Czy przepisy prawa budowlanego określają zasady odbioru wykonanych robót budowlanych oraz wskazują, który z uczestników procesu budowlanego jest obowiązany do odbioru wykonanych robót budowlanych?

Przepisy ustawy - Prawo budowlane (dalej jako „pr. bud.”) nie odnoszą się do problematyki odbioru wykonanych robót budowlanych oraz nie wskazują, który z uczestników procesu budowlanego jest bezpośrednio obowiązany do odbioru wykonanych robót budowlanych. Z art. 18 ust. 1 pkt 4 pr. bud. wynika jedynie, że do obowiązków inwestora należy m.in. zapewnienie odbioru robót budowlanych przez osoby o odpowiednich kwalifikacjach zawodowych.

O ile w przypadku kierownika budowy, kierownika robót, projektanta oraz inspektora nadzoru inwestorskiego przez odpowiednie kwalifikacje zawodowe należy rozumieć uprawnienia budowlane udzielane w specjalnościach i specjalizacjach technicznobudowlanych, o których mowa w przepisach pr bud., to w przypadku osób, które będą dokonywały odbiorów częściowych i odbioru końcowego, odpowiednie kwalifikacje zawodowe należy rozumieć także jako nabytą wiedzę i posiadane doświadczenie w zakresie robót budowlanych.

Przepisy pr. bud. nie wskazują natomiast, jakie kwalifikacje zawodowe należy posiadać do odbioru wykonanych robót budowlanych.

W praktyce nie ukształtował się jednolity pogląd co do podmiotów uprawnionych do odbioru wykonanych robót budowlanych.

Według pierwszego poglądu odbioru wykonanych robót budowlanych nie powinien dokonywać ustanowiony inspektor nadzoru inwestorskiego, ponieważ do jego podstawowych obowiązków należy sprawdzanie i odbiór robót budowlanych ulegających zakryciu lub zanikających, uczestniczenie w próbach i odbiorach technicznych instalacji, urządzeń technicznych i przewodów kominowych oraz przygotowanie i udział w czynnościach odbioru gotowych obiektów budowlanych i przekazywanie ich do użytkowania.

Według drugiego poglądu w przypadku, gdy ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego jest obowiązkowe, udział inspektora nadzoru inwestorskiego w czynnościach odbioru wykonanych robót budowlanych jest obowiązkowy.

Jeżeli nie ma obowiązku ustanowienia inspektora nadzoru inwestorskiego, udział w odbiorze wykonanych robót budowlanych osób mających uprawnienia budowlane zależy od inwestora. Ponieważ nie sprzeciwiają się temu przepisy pr. bud., w praktyce inspektor nadzoru inwestorskiego bierze udział w czynnościach związanych z przygotowaniem odbioru końcowego robót budowlanych oraz w czynnościach odbiorów częściowych i odbioru końcowego.

W praktyce przyjmuje się również, że właściwymi uprawnieniami do odbioru wykonanych robót budowlanych są uprawnienia do kierowania robotami budowlanymi, ponieważ celem odbioru końcowego wykonanych robót budowlanych jest sprawdzenie zgodności wykonanych robót budowlanych w szczególności z warunkami pozwolenia na budowę, projektem budowlanym oraz przepisami pr. bud. i zawartą umową o roboty budowlane.

Ponieważ celem odbioru wykonanych robót budowlanych jest również sprawdzenie wykonanych robót budowlanych z projektem budowlanym, pozwoleniem na budowę, przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej oraz ustalenie, czy roboty budowlane zostały wykonane bez wad, w odbiorach częściowych oraz odbiorze końcowym wykonanych robót budowlanych powinien uczestniczyć kierownik budowy.

Z art. 22 pkt 9 pr. bud. wynika natomiast obowiązek zgłoszenia przez kierownika budowy obiektu budowlanego do odbioru odpowiednim wpisem do dziennika budowy, uczestniczenia w czynnościach odbioru oraz zapewnienia usunięcia stwierdzonych wad. W praktyce istnieje natomiast pogląd, że osoba upoważniona do odbioru wykonanych robót budowlanych nie powinna pełnić w czasie realizacji robót budowlanych jakichkolwiek samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Pogląd taki nie znajduje natomiast uzasadnienia w przepisach pr. bud.

Przepis art. 654 k.c. nie określa, jaka część robót musi być ukończona, aby mogło powstać roszczenie o dokonanie odbioru częściowego, dlatego ukończenie jakiejkolwiek części robót budowlanych stanowi podstawę do roszczenia o dokonanie odbioru częściowego. Ponieważ wskutek dokonania odbioru częściowego wymagalna staje się odpowiednia część wynagrodzenia, w dniu odbioru częściowego rozpoczyna bieg termin przedawnienia roszczenia o zapłatę tej części wynagrodzenia. Jeżeli inwestor bez uzasadnionego powodu odmawia dokonania odbioru częściowego, dopuszcza się zwłoki. Uzasadnionym powodem stanowiącym podstawę do odmowy dokonania odbioru częściowego mogą być w szczególności wady wykonanych robót budowlanych lub wykonanie ich w sposób sprzeczny z umową.

Opracowanie:  Zespół wPrzetargach