TOP 5 - Dokumenty potwierdzające spełnianie warunków udziału w postępowaniu

5 ważnych zagadnień dotyczących oświadczeń i dokumentów potwierdzających spełnianie warunków udziału w postępowaniu

 

1.  Czy złożenie przez wykonawcę potwierdzenia stanu salda może być dokumentem potwierdzającym wysokość posiadanych środków finansowych, a tym samym spełnianie warunku dotyczącego sytuacji finansowej wykonawcy?
 
Zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 26 lipca 2016 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy w postępowaniu o udzielenie zamówienia (Dz.U. z 2016 r. poz. 1126) w celu potwierdzenia spełniania przez wykonawcę warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów selekcji dotyczących sytuacji finansowej zamawiający może żądać informacji banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej potwierdzającej wysokość posiadanych środków finansowych lub zdolność kredytową wykonawcy, w okresie nie wcześniejszym niż 1 miesiąc przed upływem terminu składania ofert albo wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu.

Przepis § 2 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia nie określa formy, w jakiej może być wystawiania informacja banku, czy ma to być potwierdzenie stanu salda, czy informacja zawierająca oświadczenie wiedzy banków, co do wysokości dostępnych środków na konkretnym rachunku bankowym. Skoro ustawodawca nie ograniczył formy wystawianego dokumentu, tak jak to uczynił np. w zakresie zaświadczenia właściwego naczelnika urzędu skarbowego potwierdzającego, że wykonawca nie zalega z opłacaniem podatków oraz zaświadczenia właściwej terenowej jednostki organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego albo innego dokumentu potwierdzającego, że wykonawca nie zalega z opłacaniem składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, to dopuszczalna jest każda forma informacji, istotne jest to, żeby pochodziła z banku (np. bankowy dokument elektroniczny nie wymagający dla swej ważności podpisu, ani stempla) (tak w wyroku KIO 942/13). Informacja banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej potwierdzająca wysokość posiadanych środków finansowych nie musi zatem mieć formy wystawionego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo - kredytową zaświadczenia o wysokości posiadanych środków finansowych na rachunku.
 
Jeżeli wykonawcy wspólnie ubiegają się o udzielenie zamówienia, każdy z nich może wykazywać się spełnieniem warunków udziału w postępowaniu, w tym także w zakresie zdolności ekonomicznej i finansowej. Jeden z wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia może także wykazać spełnienie tego warunku przez zsumowanie dwóch wartości zdolności kredytowej wykazywanej w dwóch odrębnych opiniach bankowych wydanych dla tego wykonawcy. Wykonawca może również potwierdzić spełnianie warunku udziału w postępowaniu częściowo przez wykazanie, że zsumowanie jego własnych środków finansowych na rachunku bankowym i zdolności kredytowej na określoną kwotę daje w rezultacie wymagany w postępowaniu poziom zdolności finansowej.

 

2.  Czy wykonawca może żądać utajnienia polisy OC oraz opinii bankowej, z powodu zawartych w nich informacji o zasadach współpracy jak i wynegocjowanych preferencyjnych stawkach?

W wyroku z dnia 6 lutego 2017 r., KIO 102/17; KIO 110/17, Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że żądanie utajnienia dokumentu polisy ubezpieczeniowej oraz opinii bankowej, z powodu zawartych w nich informacji o zasadach współpracy jak i wynegocjowanych preferencyjnych stawkach, nie zasługują na uwzględnienie.

W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej fakt zawarcia w tych dokumentach informacji, które mogą decydować o szczególnie uprzywilejowanych warunkach współpracy, nie może skutkować prawem do żądania utajnienia całego dokumentu.

 

3.  Na jakiej podstawie prawnej zamawiający żąda wyjaśnień dotyczących oświadczeń lub dokumentów, o których mowa w art. 25 ust. 1 Pzp? Na podstawie art. 26 ust. 3 czy ust. 4?

