Przejdź do treści

Zamówienia publiczne w 2017 roku. Wartość rynku zamówień publicznych. Struktura rynku. Czas trwania postępowań. Liczba odwołań i czas trwania postępowania odwoławczego. Liczba kontroli Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych. Liczba aukcji elektronicznyc

Zamówienia publiczne w 2017 roku. Wartość rynku zamówień publicznych. Struktura rynku. Czas trwania postępowań. Liczba odwołań i czas trwania postępowania odwoławczego. Liczba kontroli Prezesa UZP. Liczba aukcji elektronicznych

 

Z danych zawartych w rocznych sprawozdaniach o zamówieniach udzielonych w roku 2017 przekazanych przez zamawiających Prezesowi Urzędu Zamówień Publicznych na podstawie art. 98 Pzp wynika, że wartość zamówień udzielanych na podstawie przepisów Pzp w roku 2017 wyniosła około 163,2 mld zł (w 2016 r. - 107,4 mld zł; w 2015 r. - 116,3 mld zł; w 2014 r. - 133,2 mld zł).

W przypadku postępowań o wartości od najniższego progu ustawowego, tj. 30 000 euro do progów unijnych, wykazana przez zamawiających w rocznych sprawozdaniach kwota zamówień publicznych wyniosła ok. 45,3 mld zł (w 2016 r. - 31,5 mld zł; 2015 r. - 33,1 mld zł; w 2014 r. - 40,0 mld zł).

W odniesieniu do postępowań o wartości powyżej progów unijnych szacunki oparte o treść rocznych sprawozdań pozwalają na określenie sumy zakontraktowanych kwot na poziomie okolo 114,7 mld zł (w 2016 r. - 75,2 mld zł; 2015 r. - 83,2 mld zł; w 2014 r. - 93,2 mld zł).  

Natomiast zamówienia na usługi społeczne i inne szczególne usługi w roku 2017 stanowiły około 3,2 mld zł.

Dla porównania, w roku 2016, przez drugie półrocze, kiedy rozpoczęły swoje obowiązywanie przepisy dotyczące udzielania zamówień na usługi społeczne i inne szczególne usługi, zamówień takich udzielono na kwotę około 0,703 mld zł.
 
Z przekazanych sprawozdań wynika również, iż w roku 2017 na podstawie wyłączeń obowiązku stosowania Pzp określonych w art. 4, art. 4b, art. 4d oraz art. 136-138 Pzp udzielono zamówień na kwotę ok. 71,4 mld zł (w 2016 r. - 66,9 mld zł; 2015 r. - 88,0 mld zł, a w 2014 r. - 97,2 mld zł). Z tego 37,1 mld zł (w 2016 r. - 34,2 mld zł; 2015 r. - 31,2 mld zł, a w 2014 r. - 28,3 mld zł) wydatkowano na zamówienia, których wartość nie przekraczała wyrażonej w złotych równowartości najniższego progu ustawowego (30 000 euro).

Uwzględniając dane będące w posiadaniu Urzędu Zamówień Publicznych w odniesieniu do zamówień udzielanych w procedurach określonych ustawą Pzp, jak i na podstawie wyłączeń obowiązku stosowania ustawy Pzp, można wskazać, że przybliżona wartość rynku zamówień publicznych w roku 2017 wyniosła łącznie około 234,6 mld zł.

Dla porównania wartość ta w roku 2016 wynosiła ok. 174,3 mld zł.

 

Jak wyglądała struktura rynku?
 
Z danych zawartych w rocznych sprawozdaniach o udzielonych zamówieniach wynika, że w roku 2017 zmianie uległa struktura rodzaju udzielonych zamówień ze względu na wartość.  

W latach 2015-2016 największą kwotę zamówień publicznych wydatkowano na dostawy, natomiast w roku 2017 były to roboty budowlane - 44% ogólnej kwoty zamówień.

Na dostawy przeznaczono 31% - natomiast na usługi 25% wartości udzielonych zamówień publicznych.

