Wymóg posiadania polisy OC na wysokim poziomie ogranicza uczciwą konkurencję

Jeżeli zamawiający żąda od wykonawcy wykazania, że jest on ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności związanej z przedmiotem zamówienia, na określoną sumę gwarancyjną ubezpieczenia, musi przestrzegać przepisów art. 7 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1a Pzp. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 Pzp zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców. Zgodnie natomiast z art. 22 ust. 1a Pzp zamawiający określa warunki udziału w postępowaniu oraz wymagane od wykonawców środki dowodowe w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia oraz umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia, w szczególności wyrażając je jako minimalne poziomy zdolności.

Użyte w art. 22 ust. 1a Pzp sformułowanie „w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia oraz umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia, w szczególności wyrażając je jako minimalne poziomy zdolności” oznacza, że zamawiający określając warunki udziału w postępowaniu powinien uwzględnić cel, jakiemu mają on służyć, a więc zapewnieniu wyboru wykonawcy, który mając zdolności poniesienia określonych kosztów w celu uzyskania ubezpieczenia oraz zdolność do ubezpieczenia własnej działalności na żądaną przez zamawiającego sumę gwarancyjna ubezpieczenia, jest w takiej sytuacji ekonomicznej, że daje rękojmię należytego wykonania przedmiotu udzielanego zamówienia. W takim przypadku jest jednak istotna wysokość sumy gwarancyjnej ubezpieczenia określona w opisie sposobu dokonania oceny spełniania warunku dotyczącego sytuacji ekonomicznej i finansowej. Od wysokości sumy gwarancyjnej ubezpieczenia zależy bowiem wysokość składki ubezpieczeniowej.

Zamawiający żądając od wykonawcy wykazania, że jest ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności związanej z przedmiotem zamówienia, nie może żądać takiej wysokości sumy gwarancyjnej ubezpieczenia, która mogłaby utrudniać uczciwą konkurencję, tj. umożliwiałby ze względu na wysokość składki ubezpieczeniowej, uzyskanie ubezpieczenia OC jednemu wykonawcy lub wąskiemu gronu wykonawców. Zamawiający nie może zatem żądać sumy gwarancyjnej ubezpieczenia w wysokości powodującej obowiązek zapłaty składki ubezpieczeniowej w kwocie, która będzie ograniczać wykonawcom ubieganie się o udzielenie zamówienia. Określenie wysokości sumy gwarancyjnej ubezpieczenia powodującej obowiązek zapłaty składki ubezpieczeniowej w kwocie ograniczającej uzyskanie ubezpieczenia OC, a tym samym ubieganie się o udzielenie zamówienia, stanowi naruszenie art. 22 ust. 1a oraz art. 7 ust. 1 Pzp. .

Do problematyki żądania takiej wysokości sumy gwarancyjnej ubezpieczenia, która mogłaby utrudniać uczciwą konkurencję, odniosła się Główna Komisja Orzekająca (GKO) w orzeczeniu z dnia 5 grudnia 2013 r., BDF1/4900/61/65/13/RWPD-56197.

W orzeczeniu BDF1/4900/61/65/13/RWPD-56197, Regionalna Komisja Orzekająca (RKO) zwróciła uwagę, że w specyfikacji istotnych warunków zamówienia, w części dotyczącej opisu sposobu dokonywania oceny spełnienia warunków udziału w postępowaniu, zamawiający naruszył przepisy Pzp, ponieważ żądał od wykonawców posiadania ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej na kwotę co najmniej 1.000.000 zł, co doprowadziło to do ograniczenia konkurencji, a w konsekwencji naruszyło określoną w art. 7 ust. 1 Pzp zasadę przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego z zachowaniem uczciwej.

Zdaniem RKO, w przedmiotowym postępowaniu została złamana zasada proporcjonalności w określaniu warunków udziału poprzez „zbyt wygórowany i nieadekwatny w stosunku do przedmiotu zamówienia” wymóg posiadania, przez składających ofertę, polisy ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej w kwocie trzykrotnie wyższym (1.000.000 zł) od wartości szacunkowej zamówienia (381.078,31 zł).

W obecnym stanie prawnym zasada proporcjonalności w określaniu warunków udziału w postępowaniu jest zawarta w art. 22 ust. 1a Pzp.

Zdaniem RKO, wymóg posiadania ubezpieczenia OC na sumę gwarancyjną 1.000.000 zł znacznie ograniczył konkurencję i wyeliminował wszystkich niespełniających tego wymogu, a posiadających odpowiednie zaplecze ekonomiczno - techniczne umożliwiające wykonanie przedmiotowego zamówienia.

Opracowanie: Zespół wPrzetargach

Teksty i sygnatury orzeczeń pochodzą z bazy orzeczeń Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych