Unieważnienie postępowania - art. 93 ust. 1 pkt 7

Unieważnienie postępowania jest czynnością niweczącą całość postępowania, powodującą, że cel prowadzenia postępowania, tj. udzielenie zamówienia publicznego, nie zostaje osiągnięty. Katalog przesłanek unieważnienia postępowania ma charakter numerus clausus (katalogu zamkniętego) i nie może podlegać wykładni rozszerzającej. W odniesieniu do art. 93 ust. 1 pkt 7 Pzp oznacza to, że zamawiający unieważnia postępowanie o udzielenie zamówienia, jeżeli postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego.

Niemożliwa do usunięcia wada uniemożliwiająca zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego, w rozumieniu art. 93 ust. 1 pkt 7 Pzp, jest związana z zaistnieniem przesłanek unieważnienia umowy określonych w art. 146 ust. 1 Pzp.

Poza przypadkami określonymi w art. 146 ust. 1 Pzp wyłączona jest zatem możliwość unieważnienia umowy w sprawie zamówienia publicznego z przyczyn odnoszących się do wad postępowania o udzielenie zamówienia publicznego przez same strony tej umowy. Wadą taką (wadą postępowania) jest sytuacja, gdy zamawiający w postępowaniu prowadzonym w trybie przetargu ograniczonego dokonuje wezwania wykonawców, na podstawie art. 26 ust. 3 Pzp, którzy w określonym terminie nie złożyli wymaganych przez zamawiającego oświadczeń lub dokumentów, o których mowa w art. 25 ust. 1 Pzp, albo którzy złożyli wymagane przez zamawiającego oświadczenia i dokumenty, o których mowa w art. 25 ust. 1 Pzp, zawierające błędy, do ich złożenia w wyznaczonym terminie oraz oceny tych wniosków - przed upływem terminu składania wniosków o dopuszczenie do udziału w przetargu ograniczonym.

Należy zauważyć, że Prezes Urzędu Zamówień Publicznych na podstawie art. 146 ust. 6 Pzp jest uprawniony do wystąpienia do sądu o unieważnienie umowy w sprawie zamówienia publicznego, w przypadku dokonania przez zamawiającego czynności lub zaniechania dokonania czynności z naruszeniem przepisu ustawy, które miało lub mogło mieć wpływ na wynik postępowania.

Wykładnia celowościowa przepisu art. 93 ust. 1 pkt 7 Pzp prowadzi do wniosku, że niemożliwa do usunięcia wada uniemożliwiająca zawarcie ważnej niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego to każda niedająca się usunąć wada uniemożliwiająca zawarcie ważnej niepodlegającej unieważnieniu umowy. Konieczne jest więc wystąpienie związku przyczynowego pomiędzy zaistniałą wadą, a niemożnością zawarcia umowy. W aktualnym stanie prawnym w przypadku umów w sprawie zamówień publicznych przyjęto konstrukcję względnej nieważności umowy, której skutki mogą powstać dopiero z chwilą wydania konstytutywnego orzeczenia przez KIO lub sąd powszechny. Zamawiający unieważniając postępowania na podstawie przepisu art. 93 ust. 1 pkt 7 Pzp są uprawnieni do brania pod uwagę zarówno okoliczności skutkujących unieważnieniem zawartej umowy wynikających z art. 146 ust. 1 Pzp, jak i powinni brać pod uwagę okoliczności skutkujące unieważnieniem umowy na podstawie art. 146 ust. 6 Pzp. Przyznanie wyłącznej kompetencji Prezesowi UZP do wzruszania zawartych już umów, nie powinno ograniczać możliwości zamawiających niedopuszczenia do ich zawarcia przez unieważnienie postępowania, w razie stwierdzenia, że postępowanie jest obarczone niemożliwą do usunięcia wadą mającą wpływ na zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego, choć wykraczającą poza dyspozycje art. 146 ust. 1 pkt 1-6 Pzp. Nie można także pominąć faktu, że aktualnym stanie prawnym możliwości unieważnienia postępowania z powołaniem się na niemożliwą do usunięcia wadę mającą wpływ na zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy zostały przez ustawodawcę, w świetle literalnego brzmienia art. 146 znacząco ograniczone, co wskazuje na konieczność daleko idącej ostrożności przy powoływaniu się na inne, niż wskazane w art. 146 ust. 1 Pzp odstawy podlegania umowy unieważnieniu. Stwierdzona przez zamawiającego wada postępowania musi być nie tylko niemożliwa do usunięcia, ale wskazywać na dokonanie czynności lub zaniechanie jej dokonania w tym postępowaniu z naruszeniem przepisu Pzp, które miało lub mogło mieć wpływ na jego wynik.