Dla porównania w roku 2016 wydatki na roboty budowlane stanowiły 34% wartości (w 2015 r. - 33%, a w 2014 r. - 40%), na dostawy - 36% (w 2015 r. - 35%, a w 2014 r. - 31%), natomiast na usługi - 30% wartości udzielonych zamówień (w 2015 r. - 32%, a w 2014 r. - 29%).
 
W przypadku struktury postępowań ze względu na liczbę udzielonych zamówień nadal największy odsetek zamówień stanowiły dostawy i w roku 2017 było to 42% ogółu liczby udzielonych zamówień.

Usługi i roboty budowlane osiągnęły poziom po 29%.  

W latach ubiegłych struktura udzielonych zamówień z uwzględnieniem ich liczby kształtowała się następująco:  

  1. roboty budowlane: w 2016 r. – 27%; w latach 2014-2015 – 26%;
  2. dostawy: w 2016 r. – 41%; w 2015 r. także 41%, a w 2014 r. – 39%;
  3. usługi: w 2016 r. – 32%; w 2015 r. – 33%, a w 2014 r. – 35%.

 
Dane z rocznych sprawozdań o udzielonych zamówieniach w roku 2017 pokazują, że w trybie przetargu nieograniczonego udzielono zamówień w 86% przypadków, zamówienie z wolnej ręki w 9,67% przypadków, a zapytanie o cenę 3,29%

Jak wynika z powyższych danych, w roku 2017 nastąpił wzrost odsetka zamówień udzielanych w trybie przetargu nieograniczonego (o ponad 4 pkt %) oraz spadek odsetka zamówień udzielanych w trybie z wolnej ręki (o prawie 4 pkt %).

Dokonując analizy z uwzględnieniem parametru „wartość zamówienia” zaobserwowano niewielki spadek odsetka wartości zamówień udzielonych w trybie przetargu nieograniczonego (o niecałe 2 pkt %). Podobnie jak w przypadku struktury ilościowej odsetek wartości zamówień udzielonych w 2017 r. w trybach konkurencyjnych (poprzedzonych ogłoszeniem o zamówieniu) był zbliżony do lat poprzednich i wyniósł 90%.
 
W przypadku zamówień o wartości poniżej progów unijnych w 2017 roku zastosowanie trybu przetargu nieograniczonego wyniosło 85,21% zamówień - odsetek ten wzrósł w porównaniu do roku 2016 (80,72%). Zmalał natomiast odsetek zamówień udzielanych w trybie zamówienia z wolnej ręki do poziomu 10,14% (w 2016 r. - 14,27%).

Obniżył się także nieznacznie odsetek zamówień udzielanych w trybie zapytania o cenę i w roku 2017 wyniósł 3,90% (w 2016 r. - 4,14%).  

Podobnie jak w poprzednich latach trzy wyżej wymienione tryby najczęściej wykorzystywano przy udzielaniu zamówień publicznych o wartości poniżej progów unijnych.

Pozostałe tryby udzielania zamówień, tj. przetarg ograniczony, negocjacje z ogłoszeniem, dialog konkurencyjny, negocjacje bez ogłoszenia, partnerstwo innowacyjne oraz licytacja elektroniczna, zastosowano w 0,75% postępowań.
 
Natomiast w przypadku zamówień o wartościach powyżej progów unijnych dane z rocznych sprawozdań za rok 2017 wskazują na utrzymywanie się od kilku lat prymatu trybu przetargu nieograniczonego. Zastosowano go w 91,00% przypadków (w 2016 r. - 89,02%). 

Odsetek zamówień udzielanych w trybie zamówienia z wolnej ręki był natomiast nieco niższy niż w 2016 r. i wynosił 7,07% (w 2016 r. - 7,77%).

Spadł również odsetek zamówień udzielanych w trybie przetargu ograniczonego - 1,41% w stosunku do 2,81% w 2016 r.  Pozostałe tryby (tzn. negocjacje z ogłoszeniem, dialog konkurencyjny, negocjacje bez ogłoszenia oraz partnerstwo innowacyjne) stanowiły 0,52% postępowań.

