W zamówieniach na roboty budowlane kryterium podobieństwa przedmiotowego lub funkcjonalnego zamówienia należy odnieść do prac o podobnym charakterze i przeznaczeniu oraz funkcji technicznej i gospodarczej. Część 2

Zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 1 Pzp wartość zamówienia na roboty budowlane ustala się na podstawie kosztorysu inwestorskiego sporządzanego na etapie opracowania dokumentacji projektowej albo na podstawie planowanych kosztów robót budowlanych określonych w programie funkcjonalno-użytkowym, jeżeli przedmiotem zamówienia jest wykonanie robót budowlanych w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

W przypadku ustalania wartości zamówienia na roboty budowlane należy uwzględnić znaczenie pojęć „obiektu budowlanego” w rozumieniu art. 2 pkt 5d Pzp oraz art. 2 ust. 1 pkt 7 dyrektywy 2014/24/UE i art. 2 pkt 3 dyrektywy 2014/25/UE.

Zgodnie z art. 2 pkt 5d Pzp obiektem budowlanym jest wynik całości robót budowlanych w zakresie budownictwa lub inżynierii lądowej i wodnej, który może samoistnie spełniać funkcję gospodarczą lub techniczną. Definicja obiektu budowlanego jest tożsama z definicją obiektu budowlanego zawartą w dyrektywach 2014/24/UE i 2014/25/UE .

Zasadnicze znaczenie dla ustalenia, czy mamy do czynienia z zamówieniem na jeden obiekt budowlany, będzie mieć to, czy wynik całości robót budowlanych lub inżynieryjnych może samoistnie spełniać funkcję gospodarczą lub techniczną. Ocena, czy w konkretnym przypadku mamy do czynienia z jednym obiektem budowlanym, powinna być dokonana w świetle gospodarczych i technicznych funkcji, które taki obiekt będzie spełniał.

Na gruncie art. 2 pkt 5d Pzp oraz art. 2 ust. 1 pkt 7 dyrektywy 2014/24/UE i art. 2 pkt 3 dyrektywy 2014/25/UE zasadnicze znaczenie dla ustalenia, czy mamy do czynienia z zamówieniem na jeden obiekt budowlany, będzie mieć to, czy wynik całości robót budowlanych lub inżynieryjnych może samoistnie spełniać funkcję gospodarczą lub techniczną. Ocena, czy w konkretnym przypadku mamy do czynienia z jednym obiektem budowlanym, powinna być dokonana w świetle gospodarczych i technicznych funkcji, które taki obiekt będzie spełniał.

W wyroku C-220/05 z dnia 18 stycznia 2007 r., pkt 41, Europejski Trybunał Sprawiedliwości (w skrócie „ETS”) zwrócił uwagę, że „Z art. 1 lit. c) dyrektywy wynika, że istnienie obiektu budowlanego powinno być oceniane w związku z funkcją gospodarczą lub techniczną rezultatu wykonanych robót budowlanych (zob. wyrok z dnia 27 października 2005 r. w sprawach połączonych C-187/04 i C-188/04 Komisja przeciwko Włochom, dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 26).” Tożsame stanowisko zostało wyrażone w wyroku ETS z dnia 5 października 2000 r. w sprawie Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Republice Francuskiej (C-16/98).

W opinii „Opis i szacowanie przedmiotu zamówienia na roboty budowlane” , Urząd Zamówień Publicznych powołując się na orzecznictwo ETS (obecnie TSUE) również zwraca uwagę, że „istnienie obiektu budowlanego powinno być oceniane w związku z funkcją gospodarczą lub techniczną rezultatu wykonanych robót budowlanych. Obiektem może być zatem przykładowo określony budynek spełniający funkcję teatru, pływalni lub inna budowla typu most czy tunel. Jednocześnie, za obiekt budowlany w rozumieniu nowej definicji uznany zostanie także zespół czy kompleks obiektów w rozumieniu prawa budowlanego mający pełnić określoną funkcję gospodarczą lub techniczną, np. zespół rekreacyjno-wypoczynkowy, w ramach którego funkcjonować będą odrębne budynki pływalni, siłowni, sali gimnastycznej, spa, korty tenisowe, parkingi itp. Wobec powyższego szacując wartość robót budowlanych, niezbędnych do realizacji obiektu budowlanego w rozumieniu ustawy Pzp, nawet jeżeli roboty te odnoszą się do różnych obiektów budowlanych w rozumieniu prawa budowlanego, ale składają się na jedno zamierzenie budowlane wyznaczone wspólną funkcją gospodarczą i techniczną, jaką ta inwestycja budowlana ma pełnić, zamawiający powinien dokonać łącznego szacowania, sumując wartość robót składających się na ww. zamierzenie.” Tożsame stanowisko zostało wyrażone w publikacji Urzędu Zamówień Publicznych „Nowelizacja ustawy Prawo zamówień Publicznych z dnia 12 października 2012 r. - wprowadzenie do przepisów ustawy” .