W wyroku z dnia 19 września 2012 r., KIO 1900/12 Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła uwagę, że „zamawiający są uprawnieni do badania okoliczności skutkujących unieważnieniem postępowania, które mieszczą się w dyspozycji art. 146 ust. 6 ustawy p.z.p. Przeciwny pogląd prowadziłby do wniosku, że zamawiający nie może unieważnić postępowania, w którym doszło do naruszenia przepisów ustawy p.z.p. (którego nie można usunąć) mającego wpływ na wynik postępowania, jeśli nie jest to wada wymieniona w art. 146 ust. 1 ustawy p.z.p. W konsekwencji stanowiłoby to przyzwolenie na zawieranie umów nawet w sytuacji, gdy postępowanie obarczone byłoby poważną wadą, jeśli wada ta jest nieusuwalna. Taki pogląd wydaje się nie do zaakceptowania”.

Ponadto, art. 146 ust. 1 Pzp nie wyłącza możliwości żądania przez zamawiającego unieważnienia umowy na podstawie art. 70⁵ Kodeksu cywilnego, tj. w sytuacji, gdy organizator oraz uczestnik aukcji albo przetargu może żądać unieważnienia zawartej umowy, jeżeli strona tej umowy, inny uczestnik lub osoba działająca w porozumieniu z nimi wpłynęła na wynik aukcji albo przetargu w sposób sprzeczny z prawem lub dobrymi obyczajami. Jeżeli umowa została zawarta na cudzy rachunek, jej unieważnienia może żądać także ten, na czyj rachunek umowa została zawarta, lub dający zlecenie. Uprawnienie powyższe wygasa jednak z upływem miesiąca od dnia, w którym uprawniony dowiedział się o istnieniu przyczyny unieważnienia, nie później jednak niż z upływem roku od dnia zawarcia umowy.

 

Orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej

 

 

Wyrok z dnia 10 września 2014 r., KIO 1804/14

Czy rozbieżność pomiędzy ogłoszeniem o zamówieniu, a treścią SIWZ powoduje, że postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego ?

 

Zgodnie z art. 93 ust. 1 pkt 7 Pzp zamawiający unieważnia postępowanie o udzielenie zamówienia, jeżeli postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Krajowej Izby Odwoławczej „takie wady zostały wymienione w art. 146 ust. 1 ustawy, jednak nie wyczerpują one wszystkich wadliwości postępowania, jakich może dopuścić się zamawiający, a które powinny skutkować unieważnieniem postępowania. W orzecznictwie wskazuje się na to, że również okoliczności uprawniające Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych do wystąpienia do sądu powszechnego o unieważnienie umowy stanowią przesłankę dla samodzielnego dokonania przez zamawiającego unieważnienia postępowania na podstawie art. 93 ust. 1 pkt 7 ustawy. Kluczowym argumentem przemawiającym za taką możliwością jest fakt, że zamawiający unieważniając przed zawarciem umowy postępowanie o udzielenie zamówienia obarczone wadą uprawniającą Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych do żądania unieważnienia umowy, zapobiega szkodom, jakie mogą powstać w związku z wykonaniem lub częściowym wykonaniem umowy. Oznacza to, że dodatkową przesłanką, jaką należy brać pod uwagę przy dokonywaniu oceny dopuszczalności unieważnienia postępowania na podstawie art. 93 ust. 1 pkt 7 ustawy jest wymóg, aby wada była wynikiem naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania.”.

