Składanie JEDZ i podmiotowych środków dowodowych w zamówieniu z wolnej ręki
Zapraszamy do grupy SuperPrzetargi na FB
W postępowaniach prowadzonych w trybach przetargu nieograniczonego i podstawowym zamawiający przed wyborem najkorzystniejszej oferty wzywa wykonawcę, którego oferta została najwyżej oceniona, do złożenia w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 10 dni (przetarg nieograniczony) lub 5 dni (tryb podstawowy), aktualnych na dzień złożenia podmiotowych środków dowodowych (art. 126 ust. 1 i art. 274 ust. 1 ustawy Pzp).
Wezwanie wykonawcy, którego oferta została najwyżej oceniona, do złożenia podmiotowych środków dowodowych, na podstawie art. 126 ust. 1 i art. 274 ust. 1 ustawy Pzp, następuje po dokonaniu badania i oceny ofert. Oferta, która została najwyżej oceniona nie jest jeszcze najkorzystniejszą ofertą. Oferta najwyżej oceniona stanie się najkorzystniejszą ofertą po złożeniu przez wykonawcę, którego oferta została najwyżej oceniona podmiotowych środków dowodowych i stwierdzeniu, że ten wykonawca spełnia warunki udziału w postępowaniu i nie podlega wykluczeniu.
Przepisy art. 126 ust. 1 i art. 274 ust. 1 ustawy Pzp nie odnoszą się do oświadczenia, o którym mowa w art. 117 ust. 4 oraz zobowiązania podmiotu udostępniającego zasoby, o którym mowa w art. 118 ust. 3 ustawy Pzp, które wykonawca składa wraz z ofertą (zob. art. 117 ust. 4 i art. 113 ust. 3 ustawy Pzp).
Przepisów art. 126 ust. 1 i art. 274 ustawy Pzp nie mają zastosowania w postępowaniu prowadzonym w trybie zamówienia z wolnej ręki. Zamówienie z wolnej ręki to tryb udzielenia zamówienia, w którym zamawiający udziela zamówienia po negocjacjach tylko z jednym wykonawcą. W trybie zamówienia z wolnej ręki jest trybem niekonkurencyjnym wykonawca nie składa oferty. W trybie tym nie sporządza się SWZ i ogłoszenia o zamówieniu.
W postępowaniu prowadzonym w trybie zamówienia z wolnej ręki o wartości zamówienia równej lub przekraczającej progi unijne wykonawca składa jednolity europejski dokument zamówienia (w skrócie „jednolity dokument”) oraz podmiotowe środki dowodowe nie później niż wraz z zawarciem umowy w sprawie zamówienia publicznego (art. 217 ust. 2 ustawy Pzp). Zamawiający może natomiast odstąpić od żądania złożenia przez wykonawcę jednolitego dokumentu. Oznacza to, że po wynegocjowaniu warunków umowy w sprawie zamówienia publicznego zamawiający decyduje, czy przed zawarciem umowy będzie żądał złożenia jednolitego dokumentu, a więc dokonywanie „wstępnej” kwalifikacji podmiotowej wykonawcy na podstawie jednolitego dokumentu nie jest niezbędne.
W postępowaniu prowadzonym w trybie zamówienia z wolnej ręki o wartości zamówienia mniejszej niż progi unijne zamawiający, przed udzieleniem zamówienia, może żądać od wykonawcy złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1 ustawy Pzp, lub podmiotowych środków dowodowych (art. 306 ust. 2 ustawy Pzp). Oznacza to, że zamawiający może nie żądać oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1 ustawy Pzp i podmiotowych środków dowodowych.
