Czy w sytuacji wynagrodzenia ryczałtowego za całość przedmiotu umowy dla ustalenia rażąco niskiej ceny mają znaczenie ceny jednostkowe oraz koszty zatrudniania osoby z orzeczeniem niepełnosprawności?

W wyroku z dnia 22 grudnia 2017 r., KIO 2588/17, Krajowa Izba Odwoławcza podzieliła pogląd wyrażany w przeważającej części orzecznictwa, iż co do zasady w zakresie rażąco niskiej ceny, należy brać pod uwagę całościową cenę oferty. Natomiast, ceny składowe czy ceny jednostkowe mogą być badane w zakresie rażąco niskiej ceny, w sytuacji kiedy mogą zaważyć na należytym wykonaniu przyszłej umowy. Regulacje dotyczące rażąco niskiej ceny mają na celu zabezpieczenie zamawiającego (w tym interesu publicznego), przed koniecznością zawierania umowy z wykonawcą oferującym cenę na tyle niską, iż wątpliwym wydaje się, że wykonawca ten wykonana umowę, ewentualnie, iż wykona ją należycie. A zatem, przesłanką stosowania regulacji dotyczących rażąco niskiej ceny powinno być zagrożenie należytego wykonania umowy. W sytuacji kiedy podczas wykonywania umowy rozliczenia zamawiającego i wykonawcy będą odbywały się na podstawię cen jednostkowych, z całą pewnością zamawiający powinien dokonać weryfikacji tych cen jednostkowych pod kątem rażąco niskiej ceny.

W sytuacji wynagrodzenia ryczałtowego za całość przedmiotu umowy, ceny jednostkowe w zakresie rażąco niskiej ceny przestają mieć znaczenie. W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej nie wyklucza to możliwości popełniania przez danego wykonawcę czynu nieuczciwej konkurencji w zakresie takich cen jednostkowych czy składowych.

W postępowaniu Odwołujący nie kwestionował całościowej ceny oferty Przystępującego, zarzucał tylko i wyłącznie złożenie oferty z rażąco niską ceną w zakresie usługi dla terenów wewnętrznych opodatkowanych stawką podatku 23 % VAT.

Krajowa Izba Odwoławcza podzieliła stanowisko Zamawiającego oraz Przystępującego, iż całościowa cena oferty Przystępującego nie budziła wątpliwości, nie było to jednak istotą sporu.

Zgodnie z zasadami przewidzianymi w projekcie umowy, wynagrodzenie było płatne miesięcznie, a ceny wskazane w Formularzu cenowym miały charakter stały przez cały okres realizacji umowy.

Usługi wewnątrz budynków miały być świadczone przez dwanaście miesięcy, tak jak i usługi zewnętrze w zakresie, powierzchni zewnętrznych utwardzonych (i/lub odśnieżanych), powierzchni terenów zielonych (pozostałe usługi zewnętrzne mają być świadczone przez część roku). Jak zostało przewidziane w projekcie umowy Zamawiający zastrzegł sobie prawo wnoszenia „korekt powierzchni do usługi utrzymania porządków”, tj. zmniejszenia powierzchni wraz z odpowiednim zmniejszeniem wynagrodzenia wykonawcy, a wykonawcy z tego tytułu nie przysługują żadne roszczenie względem Zamawiającego.

A zatem, w przedmiotowym postępowaniu - w ocenie Krajowej Izby Odwoławczej - ceny składowe (oraz jednostkowe) mogą mieć wpływ na całościowe wynagrodzenie wykonawcy.

Odwołujący wskazywał, iż zaoferowana przez Przystępującego cena w zakresie terenów zewnętrznych nie jest wystarczająca do pokrycia choćby wydatków związanych z wynagrodzeniem pracowników Przystępującego, których powinno być co najmniej 15 zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy, oraz minimum 15 w niepełnym wymiarze czasu pracy (łącznie 30 pracowników). Odwołujący wskazał, iż same koszty 15 pracowników zatrudnionych na pełen etat wynoszą 455.905,58 zł oraz koszty urlopów dla tych pracowników wyniosą 37.992,15 zł.

Przystępujący złożył w trakcie posiedzenia kalkulację oferty, z której wynika, iż w trakcie trwania realizacji zamówienia będzie zatrudniał osoby z orzeczeniem niepełnosprawności, co również potwierdził na rozprawie. Przystępujący złożył także przewidywaną organizację pracy w trakcie realizacji zamówienia.

Przystępujący oświadczył na rozprawie oraz w złożonym piśmie, iż będzie otrzymywał od PFRON dotacje ze względu na zatrudnianie osób niepełnosprawnych. Wskazał, iż zatrudnia obecnie około 800 osób z orzeczeniem rożnego stopnia niepełnosprawności.

Zamawiający nie zakazał w SIWZ zatrudniania osób niepełnosprawnych, ani też nie żądał wskazywania w Wykazie osób, iż są to osoby z orzeczeniem niepełnosprawności.

Przystępujący w kalkulacji, przy uwzględnianiu dotacji od PFRON, wyróżnił koszty robocizny, koszty środków chemicznych i eksploatacyjnych, koszty usług dodatkowych, koszty zakupy sprzętu - amortyzacji, a także przewidywany szacowany zysk. Kalkulacja została objęta zastrzeżeniem tajemnicy przedsiębiorstwa, w związku z czym Odwołujący nie mógł się do niej odnieść. Jednak wnosząc odwołanie, Odwołujący mógł przedstawić dowody na to jakie powinny być całkowite minimalne koszty wykonania danej usługi, a nie tylko koszty pracownicze.

Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, iż z kalkulacji Przystępującego, przy uwzględnianiu dotacji od PFRON, wynika, iż jest to kwota wystarczająca na pokrycie kosztów pracowników, które wskazał Odwołujący. Pozostaje także pewna kwota, która zdaniem Przystępującego, jest wystarczająca do pokrycia pozostałych kosztów wykonania usługi oraz uzyskania zysku. Odwołujący nie wskazał jaka jest jego zdaniem minimalna wysokość pozostałych kosztów wykonania usługi, a zatem Izba nie mogła porównać kwot które wskazał Przystępujący z szacunkami Odwołującego.

Odwołujący nie wskazał, iż także będzie zatrudniał osoby z orzeczeniem niepełnosprawności i uzyska dotacje PFRON. Badając czy w ofercie Przystępującego wystąpiła rażąco niska cena w zakresie usług wewnętrznych, Krajowej Izby Odwoławczej porównała cenę oferty Przystępującego po uwzględnieniu dotacji PFRON, która została wskazana przez Przystępującego, z cenami ofert w tym zakresie innych wykonawców. W tym przede wszystkim z ceną oferty Odwołującego oraz z wartością szacunkową zamówienia. Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, iż nie jest to kwota odbiegająca od wartości zamówienia oraz cen ofert innych wykonawców, na tyle aby wzbudzić podejrzenia wystąpienia rażąco niskiej ceny.

W związku z powyższym, należy stwierdzić, iż Przystępujący udowodnił, iż cena jego oferty przy uwzględnieniu dotacji z PFRON w zakresie usług wewnętrznych jest wystarczająca do pokrycia kosztów ich wykonania, a zarzut Odwołującego nie znalazł potwierdzenia w toku postępowania odwoławczego.

 

Wyrok z dnia 22 grudnia 2017 r., KIO 2588/17

Źródło:  www.uzp.gov.pl