Spór pomiędzy stronami nie dotyczy w istocie stanu faktycznego, który w niniejszej sprawie jest niesporny, ale oceny tego stanu prawnego. Poza sporem jest bowiem tak sentencja, jak i treść uzasadnienia wyroku w sprawie sygn. akt KIO 1488/14, jak również to, że pomiędzy ogłoszeniem o udzieleniu zamówienia, a treścią specyfikacji istotnych warunków zamówienia zachodzą różnice, co do opisu sposobu obliczenia ceny. Bezsporne jest także to, że cześć wykonawców zastosowała się do treści ogłoszenia o zamówieniu, a część w tym odwołujący i wykonawca D. zastosowali się do treści siwz. Niesporne jest to, że jedynym kryterium oceny ofert była cena, jak i to, że oferta wykonawcy D. została odrzucona z powodu nie zachowania parytetów wynikających z ogłoszenia o zamówieniu i wykonawca ten nie wniósł odwołania. Sporne jest natomiast, czy tak ustalony stan faktyczny, a przede wszystkim rozbieżność pomiędzy ogłoszeniem o zamówieniu, a siwz powoduje, że postępowanie obarczone jest wadą spełniającą wszystkie cztery wymienione wyżej przesłanki.

„Badając pierwszą z przesłanek tj. wystąpienie wady należy ustalić działanie lub zaniechanie zamawiającego, które jest źródłem wady, oraz po ustaleniu tego zdarzenia dokonać jego oceny w świetle zgodności z przepisami ustawy. Jak ustaliła Izba w sprawie sygn. akt KIO 1488/14, które to ustalenia Izba w obecnym składzie przyjmuje za własne wadliwość dotyczy dwóch czynności zamawiającego tj. sporządzenia ogłoszenia o zamówieniu i sporządzenia treści siwz. Wada sprowadza się do rozbieżności pomiędzy ogłoszeniem, w którym zamawiający zawarł wymaganie, że wartość usługi sprzątania nie mogła stanowić więcej niż 70% wartości zamówienia, zaś wartość usługi transportu wewnątrzszpitalnego nie mogła stanowić więcej niż 30% wartości przedmiotu zamówienia, a rozdziałem 14 siwz - Sposób obliczenia ceny, które wprawdzie zawierało postanowienia dotyczące sposobu obliczenia ceny, ale nie zawierało wskazanego wyżej wymagania zawartego w ogłoszeniu o zamówieniu. Nadto rozbieżność dotyczyła sekcji II.1.8 ogłoszenia o zamówieniu i pkt 3.2. siwz, co do możliwości składania ofert częściowych. Przy czym w ocenie Izby ta rozbieżność została usunięta odpowiedzią na pytanie nr 100 wskazującą na to, że zamówienie nie jest podzielone na części. Taka konwalidacja jednak nie nastąpiła przed upływem terminu składania ofert w przypadku pierwszej ze stwierdzonych rozbieżności. Izba zatem rozważyła, czy fakt zaistnienia rozbieżności pomiędzy ogłoszeniem o zamówieniu, a specyfikacją istotnych warunków zamówienia narusza przepisy ustawy, a jeśli tak to jakie. Izba stwierdziła, że choć w ustawie brak wprost normy nakazującej zgodność treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia z treścią ogłoszenia o zamówieniu, (podczas gdy art. 82 ust. 3 ustawy wprost wskazuje na konieczność zgodności oferty z treścią siwz, a art. 140 ust. 1, na tożsamość zobowiązania ofertowego ze zobowiązaniem ofertowym), to taką normę da się wyprowadzić z przepisów ustawy: przede wszystkim z art. 38 ust. 4a, który nakazuje w przypadku dokonywania zmian treści siwz przed upływem terminu składania ofert, dokonywać także zmiany ogłoszenia o zamówieniu, o ile zmiany siwz wymagają zmiany ogłoszenia o zamówieniu. Jakie zmiany wymagają tak zmiany ogłoszenia o zamówieniu jak i przedłużenia terminu składania ofert określa katalogiem otwartym art. 12a ust. 2 ustawy. Nadto art. 7 ust. 1 ustawy nakazuje zamawiającemu zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Z tych norm prawnych należy zatem wyprowadzić normę nakazującą zgodność postanowień siwz z treścią opublikowanego ogłoszenia. Niewątpliwie siwz może zawierać więcej treści niż ogłoszenie o zamówieniu. Taka konstatacja wynika z analizy art. 36 ust. 1 i 2 ustawy oraz art. 41 ustawy, jednak jeżeli zamawiający decyduje się zawrzeć w ogłoszeniu więcej informacji niż wymagane art. 41 ustawy minimum, to również i w tym zakresie dla równego traktowania wykonawców musi zachodzić zgodność pomiędzy treścią ogłoszenia, a treścią siwz. Wyprowadzona przez Izbę norma zgodności treści siwz z treścią ogłoszenia wynika przede wszystkim z nakazu równego traktowania wykonawców. Nie można bowiem w ocenie Izby uznać za równe traktowanie wykonawców sytuacji, gdy wykonawcy będą brali udział w postępowaniu na odmiennych zasadach opierając się jedni na treści siwz, inni na treści ogłoszenia. W ocenie Izby zatem wada, która zaistniała w niniejszym postępowaniu powoduje naruszenie art. 7 ust. 1 ustawy.

