Wykonawca nie będzie w stanie przedstawić dowodów na zastosowanie metod pozwalających uzyskanie znacznych oszczędności lub sprzyjających dla wykonawcy warunków wykonania zamówienia, jeżeli cena zawarta w ofercie jest zwykłą ceną rynkową

W postępowaniu wpłynęły dwie oferty - Przystępującego (cena oferty - 8 254 972,80 zł brutto) oraz Odwołującego (9 815 400,00 zł brutto). Wartość szacunkowa przedmiotu zamówienia ustalona została na 7 174 285,70 zł netto, kwota, jaką Zamawiający przeznaczył na realizację przedmiotu zamówienia wynosiła 8 824 371,42 zł brutto (tj. wartość szacunkowa powiększona o 23-procentową stawkę VAT).

W dniu 7 sierpnia 2018 r. Odwołujący poinformował Zamawiającego o możliwości wystąpienia rażąco niskiej ceny w ofercie wybranej jako najkorzystniejsza. Uzasadniając swoje twierdzenie Odwołujący wskazał: „W związku z ogłoszonymi wynikami przetargu i wskazaną przez firmę S. ceną w kwocie 8 254 972,80 złotych, wskazuję, iż w ocenie Spółki, zaproponowana cena wydaje się rażąco niska, w stosunku do przedmiotu zamówienia. Spółka, wykonując od 8 lat umowy, obejmujące swym zakresem przedmiot przetargu, doskonale zna koszty związane z wykonaniem obowiązków wchodzących w zakres przedmiotu zamówienia. Mając na względzie powyższe, Spółka wyraża opinię, iż nie jest możliwym wykonanie przedmiotu zamówienia za kwotę wskazaną przez firmę S. Spółka, przedstawiając swoją ofertę, skrupulatnie wyliczyła wszelkie koszty związane z wykonaniem zamówienia i stwierdza, że zaproponowana przez firmę S. cena nie powinna wystarczyć nawet na poniesienie kosztów bezpośrednich, związanych z realizacją Zamówienia, a tym samym uznać ją należy za rażąco niską”.

Reakcją Zamawiającego było ogłoszenie z 8 sierpnia 2018 r. o anulowaniu czynności wyboru najkorzystniejszej oferty oraz wezwanie Przystępującego do złożenia wyjaśnień w zakresie uzasadnienia kalkulacji ceny oferty: „W związku z anulowaniem decyzji z dnia 03.08.2018 r. o wyborze oferty Państwa Firmy jako najkorzystniejszej w postępowaniu o zamówienie publiczne na kompleksową obsługę techniczną i eksploatacyjną Szpitala B. w W. (…) spowodowanym zgłoszonymi zastrzeżeniami co do poprawności wyliczenia ceny oferty oraz ponownym badaniem i oceną ofert, na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy (...), Zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, w tym złożenie dowodów, dotyczących wyliczenia ceny lub kosztu, w szczególności w zakresie określonym art. 90 ust. 1 ustawy Pzp.

W dniu 7 sierpnia 2018 r. wpłynęło do Zamawiającego zawiadomienie uczestnika postępowania dotyczące zaoferowania przez Państwa firmę rażąco niskiej ceny w stosunku do przedmiotu zamówienia.

Wykonawca w swoim piśmie stwierdził, że nie jest możliwe wykonanie zamówienia za cenę zaproponowaną przez Państwa Firmę”.

Przystępujący odpowiedział na wezwanie wskazując m. in.:
„Wyjaśniając elementy oferty mające wpływ na wysokość ceny informujemy, że:

Na terenie Warszawy dysponujemy 12 zespołami mobilnymi, które posiadają niewykorzystane zasoby osobowe, co zapewnia nam przewagę konkurencyjną przy realizacji przedmiotowej usługi;
Wykonywanie prac siłami własnymi pozwala na uniknięcie składnika kosztowego marży podwykonawców;
Obecność S. Sp. z o. o. na polskim rynku usług technicznych od kilkunastu lat oraz europejskie umowy ramowe koncernu S. pozwalają na optymalizację kosztów związanych z zakupem materiałów eksploatacyjnych i urządzeń będących jednym ze składników kosztowych ceny;
Koncern S. realizuje wiele projektów co świadczy zarówno o doświadczeniu, zasobach, jak i zdolności realnej wyceny projektu;
W kalkulacji niniejszej oferty nie wykorzystywaliśmy faktu udzielenia pomocy publicznej w jakiejkolwiek formie na podstawie odrębnych przepisów”.