Zgodnie z art. 26 ust. 3 Pzp, jeżeli wykonawca nie złożył oświadczenia, o którym mowa w art. 25a ust. 1 Pzp, oświadczeń lub dokumentów potwierdzających okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 1 Pzp, lub innych dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia postępowania, oświadczenia lub dokumenty są niekompletne, zawierają błędy lub budzą wskazane przez zamawiającego wątpliwości, zamawiający wzywa do ich złożenia, uzupełnienia lub poprawienia lub do udzielania wyjaśnień w terminie przez siebie wskazanym, chyba że mimo ich złożenia, uzupełnienia lub poprawienia lub udzielenia wyjaśnień oferta wykonawcy podlega odrzuceniu albo konieczne byłoby unieważnienie postępowania.

Na podstawie art. art. 26 ust. 3 Pzp zamawiający wzywa do:

1. złożenia, uzupełnienia lub poprawienia w terminie przez siebie wskazanym, oświadczenia, o którym mowa w art. 25a ust. 1 Pzp, oświadczeń lub dokumentów potwierdzających okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 1, lub innych dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia postępowania,
2. udzielania wyjaśnień w terminie przez siebie wskazanym, oświadczenia, o którym mowa w art. 25a ust. 1 Pzp lub innych dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia postępowania, z wyłączeniem oświadczeń lub dokumentów potwierdzających okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 1 Pzp.

Na podstawie art. art. 26 ust. 4 Pzp zamawiający wzywa natomiast do w wyznaczonym przez siebie terminie, do złożenia wyjaśnień dotyczących oświadczeń lub dokumentów, o których mowa w art. 25 ust. 1 Pzp.

 

4.  Czy przetargu nieograniczonym wykonawca może żądać od zamawiającego, by wykaz dostaw lub usług dotyczył okresu dłuższego niż 3 lata przed upływem terminu składania ofert?

Zgodnie z § 2 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 26 lipca 2016 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy w postępowaniu o udzielenie zamówienia (Dz.U. z 2016 r. poz. 1126) w celu zapewnienia odpowiedniego poziomu konkurencji w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego zamawiający może dopuścić, aby wykaz, o którym mowa w § 2 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia (wykaz dostaw lub usług wykonanych, a w przypadku świadczeń okresowych lub ciągłych również wykonywanych), dotyczył dostaw lub usług wykonanych, a w przypadku świadczeń okresowych lub ciągłych - również wykonywanych, w okresie dłuższym niż 3 lata przed upływem terminu składania ofert albo wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu.

W wyroku z dnia 2 listopada 2016 r., KIO 1959/16, Krajowa Izba Odwoławcza nie uwzględniła zarzutu naruszenia przez zamawiającego art. 22d ust. 1 Pzp w związku z § 2 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia w związku z naruszeniem zasady zachowania uczciwej konkurencji, poprzez określenie; że wykonawcy, w celu wykazania spełnienia warunku udziału w postępowaniu, zobowiązani są do złożenia wykazu usług wykonanych w okresie ostatnich 3 lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - w tym okresie, wraz z podaniem ich wartości, przedmiotu, dat wykonania i podmiotów, na rzecz których usługi zostały wykonane, w sytuacji gdy zostały spełnione przesłanki, aby wykaz wykonanych usług dotyczył usług wykonanych w okresie dłuższym niż 3 lata przed upływem terminu składania ofert.

Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, że „Analiza przepisu zawartego w § 2 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia wskazuje, że przepis ten ma charakter fakultatywny dla zamawiającego. Niemniej jednak wydaje się, iż w sytuacji, gdyby ustalone przez zamawiającego na podstawie § 4 ust. 2 warunki miały doprowadzić do zaburzenia odpowiedniego poziomu konkurencji, zamawiający będzie zobligowany do wydłużenia terminu zgodnie z ust. 5 pkt 2. Tego rodzaju konstatacja wynika również z jednej z podstawowych dla postępowań o udzielenie zamówień publicznych zasad, tj. zawartej w art. 7 ustawy P.z.p. zasady zachowania uczciwej konkurencji. Niemniej jednak, w ocenie Izby, postawiony przez odwołującego zarzut nie zasługuje na uwzględnienie.”.

Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła również uwagę, że „Okoliczności uzasadniające (…) wydłużenie terminu zgodnie z żądaniem odwołującego winny być przez niego udowodnione, stosownie do wynikającej z art. 190 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy P.z.p. zasady, iż strony i uczestnicy postępowania odwoławczego są obowiązani wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne Innymi słowy - to odwołujący winien udowodnić, że określone przez zamawiającego żądanie wykazania doświadczenia w okresie ostatnich 3 lat naruszy uczciwą konkurencję. Tymczasem odwołujący ograniczył się jedynie do stwierdzenia, iż z posiadanego przez niego rozeznania rynku wynika, że w ostatnich 3-ch latach ilość zakończonych w Polsce takich usług, z których każda oddzielnie spełnia wszystkie wymagania zamawiającego, czyli że jest to zakończona usługa zarządzania i nadzorowania budową/przebudową linii kolejowej o wartości 4 mln PLN brutto, która dotyczyła robót budowlanych o wartości 300 mln PLN brutto, a roboty te zostały już odebrane protokołem odbioru końcowego, jest znikoma.”.

 

5.   Wezwanie, o którym mowa w art. 26 ust. 3 Pzp musi być jednoznaczne i zrozumiałe dla wykonawcy, tak aby był on w stanie stwierdzić, jakich oświadczeń lub dokumentów, o których mowa w art. 25 ust. 1 Pzp, zamawiający żąda w wezwaniu

Wezwanie, o którym mowa w art. 26 ust. 3 Pzp musi być jednoznaczne i zrozumiałe dla wykonawcy, tak aby był on w stanie stwierdzić, jakich oświadczeń lub dokumentów, o których mowa w art. 25 ust. 1 Pzp, zamawiający żąda w wezwaniu. Treść wezwania nie może prowadzić do sytuacji, w której wykonawca zmuszony będzie domyślać się, w jakim zakresie ma zostać dokonane uzupełnienie, dlatego w wezwaniu zamawiający musi wskazać, jakich wymaganych przez zamawiającego oświadczeń lub dokumentów, o których mowa w art. 25 ust. 1 Pzp, wykonawca nie złożył lub złożył z błędami, a także na czym polega błąd w tych oświadczeniach lub dokumentach, a w przypadku pełnomocnictwa - na czym polega wadliwość pełnomocnictwa.

W wyroku z dnia 2 lipca 2014 r., KIO 1208/14, Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła uwagę, że „Wezwanie do uzupełniania dokumentów powinno szczegółowo, precyzyjnie, w sposób jednoznaczny wskazywać, co do jakich dokumentów (bądź braków dokumentów) załączonych do oferty Zamawiający ma zastrzeżenia. W przypadku niewykazania w ofercie spełnienia warunków udziału w postępowaniu Zamawiający powinien określić, jakiego dokumentu brakuje, na potwierdzenie którego z warunków, bądź w jakim dokumencie jest błąd, względnie czy dokument nie potwierdza spełnienia danego warunku. Zamawiający powinien wskazać, czy błąd/nieścisłość/brak upatruje w wykazie prac, czy w dokumentach go poświadczających. Jedynie precyzyjne wezwanie, w razie braku satysfakcjonującej odpowiedzi, może prowadzić do wykluczenia wykonawcy z postępowania. Precyzyjnym wezwaniem nie jest przytoczenie opisu spełnienia warunków udziału z SIWZ czy opis formy dokumentów, które Zamawiający uzna za dowody na potwierdzenie spełnienia warunków udziału w postępowaniu”.

W wyroku z dnia 19 maja 2014 r., KIO 846/14, Krajowa Izba Odwoławcza uznała natomiast, że „Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Izby, wezwanie kierowane do wykonawcy w tym trybie powinno obejmować precyzyjne i jednoznaczne wskazanie, jakie elementy warunku udziału w postępowaniu nie zostały wykazane i dlaczego. (…) Dokonanie wezwania w sposób ogólny, bez wskazania konkretnych problemów występujących w ocenie Zamawiającego, nie może pociągać za sobą negatywnych konsekwencji dla wykonawcy (…)”.

 

Opracowanie: Zespół wPrzetargach

 

Teksty i sygnatury orzeczeń Krajowej Izby Odwoławczej pochodzą z bazy orzeczeń Krajowej Izby Odwoławczej dostępnej na stronie internetowej Urzędu Zamówień Publicznych