Drugą przesłanką dopuszczalności unieważnienia postępowania jest niemożność usunięcia wady. Zgodnie z art. 38 ust. 4 zd. 1 ustawy zamawiający może zmienić treść siwz jedynie przed upływem terminu składania ofert, zaś z art. 12 ustawy wynika, że również zmiana ogłoszenia może być dokonana tylko przed upływem terminu składania ofert. W niniejszym postępowaniu bezsporne jest, że termin składania ofert już upłynął, zatem brak jest możliwości usunięcia wady przez zmianę czy to treści ogłoszenia o zamówieniu, czy zmianę treści siwz. Trzecia i czwarta przesłanka wiążą się wzajemnie. Trzecia przesłanka stanowi, że wada ma uniemożliwiać zawarcie ważnej umowy, a czwarta, że umowa podlega unieważnieniu, jeśli stwierdzone naruszenie ma wpływ lub mogło mieć wpływ na wynik postępowania. Izba analizując tę przesłankę doszła do wniosku, że stwierdzone naruszenie mogło mieć wpływ na wynik postępowania, albowiem na skutek zaistniałej rozbieżności zamawiający inaczej traktował tych wykonawców, którzy zastosowali się do treści siwz (tj. nie uwzględniali parytetów) i odrzucał ich oferty, a inaczej wykonawców, którzy zastosowali się do parytetów. Co więcej na skutek zachowania zamawiającego, które nie podlegało weryfikacji przez Izbę doszło do sytuacji, w której krąg podmiotów spośród, których dokonywany był wybór oferty najkorzystniejszej był węższy niż w sytuacji, gdyby ta rozbieżność nie zaistniała tj. przy ocenie ofert nie była brana pod uwagę oferta ani odwołującego, ani D.. Stąd wynik postępowania w sytuacji, gdyby stwierdzone naruszenie nie zaistniało, byłby inny.

Biorąc powyższe pod uwagę Izba uznała, że wszystkie przesłanki dopuszczalności z art. 93 ust. 1 pkt 7 w związku z art. 146 ust. 6 ustawy zostały wypełnione i zamawiający prawidłowo zastosował instytucję unieważnienia postępowania. Izba nie podziela stanowiska odwołującego, że porównywalność ofert, to wyłącznie możliwość oceny w kryteriach oceny ofert. W ocenie Izby porównywalność ofert, to również stosowanie jednakowych przesłanek wykluczenia i odrzucenia ofert w stosunku do wszystkich wykonawców, a także niedopuszczanie do sytuacji braku możliwości jednoznacznego ustalenia kręgu ofert, które mogą być poddane ocenie merytorycznej, gdyż nie stosuje się do nich art. 89 ust. 1 ustawy. Ten ostatni brak porównywalności zaistniał bowiem w niniejszym postępowaniu, gdyż porównywano oferty zgodne z treścią ogłoszenia, a odmawiano takiego porównania ofertom zgodnym z treścią siwz, mimo, że wszyscy wykonawcy stosowali się do wymagań zamawiającego, ale różnych z zależności od dokumentu, który był podstawą przygotowanych przez nich ofert.

