolności technicznej lub zawodowej, pomimo że wykonawca ten nie spełnia warunków udziału w postępowaniu, gdyż przedstawione przez niego referencje, wystawione przez Zamawiającego oraz przez Zespół Opieki Zdrowotnej Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w B. utraciły ważność.

Odwołujący wskazał, iż referencje wystawione przez Szpital w B. i przez Zamawiającego utraciły swoją ważność, określoną w § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie podmiotowych środków dowodowych oraz innych dokumentów lub oświadczeń, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy. 

Odwołujący zauważył, że: 

  1. referencje zostały wystawione przez Szpital w B. w dniu 20 sierpnia 2020 r., zaś usługa, którą dokumentują, była wykonywana do dnia 31 stycznia 2021 r., co oznacza, że w czasie wystawiania tych referencji była usługą nadal wykonywaną. Taki dokument, zgodnie z wyżej przytoczonym przepisem, jest ważny jedynie przez 3 miesiące; 
  2. referencje zostały wystawione przez Zamawiającego w dniu 4 stycznia 2021 r., zaś usługa, którą dokumentują, jest aktualnie wykonywana. Taki dokument, zgodnie z wyżej przytoczonym przepisem, powinien być wystawiony w okresie ostatnich 3 miesięcy przed upływem terminu składania ofert, co oznacza, że utracił on ważność 4 kwietnia 2021 r. (termin składania ofert upłynął zaś 16 kwietnia 2021 r.).

Wykonawca O.M. wraz z ofertą - na potwierdzenie spełniania warunku udziału w postępowaniu w zakresie zdolności technicznej lub zawodowej - przedstawił referencje wystawione przez:

  1. Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w B. z dnia 20 sierpnia 2020 r. dotyczące usługi wykonywanej w okresie od dnia 1 lutego 2019 r. do dnia 31 stycznia 2021 r.;
  2. Zakład Opieki Zdrowotnej z dnia 20 marca 2019 r. dotyczące usługi wykonywanej w okresie od dnia 13 marca 2018 r. do dnia 13 marca 2019 r.;
  3. Zakład Opieki Zdrowotnej w R. z dnia 4 stycznia 2021 r. dotyczące usługi wykonywanej od dnia 1 marca 2019 r. do dnia 28 lutego 2021 r.

Krajowa Izba Odwoławcza uwzględniła odwołanie i uznała, że potwierdził się zarzut naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Pzp („zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli została złożona przez wykonawcę niespełniającego warunków udziału w postępowaniu”).

Za uzasadniony Krajowa Izba Odwoławcza uznała zarzut naruszenia art. 128 ustawy Pzp przez zaniechanie wezwania wykonawcy Firma Usługowo-Handlowa O (…) do złożenia, poprawienia lub uzupełnienia podmiotowych środków dowodowych w postaci referencji na spełnienie warunków udziału w postępowaniu w zakresie zdolności technicznej lub zawodowej.

Przedmiotem sporu było rozstrzygnięcie, czy złożone przez wykonawcę Firmę Usługowo-Handlową O (…) referencje wystawione przez Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w B. z dnia 20 sierpnia 2020 r. oraz Zamawiającego z dnia 4 stycznia 2021 r. były ważne w świetle przepisów rozporządzenia w sprawie podmiotowych środków dowodowych i potwierdzały, że wykonawca Firma Usługowo-Handlowa O (…) spełnił warunek udziału w postępowaniu w zakresie zdolności technicznej lub zawodowej. 

Poza sporem była natomiast treść referencji.

