Wniesienie wadium przez jednego z wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia w orzecznictwie Sądu Najwyższego, sądów okręgowych i Krajowej Izby Odwoławczej
Wykonawca wniósł odwołanie od zaniechania przez zamawiającego czynności polegającej na wykluczeniu oraz odrzuceniu oferty wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenia zamówienia, żądając nakazania zamawiającemu unieważnienia tego wyboru, powtórzenia badania i oceny ofert, odrzucenia oferty konsorcjum, wykluczenia go z postępowania oraz wybór - jako najkorzystniejszej - oferty odwołującego.
Wśród podstaw odwołania odwołujący wskazał naruszenie art. 24 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 7 ust. 1 Pzp, przez zaniechanie wykluczenia konsorcjum, mimo że wadium wniesione przez konsorcjum w formie gwarancji ubezpieczeniowej nie zabezpieczało oferty konsorcjum. Wadliwość wadium miała polegać na tym, że w gwarancji jako zleceniodawcę (wykonawcę), którego zobowiązanie jest zabezpieczane, wymieniono tylko konsorcjanta P.B. - bez wskazania, że działa on w charakterze lidera konsorcjum - i nadmieniono w niej, iż to konsorcjant P.B. złożył ofertę, a nie konsorcjum (wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia. Oznacza to, że gwarancja zabezpieczała nieistniejącą ofertę P.B., a nie ofertę złozona przez konsorcjum. Oznacza to, że oferta konsorcjum pozostała niezabezpieczona. Odwołujący powołał się także na naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2, 3 i 4 Pzp.
Krajowa Izba Odwoławcza uwzględniła odwołanie w zakresie zarzutu naruszenia art. 24 ust. 2 pkt 2 Pzp i nakazała zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru najkorzystniejszej oferty oraz unieważnienie i powtórzenie czynności badania i oceny ofert, w tym wykluczenie wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia (konsorcjum).
Sąd Okręgowy w Gdańsku oddalił skargę wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia aprobując w całości ustalenia faktyczne i ocenę prawną Krakowej Izby Odwoławczej.
Krajowa Izba Odwoławcza oraz Sąd Okręgowy były zgodne co do tego, że w świetle art. 45 i 46 Pzp za prawidłowe zabezpieczenie oferty można uznać tylko wniesienie wadium, które umożliwia skorzystanie z niego (zatrzymanie bądź uzyskanie sumy wadialnej) w każdym przypadku zaistnienia przesłanek jego przepadku określonych w art. 46 ust. 4a i 5 Pzp. Jeżeli gwarancja ubezpieczeniowa ma zabezpieczać ofertę wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia, udzielenie ochrony ubezpieczeniowej powinno nastąpić na rzecz wszystkich wykonawców wchodzących w skład konsorcjum.
Oznacza to, że niezbędne jest wymienienie w treści gwarancji wadialnej wszystkich wykonawców, którzy wspólnie ubiegają się o udzielenie zamówienia, a co najmniej zasygnalizowanie (ujawnienie) gwarantowi, że zleceniodawca jest liderem i jednym z uczestników konsorcjum, działającym także w imieniu i na rzecz drugiego uczestnika, razem z którym wspólnie złożyli w postępowaniu przetargowym ofertę, po to aby gwarant mógł prawidłowo zidentyfikować, kto jest wykonawcą w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego.
W razie objęcia gwarancją ubezpieczeniową tylko jednego z wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia, gwarant będzie miał możliwość uchylenia się od zapłaty sumy gwarancyjnej w sytuacji, w której przyczyny uzasadniające zatrzymanie wadium zaistnieją po stronie drugiego wykonawcy. Wykonawcy bowiem wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia (konsorcjum) nie stają się odrębnym podmiotem praw i obowiązków, w związku z czym przesłanki zatrzymania wadium na podstawie art. 46 ust. 4a Pzp materializują się odrębnie dla każdego z nich. Żaden z przepisów ustawy Pzp nie ustanawia też solidarnej odpowiedzialności podmiotów wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia publicznego jeszcze na etapie postępowania. Przewidziana w art. 141 Pzp solidarna odpowiedzialność dotyczy jedynie wykonania umowy oraz wniesienia zabezpieczenia należytego wykonania umowy, co uzasadnia argumentację a contrario. Odpowiedzialności solidarnej nie uzasadnia także art. 370 k.c., ponieważ konsorcjum nie zaciąga własnych zobowiązań ani też nie posiada wspólnego majątku, a każdy z konsorcjantów odpowiada za długi indywidualnie całym swoim majątkiem. Jej podstawą nie jest również art. 864 k.c., choć konsorcjum ma pewne wspólne cechy umowy spółki.