Co do konieczności wykonania wyroku Izby w sprawie sygn. akt KIO 1488/14, to Izba podziela stanowisko odwołującego, że wyrok Izby był wykonalny i zamawiający powinien był go wykonać. Jednak Izba zauważa, że art. 93 ust. 1 ustawy określając przesłanki unieważnienia postępowania nie zakreśla zamawiającemu terminu na dokonanie takiej czynności, tym samym dopuszczalne było dokonanie unieważnienia postępowania przed czynnością oceny ofert. Nadto za takim działaniem zamawiającego przemawiają także względy ekonomiki postępowania. Fakt ponowienia czynności oceny ofert i dokonanie wyboru oferty najkorzystniejszej nie sanował bowiem wady tkwiącej w postępowaniu, co z kolei powodowało, że postępowanie w wyniku wykonania literalnego sentencji orzeczenia Izby toczyłoby się nieco dłużej, ale prowadziłoby do identycznego skutku prawnego, jakim było unieważnienie postępowania. W tej sytuacji Izba nie dopatrzyła się w działaniu zamawiającego naruszenia przepisów ustawy.

 

Wyrok z dnia 10 kwietnia 2014 r., KIO 616/14

Nieprecyzyjny opis przedmiotu zamówienia

 

 

Zgodnie z treścią art. 93 ust. 1 pkt 7 ustawy P.z.p. zamawiający unieważnia postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, jeżeli postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego Powyższe może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy. W takim przypadku musi więc wystąpić naruszenie przepisów ustawy prawo zamówień publicznych, tj. musi zaistnieć wada postępowania i dopiero ta wada ma skutkować niemożliwością zawarcia ważnej umowy w sprawie zamówienia. Chodzi przy tym o to, aby nie była to jakakolwiek wada, ale wada na tyle istotna, iż niemożliwym staje się zawarcie ważnej umowy. Wada ta musi być także niemożliwa do usunięcia. A ponadto musi wystąpić związek przyczynowy pomiędzy zaistniałą wadą, a niemożnością zawarcia umowy. Wszystkie wymienione w art. 146 ust. 1 ustawy P.z.p. przypadki naruszeń ustawy odnoszące się do prowadzenia postępowania są wadą w rozumieniu art. 93 ust. 1 pkt 7 ustawy P.z.p., a więc taką, która skutkuje koniecznością unieważnienia postępowania.

W przedmiotowym stanie faktycznym zamawiający w piśmie z dnia 18 marca 2014 r., uzasadniając unieważnienie postępowania na kwestionowanej podstawie wskazał, iż przedmiot zamówienia opisał w sposób niejednoznaczny i nieprecyzyjny oraz za pomocą niedostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, używając w zadaniu Nr 50, poz. 2. i w zadaniu Nr 52, poz. 3 zwrotu „około”, naruszając tym samym art. 29 ust. 1 ustawy P.z.p. Powyższe - jak podniósł na rozprawie - dostrzegł dopiero w trakcie kolejnej oceny ofert i to na skutek zarzutów dotyczących długości kabla i nożyka, a więc zadań nr 50 i 52. Zamawiający uznał, iż w sposób nieprawidłowy dokonał opisu przedmiotu zamówienia, używając nieostrego terminu dotyczącego długości kabla i nożyka, tj. zwrotu „około”.