Stosownie do § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie podmiotowych środków dowodowych, w celu potwierdzenia spełniania przez wykonawcę warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów selekcji dotyczących zdolności technicznej lub zawodowej, zamawiający może, w zależności od charakteru, znaczenia, przeznaczenia lub zakresu dostaw lub usług, żądać wykazu dostaw lub usług wykonanych, a w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych również wykonywanych, w okresie ostatnich 3 lat, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - w tym okresie, wraz z podaniem ich wartości, przedmiotu, dat wykonania i podmiotów, na rzecz których dostawy lub usługi zostały wykonane lub są wykonywane, oraz załączeniem dowodów określających, czy te dostawy lub usługi zostały wykonane lub są wykonywane należycie, przy czym dowodami, o których mowa, są referencje bądź inne dokumenty sporządzone przez podmiot, na rzecz którego dostawy lub usługi zostały wykonane, a w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych są wykonywane, a jeżeli wykonawca z przyczyn niezależnych od niego nie jest w stanie uzyskać tych dokumentów - oświadczenie wykonawcy; w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych nadal wykonywanych referencje bądź inne dokumenty potwierdzające ich należyte wykonywanie powinny być wystawione w okresie ostatnich 3 miesięcy.

Zgodnie natomiast z § 9 ust. 2 pkt 1 powyższego rozporządzenia, okresy wyrażone w latach lub miesiącach, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 2 i 9, liczy się wstecz od dnia, w którym upływa termin składania ofert lub wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu.

Z powyższych przepisów wynika, że w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych referencje powinny być wystawione w okresie ostatnich 3 miesięcy licząc wstecz od dnia, w którym upływa termin składania ofert lub wniosków, a ponadto świadczenia te - na moment składania ofert - powinny być nadal wykonywane. A contrario, w przypadku usług nie będących usługami ciągłymi lub powtarzającymi się nadal wykonywanymi dopuszczalne jest złożenie dokumentu z datą wcześniejszą niż 3 miesiące przed upływem terminu składania ofert. Innymi słowy, wyżej wymienione przepisy konkretyzują okres, w którym powinny zostać wystawione referencje dla świadczeń powtarzających się lub ciągłych nadal wykonywanych. 

Z kolei wskazane w § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie podmiotowych środków dowodowych wyrażenie „w okresie ostatnich 3 lat” referuje do daty wykonania lub wykonywania danej usługi, nie zaś do daty wystawienia referencji. W praktyce jednak w przypadku usług wykonanych w okresie ostatnich 3 lat przed upływem terminu składania ofert, referencje będą co do zasady pochodziły właśnie z tego okresu, jako że będą potwierdzały należyte wykonanie usługi wykonanej w okresie ostatnich 3 lat. W takiej sytuacji kluczowe jest jednak to, aby referencja została wystawiona po zakończeniu danej usługi, a zatem dotyczyła wykonania całego zamówienia.

Usługi realizowane przez wykonawcę Firmę Usługowo-Handlową O (…) na rzecz Zamawiającego oraz Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w B. na moment składania ofert w postępowaniu (na dzień 16 kwietnia 2021 r.) zostały wykonane, co potwierdza jednoznacznie treść wykazu usług. Tym samym do usług tych nie znajduje zastosowania okres „dokumenty potwierdzające ich należyte wykonywanie powinny być wystawione w okresie ostatnich 3 miesięcy”. Nie było to również świadczenie powtarzające się lub ciągłe nadal wykonywane.

Mając na uwadze zatem cel wystawienia referencji, a więc poświadczenie należytego wykonania danej usługi stwierdzić należy, iż rzeczone dokumenty powinny zostać wystawione po wykonaniu całości zamówienia, nie zaś jego określonej części, tak jak to miało miejsce w okolicznościach rozpoznawanej sprawy. Tym samym stwierdzić należy, iż referencje wystawione zarówno przez Zamawiającego oraz Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w B. były nieprawidłowe, ponieważ nie potwierdzały należytego wykonania całości referencyjnych usług, wobec czego wykonawca O.M. nie wykazał się żądanym przez Zamawiającego doświadczeniem.

 

Wyrok z dnia 28 czerwca 2021 r., KIO 1429/21

 

Dziękujemy za przeczytanie tego artykułu do końca. Czytaj portal wPrzetargach.pl na bieżąco.
Portal wPrzetargach.pl to kompendium rzetelnej wiedzy o stosowaniu przepisów o zamówieniach publicznych