Niezależnie od tego Krajowa Izba Odwoławcza i Sąd Okręgowy zwróciły uwagę, że roszczenia wynikające z gwarancji powstają wyłącznie w odniesieniu do okoliczności przewidzianych w treści gwarancji, zarówno jeżeli chodzi o jej zakres przedmiotowy, jak i podmiotowy.
Z tych względów Sąd Okręgowy uznał - w zgodzie ze stanowiskiem Krajowej Izby Gospodarczej - że oferta Konsorcjum była zabezpieczona nieprawidłowo. Literalne brzmienie Gwarancji wadialnej bowiem wskazuje, że zabezpieczany stosunek prawny istnieje wyłącznie między zamawiającym (beneficjentem gwarancji), a P.B. Nie zastrzeżono w niej natomiast, iż P.B. działa w imieniu i na rzecz Konsorcjum - i w konsekwencji Gwarancja uprawniać będzie do dochodzenia roszczeń od Gwaranta tylko w razie zaistnienia okoliczności wymienionych w art 46 Pzp dotyczących P.B.
W związku z tym Sąd Okręgowy przyjął, że zobowiązanie gwarancyjne nie zapewnia zamawiającemu możliwości skutecznego dochodzenia roszczeń w razie, gdy okoliczności uzasadniające zatrzymanie wadium zaistnieją również lub tylko po stronie drugiego członka Konsorcjum P.B. W konsekwencji Sąd Okręgowy uznał, że wspólna oferta nie została prawidłowo zabezpieczona wadium, co implikuje konieczność wykluczenia Konsorcjum z postępowania.
Wyrok Sądu Okręgowego zaskarżył Prezes Urzędu Zamówień Publicznych, zarzucając naruszenie art. 24 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 24 ust. 4 w związku z art. 23 ust 1 i ust. 3 w związku z art. 46 ust. 4a i ust. 5 art. 45 ust. 6 pkt 4Pzp, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że brak wskazania wszystkich wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia publicznego w treści ubezpieczeniowej gwarancji wadialnej oznacza brak zabezpieczenia oferty wadium, gdyż przesłanki zatrzymania wadium materializują się odrębnie co do każdego z wykonawców wspólnie ubiegających siej o zamówienie, co winno skutkować wykluczeniem ww. wykonawców z udziału w postępowaniu z powodu niewniesienia wadium przed upływem terminu składania ofert.
W ocenie Sądu Najwyższego decydujące znaczenie dla oceny zarzutu naruszenia art. 24 ust. 2 pkt 2 Pzp. w związku z innymi przepisami ma odpowiedź na pytanie, czy wystawiona w okolicznościach sprawy Gwarancja wadialna czyni zadość wymaganiom dotyczącym wniesienia wadium w formie gwarancji ubezpieczeniowej, określonym w art. 45 ust. 6 Pzp, a więc czy należycie zabezpiecza „postępowanie do zawarcia umowy”.
Rozpatrując tę kwestię, Sąd Najwyższy zgodził się z Sądem Okręgowym, że wniesienie wadium w formie gwarancji ubezpieczeniowej można uznać za prawidłowe i wystarczające tylko wtedy, gdy stwarza dla zamawiającego podstawę do żądania od gwaranta zapłaty oznaczonej kwoty pieniężnej niezależnie od tego, który z wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia doprowadził do ziszczenia się przesłanek określonych w art. 46 ust. 4a i 5 Pzp.
W ocenie Sądu Najwyższego, o tym, czy tak jest w konkretnym przypadku, decyduje - co trafnie dostrzegły Krajowa Izba Odwoławcza i Sąd Okręgowy - treść gwarancji ubezpieczeniowej, która może być ukształtowana różnie.
