Czy środki finansowe lub zdolność kredytowa podlegają zsumowaniu

Jeśli wykonawca posiada odrębnie zgromadzone środki finansowe na dwóch osobnych rachunkach bankowych lub posiada odrębnie wycenioną zdolność kredytową na tych osobnych rachunkach bankowych, zarówno środki finansowe, jak i zdolność kredytowa podlegają zsumowaniu (zob. wyrok z dnia 6 sierpnia 2010 r., KIO 1553/10). Użyty w § 2 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 26 lipca 2016 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy w postępowaniu o udzielenie zamówienia (r.r.d.), funktor alternatywy nierozłącznej „lub” wskazuje na możliwość wyboru sposobu potwierdzenia spełniania warunku dotyczącego sytuacji finansowej.

Przepis § 2 ust. 2 pkt 3 r.r.d. pozostawia wykonawcom decyzję, czy chcą potwierdzić warunek dotyczący sytuacji finansowej, wykazując się zdolnością kredytową bądź posiadanymi środkami czy też jednym i drugim.

Ograniczenie sposobu wykazania spełniania warunku dotyczącego sytuacji finansowej do informacji z banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej wyłącznie do wysokości posiadanych środków finansowych albo zdolności kredytowej wykonawcy jest sprzeczne z prawem zamówień publicznych oraz § 2 ust. 2 pkt 3 r.r.d. i stanowi naruszenie art. 7 ust. 1 ustawy Pzp.

W wyroku z dnia 17 października 2014 r., KIO 2047/14, Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, że „(…) racjonalny system prawny zawierający szczegółowe regulacje dotyczące wymaganych dokumentów dla potwierdzenia warunków udziału w postepowaniu o udzielenie zamówienia publicznego musi określać expressis verbis, w jakich okolicznościach zdolność kredytowa wykonawcy nie będzie uwzględniana przy ocenie jego zdolności finansowej. Nadto, jeżeli wykonawca miałby zostać wykluczony z przetargu z powodu nie spełniania warunku zdolności finansowej, to także ustawa powinna zawierać wyraźny zakaz sumowania kredytów udzielanych przez inne banki. Jeżeli prawo nie przewiduje takich sytuacji, to nie można stosować wykładni celowościowej, która może stanowić naruszenie praw podmiotowych wykonawców, w wyniku dowolności interpretacyjnej Zamawiających.

Stosownie do przepisu § 1 ust. 1 pkt.10 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2013 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane w celu oceny spełniania przez wykonawcę warunków, o których mowa w art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych, zwanej dalej „ustawą”, zamawiający może żądać następujących dokumentów: informacji banku lub spółdzielczej kasy oszczednościowo-kredytowej potwierdzającej wysokość posiadanych środków finansowych lub zdolność kredytową wykonawcy, wystawionej nie wcześniej niż 3 miesiące przed upływem terminu składania ofert albo składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postepowaniu o udzielenie zamówienia. Powyższe unormowanie prawne nie zawiera w tym zakresie możliwości sumowania zdolności kredytowej jakiejkolwiek dyrektywy określającej warunki jej posiadania. Bezspornym w rozpoznawanej sprawie jest, że metodyka oceny zdolności kredytowej klienta przez banki nie jest jednolita, a zatem informacja bankowa w stosunku do tego samego podmiotu może nie być jednakowa, o czym zresztą świadczą różne oceny banków zdolności kredytowej tego samego podmiotu.”

Wyroki z dnia 6 sierpnia 2010 r., KIO 1553/10 oraz z dnia 17 października 2014 r., KIO 2047/14 pozostają aktualne na gruncie ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych.

Opracownie: Zespół wPrzetargach