Opis dotyczący długości kabla i nożyka jest faktycznie nieprecyzyjny. Zamawiający nie określił bowiem w sposób jednoznaczny przedziałów długości kabla. Natomiast w przypadku nożyka mimo, iż zamieścił przedział jego długości to przez użycie zwrotu „około”, spowodował, iż i ten wymóg nie jest precyzyjny. Dlatego też przy takim sformułowaniu opisu przedmiotu zamówienia, jakiego dokonał w tym postępowaniu zamawiający, brak jest zarówno pewności co do wymaganych przez niego parametrów dotyczących długości kabla i nożyka, jak i parametrów tych produktów zaoferowanych przez wykonawców. Do doprecyzowania zakresu długości kabla i nożyka nie doszło także na etapie udzielania odpowiedzi na pytania wykonawców. Natomiast w odniesieniu do kabla rozszerzono jeszcze parametr jego długości, jednak nadal dokładnie tej długości nie określając. Przy ocenie ofert funkcjonował więc nieostry termin „około” i powyższe mogło mieć wpływ na wynik postępowania.

Zamawiający, prawidłowo opisując przedmiot zamówienia, powinien był więc określić przedział długości kabla i nożyka. Ustawodawca wśród przesłanek skutkujących unieważnieniem umowy na podstawie art. 146 ust. 1 ustawy P.z.p. nie wymienił naruszenia przepisów dotyczących sporządzania opisu przedmiotu zamówienia ustawodawca, tym niemniej podstawowym obowiązkiem zamawiającego jest prawidłowe sporządzenie SIWZ, w tym opisu przedmiotu zamówienia, jako elementu znaczącego i warunkującego złożenie prawidłowej oferty przez zainteresowanych wykonawców. Skoro więc istnieją wątpliwości co do tego, jakiej długości kabla i jakiej długości nożyka zamawiający wymagał, prowadziłoby to do możliwości zakupu kabla i nożyka nieodpowiadającego potrzebom zamawiającego. Powyższe (z uwagi na wadliwy opis) można więc uznać za wadę postępowania mającą wpływ na jego wynik. Opis przedmiotu zamówienia powinien być bowiem dokonany w sposób jednoznaczny i wyczerpujący z uwzględnieniem potrzeb zamawiającego. Precyzyjne opisanie przedmiotu zamówienia ma zapobiec w przyszłości ewentualnej różnicy zdań między stronami umowy, tj. zamawiającym a wykonawcą w toku realizacji przedmiotu zamówienia, chociażby co do tego produkt o jakich parametrach jest przedmiotem świadczenia wykonawcy, a na taką okoliczność zamawiający się także w toku rozprawy powoływał.

Tym samym Izba uznała, iż zamawiający unieważniając postępowanie na podstawie z art. 93 ust. 1 pkt 7 ustawy P.z.p. wykazał w sposób dostateczny okoliczności skutkujące koniecznością unieważnienia postępowania, dlatego też zarzut naruszenia art. 93 ust. 1 pkt 7 ustawy P.z.p. nie potwierdził się.

 

 

Uchwała z dnia 2 listopada 2012 r., KIO/KD 85/12

Nieprzedłużenie terminu związania ofertą odnoszące się w sposób oczywisty do złożonej w postępowaniu oferty w żaden sposób nie oznacza, że postępowanie prowadzone było w sposób wadliwy i nie może być podstawą unieważnienia postępowania

 

Zamawiający jako podstawę prawną unieważnienia postępowania wskazał przepis art. 93 ust. 1 pkt 7 ustawy P.z.p., który stanowi, iż postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego. Wada ta więc musi dotyczyć samego postępowania, oznaczać naruszenie przepisów ustawy P.z.p. W tym miejscu dostrzeżenia wymaga, że upływ terminu związania ofertą czy nieprzedłużenie terminu związania ofertą odnoszące się w sposób oczywisty do złożonej w postępowaniu oferty w żaden sposób nie oznacza, że postępowanie prowadzone było w sposób wadliwy. Nie ziściła się zatem pierwsza z przesłanek unieważnienia postępowania wynikająca z art. 93 ust. 1 pkt 7 ustawy P.z.p.

Po drugie zaś - wada postępowania musiałaby być tego rodzaju, że prowadziłaby do sytuacji, w której nawet gdyby umowa została zawarta, to i tak podlegałaby unieważnieniu. Tak sformułowania przez ustawodawcę druga z przesłanek odsyła do treści art. 146 ust. 1 i ust. 6 ustawy P.z.p., regulującego przypadki, w których umowa o udzielenie zamówienia publicznego podlegałaby unieważnieniu.