W ocenie Sądu Najwyższego, przypisując trafnie podstawowe znaczenie treści gwarancji wadialnej, Sąd Okręgowy dokonał jednak - podobnie jak Krajowa Izba Odwoławcza - tylko jej szczątkowej wykładni i poprzestał w istocie na stwierdzeniu, że jako zleceniodawcę i oferenta wskazano w niej P.B., co miało przesądzać, iż zamawiający mógłby skorzystać z gwarancji tylko wtedy, gdyby to P.B. nie wykonał ciążących na nim zobowiązań. Tymczasem, jak wynika z poczynionych uwag, decydujące znaczenie dla określenia zakresu zobowiązania gwaranta ma całościowa wykładnia gwarancji w oparciu o art. 65 k.c., w tym zwłaszcza wykładnia określonych w niej „warunków” i formalnych przesłanek zapłaty. Już z tego względu teza Sądu Okręgowego o naruszeniu art. 24 ust. 2 pkt 2 Pzp nie może być - jako przedwczesna - uznana za prawidłową, a wyrok podlegał uchyleniu.
Dodatkowo Sąd Najwyższy zgodził się z Prezesem Urzędu Zamówień Publicznych, że Sąd Okręgowy błędnie ocenił, iż obciążające wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia obowiązki, które zabezpiecza wadium, nie mają charakteru solidarnego. Wniosku takiego nie uzasadnia brak wyraźnej regulacji ustawowej w tym względzie ani rozumowanie a contrario na podstawie art. 141 Pzp. Decydujące znaczenie ma natomiast stwierdzenie, że przedmiotem obowiązków, których naruszenie uzasadnia zatrzymanie wadium (art. 46 ust. 4a i 5 Pzp), są świadczenia niepodzielne. Także bowiem wtedy, gdy wykonawcy ubiegają się o udzielenie zamówienia wspólnie, zamówienie jest jedno, jedna (wspólna) jest składana przez nich oferta i jako wspólne powinny być postrzegane wszelkie obowiązki związane z jej złożeniem oraz wadium. Jedynie częściowe wykonanie tych obowiązków - ich wykonanie przez poszczególnych wykonawców w odniesieniu do nich samych, bez ich wykonania przez pozostałych - nie ma żadnej wartości dla zamawiającego, nie umożliwia bowiem wyboru oferty ani zawarcia umowy. Dlatego też należy uznać, zgodnie z art. 380 § 1 k.c., że wykonawcy ubiegający się wspólnie o udzielenie zamówienia ponoszą solidarną odpowiedzialność za ich wykonanie. Oznacza to, że w razie niewykonania któregokolwiek z obowiązków przez konsorcjanta odpowiedzialność z tego tytułu ponosiłby także P.B.
Sąd Najwyższy zwrócił również uwagę, że w przypadku wniesienia wadium w pieniądzu wyrażałoby się to w tym, że zamawiający miałby podstawę do zatrzymania wadium w całości, choćby bezpośrednią przyczyną zatrzymania były tylko zaniechania innego konsorcjanta niż P.B.
Jeżeli wadium wniesione zostało w formie gwarancji ubezpieczeniowej, o przesłankach jego realizacji decyduje - jak wyjaśniono - treść gwarancji. W sytuacji, w której jako dłużnika (wykonawcę) zobowiązanego do zaspokojenia zabezpieczanego roszczenia wskazano w gwarancji jedynie jednego z wykonawców ubiegających się wspólnie o udzielenie zamówienia, a wskazane w gwarancji przyczyny uzasadniające żądanie zapłaty pokrywają się z wymienionymi w art. 46 ust. 4a i 5 Pzp, decydujące znaczenie dla oceny, czy wadium wniesiono prawidłowo, powinna mieć wykładnia zastrzeżenia „z przyczyn leżących po jego stronie”, zgodnie z art. 46 ust. 4a i ust. 5 pkt 3 Pzp. W takim przypadku rozważenia wymaga - w świetle czynników wskazanych w art. 65 k.c. (zwłaszcza ustalonych zwyczajów, praktyki ubezpieczeniowej) - czy określenie to obejmuje sytuacje, w których przyczyna uzasadniająca zatrzymanie wadium tkwi wprawdzie bezpośrednio w zaniechaniu wykonawcy pominiętego w gwarancji, jednakże wykonawca w niej wymieniony również ponosi za to zaniechanie odpowiedzialność. Inaczej mówiąc, wymaga rozstrzygnięcia, czy pojęcie „z przyczyn leżących po jego stronie” może być utożsamione z pojęciem „z przyczyn, za które odpowiada”.