Do wyjaśnień załączona została kalkulacja w formie tabelarycznej zawierająca zestawienie planowanych miesięcznych kosztów realizacji przedmiotu zamówienia (...).

Zamawiający upublicznił ogłoszenie o ponownym wyborze jako najkorzystniejszej w postępowaniu oferty złożonej przez Przystępującego, wskazując m. in.: „wykonawca (…) złożył stosowne wyjaśnienia wraz z dowodami. Dokonana ocena wyjaśnień, potwierdza, że oferta (…) nie zawiera rażąco niskiej ceny w stosunku do przedmiotu zamówieniu”.

Dokonany wybór został zaskarżony przez Odwołującego. Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie oświadczył o uwzględnieniu w całości jego zarzutów. Przystępujący S. na podstawie art. 186 ust. 4 Pzp wniósł sprzeciw od czynności uwzględnienia odwołania.

Biorąc pod uwagę niewielką różnicę miedzy ceną oferty Przystępującego, a kwotą przeznaczoną na realizację przedmiotu zamówienia oraz fakt, że żaden z uczestników postępowania nie kwestionował prawidłowości ustalenia wartości szacunkowej przedmiotu zamówienia, Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że oferta Przystępującego nie zawierała rażąco niskiej ceny.

W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej Odwołujący próbował kwestionować wiarygodność oferty konkurenta, ale podnoszone przez niego argumenty mające potwierdzać twierdzenia nie były poparte żadnymi dowodami, a jedynie odwołaniem do własnego, wieloletniego doświadczenia.

Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła uwagę, że art. 90 ust. 2 Pzp stanowi, że obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy, jednak niedopuszczalne jest, by ogólnikowe, nie poparte dowodami, ani nawet nie uprawdopodobnione zarzuty miały prowadzić do konieczności wykazania realności ceny oferty przez wykonawcę.

Dla zrealizowania się obowiązku dowodowego wynikającego z art. 90 ust. 2 Pzp niezbędne jest bowiem wskazanie istnienia podstaw do podejrzenia wystąpienia rażąco niskiej ceny. Tymczasem Odwołujący nie wykazał powodów, dla których oferta Przystępującego była jego zdaniem nierealna, niemożliwa do realizacji za zaproponowaną cenę. Odwołujący wprawdzie wskazał jakich elementów nie wycenił Przystępujący, ale zgodnie z treścią SIWZ nie miał obowiązku ich ująć. Wszystkie koszty żądane przez Zamawiającego zostały przez Przystępującego zawarte w kalkulacji stanowiącej załącznik do wyjaśnień.

Krajowa Izba Odwoławcza uznała również uwagę, że o ile należy się zgodzić z Odwołującym, że złożone wyjaśnienia miały ogólnikowy charakter, o tyle w ocenie Krajowej Izby Odwoławczej korespondowały one z równie ogólnikowym wezwaniem do złożenia wyjaśnień. Wyjaśnienia te zawierały jednak informacje o sposobie kalkulacji ceny oraz o elementach jakie zostały uwzględnione przez Przystępującego. Krajowa Izba Odwoławcza zwróciłą uwagę, że z art. 90 ust. 1 Pzp wyniak, iż podstawą wezwania są wątpliwości zamawiającego.

Wykonawca, w granicach uczciwej konkurencji, uprawniony jest do przekazywania zamawiającemu materiałów i informacji, dotyczących ofert pozostałych uczestników postępowania, ale to zamawiający, jako gospodarz postępowania obowiązany jest do należytej analizy otrzymanych danych i na ich podstawie do podejmowania - bądź nie - odpowiednich czynności.

Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Krajowej Izby Odwoławczej wezwanie Przystępującego do złożenia wyjaśnień było bezpodstawne. Ponadto, Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła uwagę, że w przypadku, gdy nie istnieją podstawy do postawienia wykonawcy zarzutu rażąco niskiej ceny, przy wynikającym z art. 90 ust. 2 Pzp ciężarze dowodu wykazanie jej adekwatności do przedmiotu zamówienia jest bardzo trudne.

Nie da się bowiem przedstawić dowodów na np. zastosowanie metod pozwalających uzyskanie znacznych oszczędności, czy też sprzyjających dla wykonawcy warunków realizacji zamówienia, jeżeli cena zawarta w ofercie jest zwykłą ceną rynkową obliczoną przy wykorzystaniu standardowych metod bez wykorzystania jakichkolwiek nadzwyczajnych okoliczności i technik.

Wyrok z dnia 21 września 2018 r., KIO 1789/18
Źródło: www.uzp.gov.pl