 

Jak kształtował się czas trwania postępowania?
 
Zasady udzielania zamówień publicznych w trybach przetargu nieograniczonego, przetargu ograniczonego, negocjacji z ogłoszeniem, dialogu konkurencyjnego, partnerstwa innowacyjnego oraz (w przypadku zamówień o wartości poniżej progów unijnych) licytacji elektronicznej umożliwiły określenie czasu trwania postępowania, który liczono od daty publikacji ogłoszenia o zamówieniu do daty zawarcia umowy wskazanej w ogłoszeniu o udzieleniu zamówienia.
 
Zamówienia o wartościach poniżej progów UE
 
Jak wynika z ogłoszeń opublikowanych przez zamawiających w Biuletynie Zamówień Publicznych średni czas trwania postępowania o zamówienie o wartości nieprzekraczającej progów UE w roku 2017 wyniósł 38 dni (w 2016 r. - 36 dni; w 2015 r. - 35 dni, a w 2014 r. - 34 dni).  

Czas trwania postępowania w zależności od trybu udzielanego zamówienia wynosił:

  1. przetarg nieograniczony  - 38 dni (2016 r. - 36 dni; 2015 r. - 35 dni; 2014 r. - 33 dni);
  2. przetarg ograniczony  - 51 dni (2016 r. - 73 dni; 2015 r. - 71 dni; 2014 r. - 67 dni);
  3. negocjacje z ogłoszeniem  - 67 dni (2016 r. - 105; 2015 r. - 72; 2014 r. - 92);
  4. dialog konkurencyjny - 163 dni (2016 r. - 237 dni; 2015 r. - 144 dni; 2014 r. - 162 dni);
  5. partnerstwo innowacyjne - 105 dni (2016 r. - nie udzielono zamówień);
  6. licytacja elektroniczna - 37 dni (2016 r. - 34 dni; 2015 r. - 32 dni; 2014 r. - 32 dni).

Z przytoczonych powyżej danych wynika, że w roku 2017 w postępowaniach o wartości poniżej progów UE średnio najkrócej trwała procedura udzielenia zamówienia przy wykorzystaniu trybu licytacji elektronicznej - 37 dni oraz przy wykorzystaniu trybu przetargu nieograniczonego - 38 dni.

Najdłużej zaś trwały procedury udzielenia zamówienia w trybie dialogu konkurencyjnego - 163 dni oraz negocjacji z ogłoszeniem - 65 dni.  

Średni czas udzielenia zamówienia w roku 2017 w porównaniu do lat ubiegłych w przypadku przetargu nieograniczonego i licytacji elektronicznej uległ wydłużeniu - odpowiednio o 2 i 3 dni, natomiast uległ skróceniu w przypadku przetargu ograniczonego, negocjacji z ogłoszeniem oraz dialogu konkurencyjnego.

Poniżej dane dotyczące średniego czasu trwania postępowań w zależności od rodzaju zamówienia w trybie przetargu nieograniczonego w postępowaniach o wartościach poniżej progów UE:

  1. roboty budowlane - 43 dni,
  2. dostawy - 36 dni,
  3. usługi - 36 dni,
  4. średnio - 38 dni.

Dane dotyczące średniego czasu trwania postępowań w zależności od rodzaju zamówienia w trybie przetargu nieograniczonego w postępowaniach o wartościach powyżej progów UE:
 
Na podstawie ogłoszeń opublikowanych przez zamawiających w Dzienniku Urzędowym UE można wskazać, że średni czas trwania postępowania w trybie przetargu nieograniczonego o wartości powyżej progów UE w roku 2017 wyniósł 93 dni (2016 r. - 80; 2015 r. - 85; 2014 r. - 89).

Średni czas trwania postępowania w trybie przetargu nieograniczonego o wartości powyżej progów UE w roku 2017 w zależności o rodzaju zamówienia:

  1. roboty budowlane - 105 dni,
  2. dostawy - 94 dni,
  3. usługi - 86 dni,
  4. średnio - 93 dni.