W uzasadnieniu decyzji o unieważnieniu postępowania (…) zamawiający wskazał na jeden z takich przypadków wymienionych w art. 146 ust. 1. W ocenie zamawiającego dalsze prowadzenie postępowania i zawarcie umowy doprowadziłoby mianowicie do unieważnienia umowy na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy P.z.p. Stosownie do przywołanego przepisu „umowa podlega unieważnieniu, jeżeli zamawiający zawarł umowę z naruszeniem przepisów art. 94 ust. 1 albo art. 183 ust. 1, jeżeli uniemożliwiło to Izbie uwzględnienie odwołania przed zawarciem umowy".

Z art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy P.z.p. wynika zatem konieczność wystąpienia dwóch pozostających w adekwatnym związku przyczynowym przesłanek:

a) naruszenie okresu oczekiwania na zawarcie umowy (standstill) wynikającego z art. 94 ust. 1 i 183 ust. 1 ustawy P.z.p.,

b) które uniemożliwiło Izbie uwzględnienie odwołania przed zawarciem umowy.

Zamawiający w decyzji o unieważnieniu postępowania wskazał, że „nie ma możliwości zawarcia umowy o udzielenie zamówienia publicznego w terminie określonym w art. 94 ust. 1 ustawy P.z.p.”. Należało zatem skupić się na tym, czy w istocie podpisanie umowy po upływie terminu związania ofertą naruszałoby przepis art. 94 ust. 1 ustawy P.z.p.

Przepis art. 94 ust. 1 ustawy P.z.p. stanowi, iż Zamawiający zawiera umowę w sprawie zamówienia publicznego, z zastrzeżeniem art. 183, w terminie:

1) nie krótszym niż 10 dni od dnia przesłania zawiadomienia o wyborze najkorzystniejszej oferty, jeżeli zawiadomienie to zostało przesłane w sposób określony w art. 27 ust. 2, albo 15 dni - jeżeli zostało przesłane w inny sposób - w przypadku zamówień, których wartość jest równa lub przekracza kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8;

2) nie krótszym niż 5 dni od dnia przesłania zawiadomienia o wyborze najkorzystniejszej oferty, jeżeli zawiadomienie to zostało przesłane w sposób określony w art. 27 ust. 2, albo 10 dni - jeżeli zostało przesłane w inny sposób - w przypadku zamówień, których wartość jest mniejsza niż kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8.

Przywoływany przepis ustanawia instytucję minimalnego okresu, jaki musi upłynąć między poinformowaniem wykonawców o wynikach postępowania (przez przesłanie im zawiadomienia o wyborze oferty najkorzystniejszej) a zawarciem umowy. Okres ten, nazywany „okresem zawieszenia typu standstill”. Instytucja ta jest ściśle związana z środkami ochrony prawnej przysługującymi wykonawcom wobec czynności zamawiającego. Stąd zbieżność terminów z art. 94 ust. 1 i art. 182 ust. 1 ustawy P.z.p. Jej celem jest umożliwienie wykonawcom, niezadowolonym z podjętej przez zamawiającego decyzji, jak najpełniejszego skorzystania ze środków odwoławczych. Dostrzeżenia wymaga, że w razie przesłanki do uwzględnienia odwołania Izba może nakazać wykonanie lub powtórzenie czynności zamawiającego lub nakazać unieważnienie czynności zamawiającego tylko wtedy, jeżeli umowa w sprawie zamówienia publicznego nie została jeszcze zawarta (por. art. 192 ust. 3 pkt 1 ustawy P.z.p.). Po zawarciu umowy nakazanie zamawiającemu dokonania takich czynności naprawczych jest już niemożliwe.

 

Teksty i sygnatury orzeczeń Krajowej Izby Odwoławczej pochodzą z bazy orzeczeń Krajowej Izby Odwoławczej dostępnej na stronie internetowej Urzędu Zamówień Publicznych