Czy naruszenie okresu, który musi upłynąć pomiędzy zawiadomieniem o wyborze najkorzystniejszej oferty a zawarciem umowy, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności umowy?

Czy naruszenie okresu, który musi upłynąć pomiędzy zawiadomieniem o wyborze najkorzystniejszej oferty a zawarciem umowy, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności umowy?

 

Zgodnie z art. 7 ust. 3 Pzp zamówienia udziela się wyłącznie wykonawcy wybranemu zgodnie z przepisami ustawy.

Zgodnie z wyrażoną w art. 7 ust. 3 Pzp zasadą legalizmu zamówienia udziela się wyłącznie wykonawcy wybranemu zgodnie z przepisami Prawa zamówień publicznych. Przepis art. 7 ust. 3 Pzp znajduje zastosowanie w przypadku dokonania przez zamawiającego czynności lub zaniechania dokonania czynności z naruszeniem przepisu Pzp, które miało lub mogło mieć wpływ na wynik postępowania.

Wyrażona w art. 7 ust. 3 Pzp zasada udzielenia zamówienia publicznego wyłącznie wykonawcy wybranemu zgodnie z przepisami ustawy powoduje, że unieważnienie wadliwej czynności podjętej w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, w tym wadliwy wybór najkorzystniejszej oferty, wadliwe wykluczenie z postępowania wykonawcy, a także odrzucenie oferty lub unieważnienie postępowania, może być zweryfikowane przez zamawiającego w każdym czasie, aż do zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego.

W celu uniknięcia naruszenia art. 7 ust. 3 Pzp w każdym czasie, także po zawiadomieniu wykonawców o wyborze najkorzystniejszej oferty, a przed udzieleniem zamówienia zamawiający jest obowiązany unieważnić każdą dokonaną czynność z naruszeniem przepisu Pzp, jeżeli dokonanie takiej czynności może mieć wpływ na wynik postępowania, a także dokonać czynności zaniechanej, jeżeli zaniechanie może mieć wpływ na wynik postępowania.

Przepis art. 94 ust. 1 Pzp określa terminy, które muszą upłynąć, by zamawiający mógł zawrzeć umowę w sprawie zamówienia publicznego (tzw. klauzula „standstill” zawieszająca możliwość podpisania umowy w okresie wskazanym w przepisach Pzp). Terminy te są zgodne z terminami na wniesienie odwołania, określonymi w art. 182 ust. 1 Pzp.

Klauzula „standstill” została wprowadzona do zamówień publicznych w celu ochrony interesów wykonawców, w tym zapewnienia im prawa do korzystania ze środków ochrony prawnej, dlatego okresy, po upływie których możliwe jest zawarcie umowy, określone w art. 94 ust. 1 Pzp, są zgodne z terminami na wniesienie odwołania, określonymi w art. 182 ust. 1 Pzp.

Celem każdego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego jest zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego. Zawarcie umowy w sprawie zamówienia publicznego z naruszeniem przepisów art. 94 ust. 1 albo art. 183 ust. 1 Pzp prowadzi do jej unieważnienia, jednakże tylko wtedy, gdy uniemożliwiło to Krajowej Izbie Odwoławczej - zgodnie z art. 146 ust. 1 pkt 3 Pzp - uwzględnienie odwołania przed zawarciem umowy.

Naruszenie przepisu art. 94 ust. 1 Pzp polega na niezachowaniu okresu standstill, czyli okresu, który musi upłynąć pomiędzy zawiadomieniem o wyborze najkorzystniejszej oferty a zawarciem umowy. Naruszenie art. 183 ust. 1 Pzp polega natomiast na zawarciu umowy w sprawie zamówienia publicznego, pomimo wniesienia odwołania, przed wydaniem orzeczenia przez Krajowa Izbę Odwoławczą („W przypadku wniesienia odwołania zamawiający nie może zawrzeć umowy do czasu ogłoszenia przez Izbę wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie odwoławcze”).

Wyżej wymienione przypadki spowodują unieważnienie umowy w sprawie zamówienia publicznego, jednakże tylko wtedy, gdy zawarcie umowy uniemożliwi Krajowej Izbie Odwoławczej uwzględnienie odwołania przed zawarciem umowy.

Naruszenie zakazów określonych w art. 94 ust. 1 i art. 183 ust. 1 Pzp w przypadku oddalenia odwołania, nie stanowi podstawy do unieważnienia umowy.

Nie stanowi podstawy do unieważnienia umowy naruszenie zakazu określonego w art. 94 ust. 1 Pzp, również w przypadku niewniesienia odwołania.

Przepisy Pzp wymagają bowiem dla zaistnienia przesłanki nieważności umowy, naruszenia zakazu zawarcia umowy w okresie „standstill” oraz stwierdzenia naruszenia w postępowaniu przepisów Pzp, które muszą skutkować uwzględnieniem odwołania. Jednakże dotyczy to tylko takich naruszeń Pzp, które miały wpływ lub mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.

Samo naruszenie okresu „standstill” nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności umowy, ponieważ konieczne jest jednoczesne wystąpienie naruszeń ustawy Pzp, których stwierdzenie w toku postępowania odwoławczego musi skutkować uwzględnieniem odwołania i nakazaniem zamawiającemu wykonania lub powtórzenia czynności w postępowaniu lub nakazaniem unieważnienia czynności zamawiającego.

Zawarcie umowy z naruszeniem art. 94 ust. 1 i art. 183 ust. 1 Pzp uniemożliwia bowiem uwzględnienie odwołania poprzez nakazanie zamawiającemu wykonanie lub powtórzenie czynności w postępowaniu lub nakazanie unieważnienia czynności zamawiającego.

W przypadku, gdy zostaną stwierdzone naruszenia ustawy Pzp, które miały wpływ lub mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a umowa została zawarta z naruszeniem zakazów określonych w art. 94 ust. 1 i art. 183 ust. 1 Pzp, wystąpi podstawa do unieważnienia umowy na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp.

 

Opracowanie: Zespół wPrzetargach