Ma to także znaczenie dla dopuszczalności złożenia przez zamawiającego stosownego oświadczenia o tym, że zaistniały przyczyny aktualizujące zobowiązanie gwaranta - także wtedy, gdy przyczyna uzasadniająca zatrzymanie wadium tkwi bezpośrednio w zaniechaniu wykonawcy pominiętego w gwarancji - a tym samym spełnienia formalnej przesłanki zapłaty.
W zaistniałej sytuacji Sąd Najwyższy uznal, że w przypadku odpowiedzi pozytywnej - z zastrzeżeniem ewentualnych, odmiennych postanowień specyfikacji istotnych warunków zamówienia - wniesienie wadium w formie takiej gwarancji ubezpieczeniowej należałoby uznać za prawidłowe i skuteczne.
Ewentualne skutki niepoinformowania gwaranta o tym, że wykonawca wskazany w gwarancji był jedynie liderem konsorcjum (jednym z wykonawców ubiegających się wspólnie o udzielenie zamówienia), a nie wyłącznym wykonawcą, mogłyby wpływać tylko na stosunek zlecenia gwarancji i w żaden sposób nie oddziaływałyby na skuteczność nieakcesoryjnego zobowiązania gwaranta.
Oznacza to, że w wyroku tym Sąd Najwyższy nie przsądził, że gwarancja wadialna wystawiona tylko na jednego z wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia, bez wskazania, że wykonawca ten działa w charakterze lidera konsorcjum jest prawidłowa.
W orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej i sądów okręgowych, występuje rozbieżność poglądów, co do skuteczności wadium wniesionego w formie gwarancji wadialnej wystawionej na zlecenie jednego z uczestników konsorcjum. Rozbieżności w tej kwestii nie należy wiązać z rozbieżnością poglądów organów orzekających, ponieważ każdy z wydanych wyroków został wydany w innym stanie faktycznym i często prawnym, wynikającym z innej treści postanowień specyfikacji istotnych warunków zamówienia.
W wyrokach z dnia z dnia 15 września 2014 r., KIO 1785/14, z dnia 7 stycznia 2015 r., KIO 2694/14, z dnia 5 maja 2015 r., KIO 813/15, z dnia 22 maja 2015 r., KIO 974/15, z dnia 1 lipca 2015 r., KIO 1251/15, z dnia 17 września 2015 r., KIO 1936/15, z dnia 8 października 2015 r., KIO 2067/15, 2069/15, 2071/15, z dnia 2 listopada 2015 r., KIO 2287/15, z dnia 5 lutego 2016 r., KIO 82/16, z dnia 3 marca 2016 r., KIO 219/16, Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że gwarancja ubezpieczeniowa musi być wystawiona na wszystkich wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia.
Takie samo stanowisko zostało wyrażone w wyrokach Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 24 marca 2005 r., III Ca 39/05, Sądu Okręgowego w Warszawie w wyroku z dnia 10 września 2015 r., XXIII Ga 1041/15 i Sądu Okręgowego w Gdańsku w wyroku z dnia 22 stycznia 2016 r., XII Ga 697/15.