W publikacji „Nowelizacja ustawy Prawo zamówień Publicznych z dnia 12 października 2012 r. - wprowadzenie do przepisów ustawy” (s. 15-16), Urząd Zamówień Publicznych wskazuje, że „W przypadku, gdy przedmiotem zamówienia są różne rodzaje robót w ramach jednego obiektu budowlanego, wskazuje się, że „Zarówno w sytuacji, gdy w przedmiotem zamówienia jest remont budynku, na który składają się rożne rodzaje robot np. wymiana okien, dachu, ogrzewania jak również w sytuacji, gdy przedmiotem zamówienia jest budowa kilku obiektów w rozumieniu prawa budowlanego, ale funkcjonalnie ze sobą powiązanych i składających się na jedno zamierzenie budowlane (np. budowa kompleksu składającego się na park rozrywki) - czyli obiektu budowlanego w rozumieniu zmienionych przepisów Pzp, zamawiający powinien dokonać łącznego szacowania wartości robót składających się na całe zamierzenie budowlane. Wynika to z faktu, że zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 5d ustawy Pzp przez obiekt budowlany rozumieć należy wynik całości robot budowlanych w zakresie budownictwa lub inżynierii lądowej i wodnej, który może samoistnie spełniać funkcję gospodarczą lub techniczną, a zgodnie z cytowanym powyżej orzecznictwem ETS, istnienie obiektu budowlanego powinno być oceniane w związku z funkcją gospodarczą lub techniczną rezultatu wykonanych robot budowlanych”.

„W sytuacji, gdy przedmiotem zamówienia są jednorodne rodzajowo roboty budowlane np. wymiana dachów na kilku budynkach pozostających w zarządzie zamawiającego, przedmiotem zamierzenia budowlanego powinna być co do zasady całość prac składających się na remonty dachów, bez względu na konieczność pozyskania przez zamawiającego niezbędnych decyzji o pozwoleniu na budowę wymaganych przepisami Prawa budowlanego dla poszczególnych budynków odrębnie”.

„Jeżeli celem zamówienia jest wykonanie robót remontowych w obrębie jednego „obiektu budowlanego” w rozumieniu prawa budowlanego, wartość robót wykonywanych w ramach tego obiektu powinna podlegać sumowaniu. W sytuacji, gdy zamawiający dokonuje remontów rożnych obiektów budowlanych, przy czym na remonty te składają się rożne rodzaje robot np. wymiana okien, malowanie, kładzenie wykładzin, drobne roboty budowlane i instalacyjne, mimo, że niektóre rodzaje robot powtarzają się w rożnych obiektach, wartością zamówienia będzie co do zasady wartość robot wykonywanych w obrębie jednego budynku, gdyż dopiero całość prac składających się na roboty budowlane wykonywane w ramach jednego budynku można określić jako jedno spójne zamierzenie budowlane. Taki sposób szacowania wartości zamówienia nie stoi na przeszkodzie łączeniu przez zamawiającego w jednym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego remontów kilku budynków, jeżeli połączenie realizacji zamówienia na kilku obiektach jest uzasadnione względami organizacyjnymi czy finansowymi lub innymi okolicznościami obiektywnie uzasadniającymi takie działanie”.

W informacji z dnia 12 września 2014 r. o wyniku kontroli doraźnej następczej UZP/DKUE/KD/12/201410 Prezes Urzędu Zamówień Publicznych stwierdził, że roboty budowlane polegające na „Przebudowie ciągu dróg powiatowych nr 1033K i 2186K z przebudową mostu nr 86 w K. i budową mostu nr 73 w T.” oraz „Przebudowie ciągu dróg powiatowych nr 2191K i nr 2189K” to jedno zamówienia, którego wartość ustala się łącznie. W ocenie Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych podstawą ustalenia, czy określone prace stanowią jedno zamówienie na roboty budowlane czy też zamówienia odrębne, nie mógł być projekt budowlany tylko zakres planowanych prac budowlanych (przedsięwzięcia budowlanego).

