Wskazane w gwarancji wadialnej przesłanki zatrzymania wadium nie mogą budzić wątpliwości interpretacyjnych
Wskazane w gwarancji wadialnej przesłanki zatrzymania wadium nie mogą budzić wątpliwości interpretacyjnych
Krajowa Izba Odwoławcza rozstrzygała, czy Zamawiający, w świetle spornej gwarancji, miał możliwość zatrzymania wadium we wszystkich okolicznościach wynikających z art. 46 ust. 4a i 5 Pzp.
Wątpliwości budził fakt, że Bank zobowiązał się do zapłaty sumy gwarancyjnej (zagwarantował wypłatę wadium), jeśli zaistniała którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 46 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 907 z późn. zm.).
Wskazanie przez Gwaranta na określony publikator, zdaniem Zamawiającego powodowało, że Bank zobowiązał się do zapłaty jedynie w okolicznościach wskazanych w przepisie art. 46 w brzmieniu wynikającym z tekstu aktu prawnego (ustawa Pzp), opublikowanego we wskazanym publikatorze, z uwzględnieniem zmian, które weszły w życie do czasu opublikowania kolejnego tekstu jednolitego ustawy Pzp. Fakt ten ma o tyle istotne znaczenie, że ustawa Pzp w powołanym brzmieniu nie obejmuje przypadków zatrzymania wadium z powodu niezłożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 25 ust. 1 ustawy Pzp.
Zdaniem Krajowej Izby Odwoławczej, stanowisko Zamawiającego było prawidłowe. Przesądzające znaczenie dla oceny takiej sytuacji miały „Zasady techniki prawodawczej” wprowadzone rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016 r. poz. 283). Zgodnie z § 90 powołanego rozporządzenia zmienia się zawsze pierwotny tekst ustawy, a jeżeli wprowadzono do niego zmiany - tekst zmieniony. Jeżeli ogłoszono tekst jednolity ustawy, zmienia się ten tekst, a w przypadku gdy wprowadzono zmiany do tekstu jednolitego - zmieniony tekst jednolity.
Wynik porównania obu tekstów jednolitych ustawy Pzp prowadzi do wniosku, że ten wskazany przez Gwaranta nie uwzględnia zmian, które zostały wprowadzone w dniu 28 lipca 2016 r. (możliwość zatrzymania wadium w przypadku niezłożenia JEDZ), a zatem uprawiony jest pogląd, że wadium nie zostało wniesione w sposób prawidłowy.
Jednocześnie podkreślenia wymaga, że oświadczenie woli zawarte w gwarancji podlega wykładni według reguły z art. 65 § 1 k.c., ale zaostrzona odpowiedzialność gwaranta na pierwsze żądanie wymaga ścisłego tłumaczenia przesłanek formalnych (uzasadnienie wyroku SN z dnia 25 czerwca 1999 r., II CKN 402/98, OSNC 2000/1/16; także M. Olechowski, Glosa do wyroku SN z dnia 25 czerwca 1999 r., II CKN 402/98, PUG 2000, z. 7-8, s. 17).
Oznacza to, że treści spornej gwarancji bankowej nie należy wykładać wbrew treści tam zawartej z pogwałceniem zasad, które regulują sposób dokonywania zmian w akcie prawnym.
Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła również uwagę, że „należy uwzględnić fakt, że zarówno Gwarant, jak i Odwołujący są profesjonalnymi uczestnikami rynku, a zatem wobec nich należy stosować podwyższony miernik staranności (art. 14 ustawy Pzp w zw. z art. 355 k.c), który każe przyjąć, że oba podmioty wskazując czy też akceptując określone treści czynią to w sposób świadomy, z rozeznaniem skutków podjętych czynności.”
Krajowa Izba Odwoławcza rozstrzygała również, czy zawarte w treści gwarancji zastrzeżenie, że „pisemne żądanie wypłaty od Beneficjenta, zawierające ww. oświadczenie i wskazujące kwotę żądanej wypłaty w walucie, w której wystawiona została gwarancja, musi zostać doręczone Bankowi w terminie obowiązywania niniejszej gwarancji za pośrednictwem banku Beneficjenta gwarancji kurierem, listem poleconym lub w formie testowanego komunikatu SWIFT wraz z potwierdzeniem banku Beneficjenta, że żądanie wypłaty wraz z tym oświadczeniem zostało podpisane przez osoby uprawnione do składania oświadczeń wiążących dla Beneficjenta” przesądza o tym, że gwarancja nie była gwarancją bezwarunkową.
W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej powyższe zastrzeżenie nie przesądza o tym, że gwarancja wystawiona przez Gwaranta straciła charakter bezwarunkowej przez to, że zawierała opis wymagań stawianych wezwaniu do zapłaty. Powstanie ochrony wynikającej z gwarancji nie zostało uzależnione w treści czynności prawnej od zdarzenia przyszłego i niepewnego, czyli postanowienia o zastrzeżeniu warunku w rozumieniu art. 89 k.c.
Gwarancja nie zawierała żadnego odwołania do potwierdzenia realnego stanu zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 46 ust. 4a i ust. 5 ustawy Pzp albo udowodnienia tego stanu w inny sposób. Gwarant ustalił jedynie, w jaki sposób uprawniony ma zgłosić żądanie wypłaty świadczenia. W związku z powyższym bezwarunkowość gwarancji, przy oświadczeniu w jej treści, że Gwarant zobowiązuje się bezwarunkowo do określonych czynności, nie powinna budzić wątpliwości.
Wyrok z dnia 18 kwietnia 2017 r., KIO 653/17
Teksty i sygnatury orzeczeń Krajowej Izby Odwoławczej pochodzą z bazy orzeczeń Krajowej Izby Odwoławczej dostępnej na stronie internetowej Urzędu Zamówień Publicznych