W wyroku z dnia 21 lipca 2016 r., KIO 1211/16, Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, że „w przypadku wadium wniesionego w formie gwarancji wadialnej, dla odpowiedzialności gwaranta znaczenie ma treść wynikająca z listu gwarancyjnego. Jeżeli zakres podmiotowy udzielonej gwarancji obejmuje tylko jednego spośród wykonawców wspólnie składających ofertę to Zamawiający nigdy nie może być pewny, czy gwarant nie odmówi wypłaty wadium. W szczególności jeżeli zaistnienie przesłanek zatrzymania wadium związane było z okolicznościami dotyczącymi innego wykonawcy niż podmiot oznaczony w liście gwarancyjnym. Zdaniem Izby, dla wywiedzenia iż gwarant bierze także odpowiedzialność za działania i zaniechania ewentualnych i nieznanych sobie konsorcjantów, zamierzających realizować zamówienie, to dla prawidłowego zabezpieczenia interesu Zamawiającego, stanowisko to winno znaleźć odzwierciedlenie w treści listu gwarancyjnego, np. przez wskazanie, że przez wykonawcę należy rozumieć nie tylko wykonawcę oznaczonego, ale i wszystkich wykonawców, z którymi ten wykonawca zdecyduje się ostatecznie złożyć ofertę w oznaczonym postępowaniu.”
W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej „przenoszenie odpowiedzialności gwaranta na okoliczności w niej nie przewidziane lecz tylko podobne, jest niczym innym jak próbą rozszerzającej interpretacji treści gwarancji. W tej materii Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 września 2013 r. o sygnaturze II CSK 670/12 stwierdził, iż biorąc pod uwagę stanowisko iż gwarancja występująca we współczesnym obrocie prawnym, w tym także gwarancja bankowa, jest umową. Dlatego też umowa winna zawierać precyzyjnie określone elementy przedmiotowo istotne, które nie będą dawały jej stronom, czyli beneficjentowi i gwarantowi, pola do interpretacji. W przypadku wadium wniesionego w formie gwarancji znaczenie ma wyłącznie stosunek pomiędzy gwarantem, a Zamawiającym jako beneficjentem, którego treść wynika z listu gwarancyjnego. Z żadnego przepisu ustawy Pzp w tym i z art. 23 nie wynika, aby pomiędzy wykonawcami ubiegającymi się o udzielenie zamówienia zachodził węzeł odpowiedzialności solidarnej.”
Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła uwagę, że przepis art. 141 Pzp „ustanawia solidarną odpowiedzialność wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia dopiero za wniesienie zabezpieczenia należytego wykonania umowy i za wykonanie umowy. Złożenie oferty przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia nie może być uznane za zaciągnięcie zobowiązania, za które odpowiadają solidarnie, gdyż nie ma w tym przypadku wspólnego dla tych wykonawców mienia.”
Krajowa Izba Odwoławcza odnosząc się do podnoszonego przez zamawiającego abstrakcyjnego charakter gwarancji, który daje zamawiającemu podstawę do żądania zapłaty kwoty gwarancji bez możliwości ustalania przez gwaranta z jakiego powodu kwota wadium ma być wypłacona, stwierdziła, że ze względu na abstrakcyjność gwarancji, treść gwarancji musi być precyzyjna i jasna, bowiem wyłącznie gwarancja jest podstawą do ustalenia obowiązków i praw gwaranta oraz uprawnień beneficjanta. Zatem gwarancja powinna zawierać precyzyjnie określone elementy przedmiotowo istotne, które nie będą dawały jej stronom, czyli zamawiającemu i gwarantowi, pola do interpretacji. Dlatego też zdaniem Krajowej Izby Odwoławczej w dokumencie gwarancji powinny być wskazane podmioty należące do konsorcjum lub co najmniej informacja, że zleceniodawca gwarancji składa ofertę w ramach konsorcjum, a fakt ten został zaakceptowany przez gwaranta. W innym wypadku gwarant może odmówić wypłaty sumy gwarancyjnej, gdy przesłanki przepadku wadium dotyczą niewymienionego w niej podmiotu. Bezwarunkowość nie oznacza, że gwarant ponosi odpowiedzialność za zdarzenia, których nie objął ochroną, w tym za działania lub zaniechania podmiotu niewskazanego w treści gwarancji.
