Czy dopuszczalne jest sumowanie terminów cząstkowych w celu ustalenia terminu końcowego wykonania zamówienia?

Zamawiający dokonał czynności poprawienia omyłki pisarskiej wskazując, iż dokonuje poprawienia omyłki w terminie wykonania całości zamówienia poprzez zsumowanie terminów w części a, b oraz c., tj. 7+25+7 dni, co skutkowało przyjęciem terminu wykonania zamówienia 39 dni. Z taką interpretacją zamawiającego nie zgodził się odwołujący i pismem z 2 grudnia 2020 r. potwierdził, iż termin wykonania całego zamówienia to 25 dni, a działania zamawiającego są bezpodstawne. Pomimo wyraźnej deklaracji, że intencją wykonawcy było zaoferowanie terminu realizacji 25 dni zamawiający, unieważnił czynność poprawienia omyłki i dokonał czynności ponownej poprawy omyłki pisarskiej w taki sposób, iż zsumował termin części b i c, co łącznie oznaczało przyjęcie 32 dniowego terminu wykonania przedmiotu umowy. Ze stanowiskiem tym odwołujący nie zgodził się wskazując, iż działania zamawiającego nie wynikają z treści SIWZ przekazanej wykonawcom w postępowaniu.

W związku z tym, że odwołujący nie wyraził zgody na poprawienie przedmiotowej omyłki, zamawiający podjął decyzję o odrzuceniu jego oferty na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp.

Przedmiotem sporu była czynność zamawiającego, polegająca na poprawieniu omyłki w treści oferty odwołującego, dokonana na podstawie art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp. Odwołujący nie tyle bowiem kwestionował fakt odrzucenia jego oferty, gdyż to było konsekwencją braku wyrażenia zgody na poprawienie omyłki, ale samą czynność, której dokonał zamawiający. Jak bowiem zauważył w treści formularza oferty, w pkt 6 zadeklarował, że zrealizuje przedmiot zamówienia w terminie 25 dni i ten termin jest wiążący, jako termin wyznaczony na realizację przedmiotu zamówienia. 

Odnosząc się do przedstawionego powyżej stanu sprawy w pierwszej kolejności Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła uwagę na treść art. 87 ust. 2 ustawy Pzp. Poprawienie nieprawidłowości występującej w ofercie na podstawie art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp uzależnione jest od spełnienia dwóch przesłanek: po pierwsze zauważona niezgodność musi mieć charakter omyłki, a nie celowego działania wykonawcy polegającego na świadomym złożeniu oświadczenia woli o określonej treści, po drugie poprawienie niezgodności nie spowoduje istotnych zmian w treści oferty.

Tym samym przepis art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp został wprowadzony w celu uniknięcia licznych niegdyś przypadków odrzucania ofert z powodu błahych pomyłek, dopuszcza poprawienie niedopatrzeń, błędów niezamierzonych, opuszczeń, drobnych różnic itp. lecz wszystkie te zmiany muszą mieścić się w pojęciu „omyłki”. 

Z omyłką nie mamy jednak do czynienia w przypadku, gdy wykonawca celowo składa w swojej ofercie oświadczenie o określonej treści. I tak w niniejszym postępowaniu nie sposób wywieść, jak twierdzi zamawiający, iż mamy do czynienia z omyłką, o której mowa w art. 87 ust/ 2 pkt 3 ustawy Pzp. Oświadczenie złożone przez wykonawcę w formularzu oferty, dotyczące terminu w którym zamierza zrealizować zamówienie było w swojej treści jednoznaczne. Zadeklarował on bowiem, że zrealizuje zamówienie w terminie 25 dni. Wprawdzie wykonawca wskazał również terminy cząstkowe, na wykonanie poszczególnych zakresów, ale nie sposób przyjąć, że to ich sumowanie określało maksymalny termin realizacji zamówienia, a nie odwrotnie tj. że termin na realizację zadania określony w ofercie był jednoznaczny i intencją wykonawcy było dostosować terminy cząstkowe w taki sposób, aby w rezultacie wykonać całe zadanie w terminie maksymalnym.

Świadczy o tym oświadczenie złożone w treści oferty. Odwołujący deklarując bowiem terminy wykonania poszczególnych elementów składających się na to zadanie oświadczył, że wykona je w termie „do”. Tym samym jak słusznie zauważył odwołujący jego intencją było, aby poszczególne etapy zostały zrealizowane w terminie „nie dłuższym niż” a cały zakres w terminie 25 dni. Krajowa Izba Odwoławcza podziela zatem stanowisko odwołującego, że możliwe są różne warianty terminów realizacji poszczególnych etapów, niezmienny jednak pozostanie termin określony w formularzu oferty na wykonanie całości zamówienia. Nie mamy zatem do czynienia z omyłką, w rozumieniu art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp, a tym samym zamawiający nie był uprawniony do dokonywania zmian w treści złożonej oferty.

Ponadto, należy również wskazać, że aby móc zastosować cytowany przepis niezgodności, z którymi mamy do czynienia, nie mogą powodować istotnych zmian w treści oferty. Podkreśla się, że okoliczność, że zmiana miałaby dotyczyć elementów przedmiotowo istotnych umowy (essentialia negotii) lub elementów uznanych za istotne przez zamawiającego, a nawet fakt, że skutkiem dokonanej poprawy miałaby być zmiana ceny oferty, nie stanowi okoliczności uniemożliwiających dokonanie poprawy na postawie art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp. Znaczenie ma bowiem, czy poprawienie omyłki w sposób istotny zmienia treść oferty w znaczeniu treści oświadczenia woli wykonawcy, a nie czy tkwi w jej istotnych postanowieniach. Zamawiający więc poprawia omyłkę wtedy, gdy sposób, w jaki ma być dokonana poprawa wynika z innych elementów składających się na ofertę.

Niedopuszczalne jest jednak dokonywanie takich zmian, które powodowałyby ingerencję w treść oferty i kreowały nową jej treść. Niewątpliwie z taką sytuacją mamy do czynienia w tym przypadku. Ingerencja zamawiającego doprowadziła w istocie do wytworzenia nowego oświadczenia w przedmiocie terminu wykonania zamówienia. Pomimo bowiem jasnej i precyzyjnej deklaracji w zakresie terminu realizacji - 25 dni, zamawiający dokonał zmiany treści oferty zakładając, że terminy cząstkowe, które wskazał odwołujący w formularzu jako „do dnia” są terminami określonymi jednoznacznie. Jak wyjaśnił zamawiający na rozprawie dokonując poprawy w ofercie przyjął założenie, że zawsze musi przyjmować terminy maksymalne, z czym nie sposób się zgodzić, mając na uwadze treść oświadczenia złożonego w formularzu oferty.

Wyrok z dnia 26 stycznia 2021 r., KIO 3398/20
Źródło:  www.uzp.gov.pl