Nieznaczne wzrosty odsetka postępowań, w których zastosowano kryterium ceny jako jedyne kryterium oceny ofert, można tłumaczyć złagodzeniem zapisów art. 91 ust. 2a Pzp, tj. rezygnacją w tej regulacji z odniesienia się do „przedmiotu zamówienia powszechnie dostępnego o ustalonych standardach jakościowych” na rzecz wskazania, że cena może być zastosowana jako jedyne kryterium oceny ofert, jeżeli zamawiający określą w opisie przedmiotu zamówienia standardy jakościowe odnoszące się do wszystkich istotnych cech przedmiotu zamówienia.
 
W zamówieniach, w których oferty miały podlegać ocenie według ceny oraz dodatkowych kryteriów, w roku 2017 zamawiający stosowali średnio w przypadku zamówień o wartości poniżej progów unijnych 2,46 kryteria, a w przypadku zamówień o wartości powyżej progów unijnych - 2,67 kryteria. Jak już pokazała średnia liczba kryteriów, zamawiający najczęściej stosowali dwa kryteria oceny ofert – w przypadku zamówień o wartości poniżej progów UE w 62% postępowań, a w przypadku zamówień o wartościach powyżej progów UE - w 52%. Trzy kryteria zastosowano odpowiednio w 32% oraz w 36% postępowań, a cztery kryteria odpowiednio w 4% oraz w 8% postępowań.

W zamówieniach o wartości poniżej progów UE w pozostałych 2% postępowań zastosowano od 5 do 11 kryteriów oceny ofert. Natomiast w przypadku zamówień o wartościach powyżej progów unijnych w pozostałych 4% postępowań zastosowano od 5 do 12 kryteriów oceny ofert.
 
Najczęściej stosowanym dodatkowym kryterium oceny oferty było: w przypadku zamówień o wartościach poniżej progów UE kryterium związane z warunkami gwarancji bądź rękojmi - 58% postępowań, a w przypadku zamówień o wartościach powyżej progów UE kryterium związane z terminem realizacji zamówienia (czasem dostawy) - 39% postępowań.

W dalszej kolejności zamawiający stosowali w zamówieniach o wartościach poniżej progów unijnych kryterium związane z terminem realizacji zamówienia (czasem dostawy) - 39% postępowań, a w zamówieniach o wartościach powyżej progów unijnych - kryterium związane z warunkami gwarancji bądź rękojmi - 37% postępowań.

 

Aukcje elektroniczne na platformie UZP

Na platformie aukcji elektronicznych Urzędu Zamówień Publicznych przeprowadzono 84 aukcje (w 2016 r. - 298), osiągając w sumie prawie 11 mln zł oszczędności (w 2016 r. - 39 mln zł) w stosunku do złożonych ofert pisemnych.

Prezes Urzędu Zamówień Publicznych przeprowadził 291 kontroli postępowań o zamówienie publiczne (w 2016 r. - 264), w tym: 218 (w 2016 r. - 101) kontroli uprzednich obligatoryjnych (przed zawarciem umowy), 60 kontroli doraźnych (w 2016 r. - 140) oraz 13 kontroli doraźnych z zawiadomień o wszczęciu postępowania w trybie niekonkurencyjnym (w 2016 r. - 23). W 46% (w 2016 r. - 64%) kontroli uprzednich obligatoryjnych zamówień współfinansowanych ze środków UE nie stwierdzono naruszeń przepisów ustawy.

Liczba wniesionych odwołań w roku 2016 wyniosła 2 749 (w 2016 r. - 2 496). Średni czas rozpatrywania odwołania wyniósł 15 dni.

 

Źródło:

Sprawozdanie Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych o funkcjonowaniu systemu zamówień publicznych w 2017 r.
https://www.uzp.gov.pl/__data/assets/pdf_file/0020/37262/Sprawozdanie-Urzedu-Zamowien-Publicznych-za-2017-r.pdf