W wyroku z dnia 24 lipca 2017 r., KIO 1417/17, Krajowa Izba Odwoławcza również uznała, że gwarancja wadialna wystawiona tylko na jednego z konsorcjantów nie pozwala zamawiającemu na zatrzymanie wadium w przypadku wystąpienia przesłanek określonych w art. 46 ust. 4a i 5 Pzp. W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej, w przypadku udziału konsorcjum okoliczności, na skutek których może powstać obowiązek zapłaty sumy gwarancyjnej mogą dotyczyć każdego z członków konsorcjum. W konsekwencji, jeżeli zakres podmiotowy udzielonej gwarancji obejmuje tylko jednego spośród wykonawców wspólnie składających ofertę, zamawiający nie może być pewny, czy gwarant nie odmówi wypłaty wadium, jeżeli zaistnienie przesłanek zatrzymania wadium związane było z okolicznościami dotyczącymi innego wykonawcy niż podmiot oznaczony w gwarancji.
W wyrokach z dnia 6 czerwca 2013 r., KIO 1232/13, z dnia 12 czerwca 2013 r., KIO 1289/13, z dnia 3 września 2013 r., KIO 2033/13, z dnia 15 kwietnia 2014 r., KIO 649/14; KIO 655/14, z dnia 27 sierpnia 2014 r., KIO 1633/14, z dnia 30 września 2014 r., KIO 1897/14, z dnia 5 marca 2015 r., KIO 336/15, z dnia 19 kwietnia 2016 r., KIO 510/16, z dnia 11 października 2016 r., KIO 1795/16, Krajowa Izba Odwoławcza uznała natomiast, że gwarancja ubezpieczeniowa nie musi być wystawiona na wszystkich wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia.
Takie samo stanowisko zostało wyrażone w wyrokach Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 12 maja 2006 r., II Ca 489/06 oraz Sądu Okręgowego w Warszawie w wyroku z dnia 14 października 2015 r., XXIII Ga 1313/15.
W powyższych wyrokach uznano, że w sytuacji, gdy zawarcie umowy w sprawie zamówienia publicznego stałoby się niemożliwe z przyczyn leżących po stronie któregokolwiek z wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia lub którykolwiek z wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia odmówiłby podpisania umowy w sprawie zamówienia publicznego na warunkach określonych w ofercie, zamawiający może skutecznie domagać się realizacji gwarancji ubezpieczeniowej (także gwarancji bankowej) zapłaty wadium od gwaranta z tytułu tej gwarancji wystawionej dla solidarnie zobowiązanego do zawarcia umowy członka konsorcjum ubiegającego się o zamówienie (zob. także wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 1 października 2007 r., XIX Ga 408/07, wyrok Sądu okręgowego w Warszawie z dnia 20 maja 2008 r., V Ca 903/08, wyrok Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 7 września 2005 r., VI Ca 527/05, a także wyroki Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 4 listopada 2014 r., KIO 2182/14, z dnia 6 sierpnia 2014 r., KIO 1501/14; KIO 1518/14; KIO 1531/14, z dnia 11 lipca 2013 r., KIO 1546/13, z dnia 12 czerwca 2013 r., KIO 1289/13, z dnia 6 czerwca 2013 r., KIO 1232/13; KIO 1233/13, z dnia 5 lutego 2009 r., KIO/UZP 99/09, z dnia 4 maja 2011 r., KIO 810/11).
Złożenie gwarancji (ubezpieczeniowej lub bankowej) zapłaty wadium przez konsorcjum i to nawet gwarancji wystawionej na rzecz jednego z członków konsorcjum jest zatem wystarczającym zabezpieczeniem oferty konsorcjum.
Wskazanie w treści gwarancji jedynie jednego z wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia nie dyskwalifikuje gwarancji i możliwości zaspokojenia się z niej przez zamawiającego w przypadku zaistnienia którejkolwiek z sytuacji, o których mowa w art. 45 ust. 4a i 5 Pzp. Przesłanki zatrzymania wadium, odnoszą się do wykonawcy. W świetle zaś art. 23 ust. 3 Pzp w przypadku wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia publicznego przepisy dotyczące wykonawcy stosuje się odpowiednio do tych wykonawców (tak m. in. w wyroku z dnia 4 listopada 2014 r., KIO 2182/14).
Orzecznictwo: www.uzp.gov.pl
Opracowanie: Zespół wPrzetargach