Porozumienie mające na celu zakłócenie konkurencji w opinii Urzędu Zamówień Publicznych
Podstawa wykluczenia wykonawcy z art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp oraz podmiotowe środki dowodowe składane na potwierdzenie braku ww. podstawy wykluczenia z postępowania
Jedną z naczelnych zasad postępowania o udzielenie zamówienia publicznego jest zasada zachowania uczciwej konkurencji, przewidziana w art. 16 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1605 z późn. zm. zm., dalej jako: „ustawa Pzp”). Ustawa Pzp zawiera w związku z tym mechanizmy, których celem jest wyeliminowanie sytuacji mogących powodować zakłócenie konkurencji w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego.
Jedną z sytuacji, w których może dojść do naruszenia zasady uczciwej konkurencji jest zawarcie porozumienia mającego na celu zakłócenie konkurencji.
Do kwestii tej odnosi się art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp, który sankcjonuje takie zachowanie wykluczeniem wykonawcy z postępowania.
Zgodnie z art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp, z postępowania o udzielenie zamówienia wyklucza się wykonawcę, jeżeli zamawiający może stwierdzić, na podstawie wiarygodnych przesłanek, że wykonawca zawarł z innymi wykonawcami porozumienie mające na celu zakłócenie konkurencji, w szczególności jeżeli należąc do tej samej grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, złożyli odrębne oferty, oferty częściowe lub wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, chyba że wykażą, że przygotowali te oferty lub wnioski niezależnie od siebie.
Przywołany wyżej przepis zawiera w sobie dwie sytuacje, których wystąpienie skutkuje wykluczeniem wykonawcy z postępowania.
Pierwsza z nich odnosi się do porozumień mających na celu zakłócenie konkurencji między wykonawcami w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, tj. zarówno takich, które zostały zawarte w postępowaniu, w którym jest składana oferta (wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu), jak również tych, które zostały zawarte w innym postępowaniu (prowadzonym przez tego samego lub innego zamawiającego).
Druga sytuacja dotyczy złożenia przez wykonawców należących do tej samej grupy kapitałowej odrębnych ofert (ofert częściowych lub wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu) w tym samym postępowaniu, tj. porozumienia zawartego pomiędzy członkami tej samej grupy kapitałowej.
W celu potwierdzenia braku wskazanej podstawy wykluczenia wykonawcy z udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 2 oraz pkt 7 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie podmiotowych środków dowodowych oraz innych dokumentów lub oświadczeń, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy (Dz. U. poz. 2415 z późn. zm., zwanego dalej „rozporządzeniem”), zamawiający może żądać:
- oświadczenia wykonawcy o braku przynależności do tej samej grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, z innym wykonawcą, który złożył odrębną ofertę, ofertę częściową lub wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, albo oświadczenia o przynależności do tej samej grupy kapitałowej wraz z dokumentami lub informacjami potwierdzającymi przygotowanie oferty, oferty częściowej lub wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu niezależnie od innego wykonawcy należącego do tej samej grupy kapitałowej – w celu weryfikacji przynależności wykonawcy do grupy kapitałowej (§ 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia);
- oświadczenia o aktualności informacji zawartych w oświadczeniu, o którym mowa w art. 125 ust. 1 ustawy Pzp – w celu wykazania braku zawarcia z innymi wykonawcami porozumienia mającego na celu zakłócenie konkurencji (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia).
Niniejsza opinia dotyczy wybranych zagadnień dotyczących weryfikacji istnienia porozumienia mającego na celu zakłócenie konkurencji, zawartego pomiędzy członkami tej samej grupy kapitałowej w sytuacji złożenia przez nich odrębnych ofert (ofert częściowych, wniosków o dopuszczenie do udziału) w postępowaniu, w zakresie podmiotowych środków dowodowych składanych na potwierdzenie braku podstawy wykluczenia z art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp.
Źródło: uzp.gov.pl