W przypadkach, o których mowa w art. 217 ust. 3 lub art. 306 ust. 2 ustawy Pzp, jeżeli zamawiający nie żądał od wykonawcy oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1 ustawy Pzp, jako podmiotowego środka dowodowego na potwierdzenie braku podstaw wykluczenia wykonawcy z udziału w postępowaniu, zamawiający może żądać oświadczenia wykonawcy o braku podstaw wykluczenia w zakresie podstaw wykluczenia wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie podmiotowych środków dowodowych oraz innych dokumentów lub oświadczeń, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy (Dz.U. poz. 2415), tj: oświadczenia wykonawcy w zakresie podstaw wykluczenia z postępowania wskazanych przez zamawiającego, o których mowa w: (a) art. 108 ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp, (b) art. 108 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp, dotyczących orzeczenia zakazu ubiegania się o zamówienie publiczne tytułem środka zapobiegawczego, (c) art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp, dotyczących zawarcia z innymi wykonawcami porozumienia mającego na celu zakłócenie konkurencji, (d) art. 108 ust. 1 pkt 6 ustawy Pzp, (e) art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp, odnośnie do naruszenia obowiązków dotyczących płatności podatków i opłat lokalnych, o których mowa w ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170), (f) art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Pzp, dotyczących ukarania za wykroczenie, za które wymierzono karę ograniczenia wolności lub karę grzywny, (g) art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy Pzp, (h) art. 109 ust. 1 pkt 3 ustawy, dotyczących ukarania za wykroczenie, za które wymierzono karę ograniczenia wolności lub karę grzywny, (i) art. 109 ust. 1 pkt 5-10 ustawy Pzp.
Ponieważ w trybie zamówienia z wolnej ręki wykonawca nie składa oferty, to zgodnie z § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia okresy wyrażone w latach lub miesiącach, o których mowa w § 9 ust. 1 pkt 1, 2 i 9 rozporządzenia, liczy się wstecz od dnia złożenia podmiotowego środka dowodowego, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, 2 i 9 rozporządzenia.
Oznacza to, że np. w przypadku wykazu robót budowlanych wykonanych okres ostatnich 5 lat, o którym mowa w § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, liczy się wstecz od dnia złożenia tego wykazu. Analogicznie w przypadku wykazu dostaw lub usług wykonanych (okres ostatnich 3 lat), a w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych również wykonywanych (okres ostatnich 3 miesięcy) oraz oświadczenia na temat wielkości średniego rocznego zatrudnienia u wykonawcy oraz liczebności kadry kierowniczej (okres ostatnich 3 lat).
W trybie zamówienia z wolnej ręki nie żąda się oświadczenia wykonawcy, w zakresie art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy, o braku przynależności do tej samej grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, z innym wykonawcą ani oświadczenia o przynależności do tej samej grupy kapitałowej.
W postępowaniu prowadzonym w trybie zamówienia z wolnej ręki mają natomiast zastosowanie przepisy art. 126 ust. 3 i art. 274 ust. 3 ustawy Pzp. Jeżeli zatem zachodzą uzasadnione podstawy do uznania, że złożone uprzednio podmiotowe środki dowodowe nie są już aktualne, zamawiający może w każdym czasie wezwać wykonawcę do złożenia wszystkich lub niektórych podmiotowych środków dowodowych, aktualnych na dzień ich złożenia.
Powoływanie się przez zamawiającego na przepisy art. 126 ust. 3 i art. 274 ust. 3 ustawy Pzp, w sytuacjach innych niż jest to niezbędne do zapewnienia odpowiedniego przebiegu postępowania o udzielenie zamówienia, celem pozyskania środków dowodowych od wszystkich wykonawców jest działaniem niezgodnym z tym przepisem.
Zamawiający, chcąc skorzystać z przepisów art. 126 ust. 3 i art. 274 ust. 3 ustawy Pzp musi mieć uzasadnione podstawy co do aktualności złożonych wcześniej przez wykonawcę podmiotowych środków dowodowych (oświadczeń lub dokumentów potwierdzających brak podstaw wykluczenia oraz spełnianie warunków udziału w postępowaniu). Uzasadnioną podstawą może być każda informacja przekazana zamawiającemu, że wobec wykonawcy, z którym zamawiający prowadził negocjacje i który już złożył podmiotowe środki dowodowe zachodzą podstawy wykluczenia z postępowania lub wykonawca ten już nie spełnia warunków udziału w postępowaniu.
Józef Edmund Nowicki