W przypadku zastosowania „procedury odwróconej” zamawiający chcąc unieważnić postępowanie na podstawie art. 93 ust. 1 pkt 4 Pzp nie może poprzestać na ocenie ofert

W wyroku z dnia 13 marca 2018 r., KIO 391/18, Krajowa Izba Odwoławcza odniosła się do postępowania zamawiającego w przypadku podjęcia decyzji o unieważnieniu postępowania na podstawie art. 93 ust. 1 pkt 4 Pzp.

Zgodnie z art. 93 ust. 1 pkt 4 Pzp zamawiający unieważnia postępowanie o udzielenie zamówienia, jeżeli cena najkorzystniejszej oferty lub oferta z najniższą ceną przewyższa kwotę, którą zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia, chyba że zamawiający może zwiększyć tę kwotę do ceny najkorzystniejszej oferty.

W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej specyfika „procedury odwróconej” uregulowanej w art. 24aa Pzp polega na tym, że zamawiający nie jest zobowiązany do badania i oceny wszystkich złożonych w postępowaniu ofert, lecz do zbadania oferty, która została oceniona jako najkorzystniejsza. Zatem aby czynność badania i oceny ofert była w przypadku procedury o której mowa w art. 24aa ust. 1 Pzp kompletna, zamawiający po ustaleniu wstępnego rankingu ofert bada następnie czy wykonawca, którego oferta została oceniona jako najkorzystniejsza nie podlega wykluczeniu oraz spełnia warunki udziału w postępowaniu.

Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła również uwagę, że pojęcie użyte w art. 24aa ustawy Pzp tj. „oferta oceniona jako najkorzystniejsza” nie może być utożsamiane z pojęciem „najkorzystniejszej oferty”, o którym mowa w art. 93 ust. 1 pkt 4 Pzp.

Zwrot „oferta oceniona jako najkorzystniejsza” zdaniem Krajowej Izby Odwoławczej powinien być rozumiany jako oferta która w wyniku wstępnej oceny została oceniona przez zamawiającego najwyżej.
Natomiast aby można było mówić o „ofercie najkorzystniejszej” zamawiający powinien zbadać, czy wykonawca, którego oferta została oceniona jako najkorzystniejsza nie podlega wykluczeniu oraz spełnia warunki udziału w postępowaniu.

Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła również uwagę, że przepis art. 93 ust. 1 Pzp jest przepisem o charakterze ogólnym i odnosi się do postępowań o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonych zarówno w „zwykłej” procedurze, jak i z zastosowaniem procedury „odwróconej”, o której mowa w art. 24aa ust. 1 Pzp.

W „zwykłej” procedurze badanie, czy  wykonawca, którego oferta została oceniona jako najkorzystniejsza nie podlega wykluczeniu oraz spełnia warunki udziału w postępowaniu ma miejsce wobec wszystkich wykonawców biorących udział w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego i jest wykonywane razem z oceną ofert. Oferta najkorzystniejsza ustalona w wyniku takiego badania i oceny jest więc jednocześnie ofertą niepodlegającą odrzuceniu i złożoną przez wykonawcę niepodlegającemu wykluczeniu.

W ocenie składu orzekającego nie ma podstaw, aby w przypadku zastosowania „procedury odwróconej” zamawiający mógł poprzestać na ocenie ofert (tj. z pominięciem badania, czy wykonawca którego oferta zajęła pierwsze miejsce w tak powstałym rankingu nie podlega wykluczeniu oraz spełnia warunki udziału w postępowaniu), a następnie z powołaniem się na przepis art. 93 ust. 1 pkt 4 Pzp unieważnił postępowanie o udzielenie zamówienia. Dopiero po badaniu, czy wykonawca którego oferta została oceniona jako najkorzystniejsza nie podlega wykluczeniu oraz spełnia warunki udziału w postępowaniu, zamawiający ma pewność, że oferta taka może zostać wybrana jako najkorzystniejsza.

Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła również uwagę, że możliwa jest sytuacja i często się to zdarza w postępowaniach z zastosowaniem „procedury odwróconej”, że po badaniu, czy wykonawca którego oferta została oceniona jako najkorzystniejsza nie podlega wykluczeniu oraz spełnia warunki udziału w postępowaniu, wykonawca podlega wykluczeniu, a zamawiający przeprowadza takie badanie wobec wykonawcy następnego w kolejności. Zatem bez takiego badania nie można jednoznacznie przesądzić, czy wykonawca i jego oferta ostaną się w postępowaniu.

W stanie faktycznym będącym przedmiotem rozpoznania w przedmiotowej sprawie odwoławczej Zamawiający nie przeprowadził w sposób kompletny czynności polegającej na badaniu i oceny ofert, ponieważ nie wezwał wykonawcy, którego oferta została oceniona jako najkorzystniejsza do złożenia dokumentów potwierdzających że wykonawca ten nie podlega wykluczeniu oraz spełnia warunki udziału w postępowaniu, a wskazanych w treści ogłoszenia o zamówieniu i swiz. Jest to okoliczność bezsporna.

W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej takie postępowanie Zamawiającego można by uznać za prawidłowe, gdyby ceny wszystkich ofert przekraczały kwotę, jaką Zamawiający zamierzał przeznaczyć na realizację przedmiotowego zamówienia. Jednakże okoliczności przedmiotowej sprawy były inne, ponieważ ceny pozostałych dwóch ofert mieściły się w budżecie zamawiającego. Okoliczność ta, w ocenie składu orzekającego, obligowała zamawiającego do kontynuowania procedury badania, czy wykonawca którego oferta została oceniona jako najkorzystniejsza nie podlega wykluczeniu oraz spełnia warunki udziału w postępowaniu, a tym samym do doprowadzenia badania i oceny ofert do końca. Dopiero bowiem takie postępowanie dawało zamawiającemu pewność, że wystąpi bądź nie podstawa do zastosowania przepisu art. 93 ust. 1 pkt 4 Pzp.

Z tych względów Krajowa Izba Odwoławcza nakazała zamawiającemu unieważnienie czynności unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia.

 

Źródło:  www.uzp.gov.pl