Prezes Urzędu Zamówień Publicznych stwierdził, że „przedmiotem zamówienia zarówno w postępowaniu nr 1, jak i nr 2 jest przebudowa ciągu dróg powiatowych oraz - w postępowaniu nr 1 - modernizacja mostów. Szczegółowy zakres robót budowlanych w obu zamówienia jest bardzo zbliżony, natomiast połączenie przebudowy drogi i mostów w jednym zamówieniu świadczy o tym, iż jest możliwa realizacja obu elementów przez tego samego wykonawcę, co świadczy o istotnym podobieństwie w zakresie sposobu realizacji ww. robót. Nie ulega zatem wątpliwości, że roboty budowlane objęte przedmiotowymi zamówienia są tego samego rodzaju i o tym samym przeznaczeniu. Zatem obydwa zamówienia należy potraktować łącznie jako realizację jednego obiektu budowlanego.

Prezes Urzędu Zamówień Publicznych uznał również, że jednym obiekem budowlanym w rozumieniu art. 2 pkt 5d Pzp są roboty budowlane polegające na:

Modernizacja centralnego ogrzewania w budynku Szkoły w Zespole Placówek Resocjalizacyjno-Wychowawczych w (…),
Modernizacja kotłowni stałopalnej na gazową w budynku Szkoły w Zespole Placówek Resocjalizacyjno-Wychowawczych w (…),
Modernizacja instalacji centralnego ogrzewania w budynku internatu Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w (…),
Modernizacja kotłowni stałopalnej na gazową w budynku internatu Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w (…).

W ocenie Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych wyżej wymienione roboty budowlane wykonywane były w obrębie jednej miejscowości i jednego kompleksu pedagogicznego (ten sam adres budynków). Wszystkie zamówienia zostały udzielone przez jednego zamawiającego. Zamówienia na roboty budowlane realizowane w budynku „Szkoły” oraz internatu polegające na modernizacji kotłowni, a także demontażu starej i montażu nowej instalacji grzewczej, z uwagi na ich podobieństwo mogły być wykonane przez jedno przedsiębiorstwo (o czym świadczy także fakt, iż wszystkie zamówienia zostały udzielone jednemu wykonawcy). Do ich realizacji niezbędna była analogiczna wiedza fachowa oraz jednakowego rodzaju potencjał techniczny. Dodatkowo Prezes Urzędu Zamówień Publicznych zwrócił uwagę, że wszczęcie postępowań na roboty budowlane w każdej części nastąpiło w bardzo bliskich odstępach czasu (6 czerwca 2007 r., 8 czerwca 2007 r., 6 czewrca 2007 r., 8 czerwca 2007 r.), podobnie jak zawarcie umów (13 lipca 2007 r. oraz 27 lipca 2007 r.). Również terminy wykonania robot w zakresie każdej części zostały wyznaczone na ten sam okres, tj. od dnia podpisania umowy do 30 września 2007 r. oraz od dnia podpisania umowy do dnia 10 października 2007 r. We wszystkich czterech postępowaniach oferty złożyli niemal ci sami wykonawcy, co świadczyło także o jednolitym charakterze robot stanowiących przedmiot zamówienia w każdym z tych postępowań.

Jednym obiektem budowlanym w rozumieniu art. 2 pkt 5d Pzp są roboty polegające na likwidacji toru motocrossowego oraz wykonaniu nawierzchni dalszej części targowiska miejskiego.

W ocenie Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych zlecone prace miały podobny charakter i przeznaczenie oraz posiadały podobne funkcje techniczne i gospodarcze. Ponadto, oba zamówienia mogły i zostały zrealizowane przez tego samego wykonawcę, co świadczy o istotnym podobieństwie w zakresie sposobu realizacji zleconych robót. Prezes Urzędu Zamówień Publicznych zwrócił również uwagę, że ustalając wartość zamówienia na roboty budowlane, nawet jeżeli roboty odnoszą się do różnych obiektów budowlanych w rozumieniu prawa budowlanego, ale składają się na jedno zamierzenie budowlane wyznaczone wspólną funkcją gospodarczą i techniczną, jaką ta inwestycja ma pełnić, zamawiający powinien zsumować wartość robót składających się na to zamierzenie.

Z przesłanego przez zamawiającego Planu Sytuacyjnego utwardzenia placu na działkach nr ew. 2344, 2343, 2341, 2340, 2339, 2338, 2337, 2336, 2335, 2334, wynikało, że powierzchnia targowiska obejmowała swą powierzchnią również cały teren parkingu. Powierzchnia targowiska była większa niż powierzchnia parkingu, a cały obszar parkingu zawierał się w powierzchni targowiska. Parking i targowisko współtworzyły zatem jedną całość zapewniającą możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. W uchwale z dnia 5 sierpnia 2015 r., KIO/KD 42/15, Krajowa Izba Odwoławcza zgodziła się ze stanowiskiem Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych.

Opracowanie: wPrzetargach.pl