Wymaganie doświadczenia nabytego w krajach Unii Europejskiej

W postępowaniu o udzielenie zamówienia warunek udziału w postępowaniu został określony w następujący sposób:

„Należycie wykonał lub należycie wykonuje minimum jedną usługę skanowania dokumentów w postaci akt sądowych bądź prokuratorskich na rzecz:
‒     jednostek sądownictwa powszechnego lub
‒    jednostek prokuratury lub
‒    w ramach postępowań przeprowadzonych przez ministerstwo sprawiedliwości w krajach Unii Europejskiej, każda na minimum 500 000 stron."

Zgodnie z art. 22 ust. 1 a Pzp zmawiający określa warunki udziału w postępowaniu oraz wymagane od wykonawców środki dowodowe w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia oraz umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia, w szczególności wyrażając je jako minimalne poziomy zdolności.

Z powyższego wynika, że warunki udziału w postępowaniu mają na celu zweryfikowanie zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia i powinny być związane z przedmiotem zamówienia oraz proporcjonalne do niego. W tym zakresie za utrwalone należy uznać stanowisko, uwzględniające dorobek prawa wspólnotowego i orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, zgodnie z którym przez proporcjonalność warunku w stosunku do przedmiotu zamówienia należy rozumieć zachowanie właściwej proporcji, brak nadmierności.

Uwypuklenia wymaga również, że zamawiający zobowiązany jest określić warunki udziału w taki sposób, aby do realizacji zamówienia został dopuszczony wyłącznie wykonawca posiadający doświadczenie w realizacji zadań zapewniające należyte wykonanie zamówienia, przy czym określenie warunku jest obowiązkiem i uprawnieniem zamawiającego, który dokonując tej czynności, zobowiązany jest brać pod uwagę przedmiot zamówienia, cel przedsięwzięcia oraz zapewnienie równego traktowania wykonawców i uczciwej konkurencji (tak w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 stycznia 2010 r., KIO/UZP 1862/09).

W ocenie Sądu Okręgowego warunek w zakresie zdolności technicznych lub zawodowych wykonawcy w brzmieniu nadanym zmianą z dnia 27 stycznia 2021 r. poprzez dodanie sformułowania „w krajach Unii Europejskiej” nie spełnia powyższych kryteriów. Sąd Okręgowy uznaje powyższy warunek za nieproporcjonalny, nadmierny i w nieuzasadniony sposób eliminujący z udziału w postępowaniu wykonawców zdolnych do wykonania zamówienia.

Po pierwsze zauważenia wymaga, że skarżący w swojej argumentacji zdaje się pomijać fakt, że przedmiotem zamówienia nie jest usługa prowadzenia akt sądowych i prokuratorskich, a usługa polegająca na skanowaniu zawartości – dokumentów - tego rodzaju akt, które są prowadzone przez odpowiednie służby zamawiającego. Nie sposób zaś utożsamiać usługi prowadzenia akt z czynnością ich skanowania. Skoro przedmiotem zamówienia jest wyłącznie usługa skanowania akt to wszelkie rozważania skarżącego dotyczące prawa kontynentalnego oraz podobieństwa zasad prowadzenia akt sądowych i prokuratorskich w krajach Unii Europejskiej pozostają bez znaczenia dla przedmiotu sporu, gdyż nie obejmują one w ogóle problemu związanego z przedmiotem niniejszego zamówienia, którym, co raz jeszcze należy uwypuklić, jest de facto jedynie techniczna czynność związana z cyfrowym odwzorowaniem dokumentu.

Po drugie, skarżący nie przedstawił w toku postępowania takiej argumentacji oraz dowodów na jej poparcie, która uzasadniałaby wprowadzenie przedmiotowego ograniczenia. W szczególności zamawiający nie wykazał istnienia cech charakterystycznych dokumentów z akt sądowych w krajach Unii Europejskiej, które wyróżniałyby je w skali światowej. Skarżący nie wskazał również przykładów krajów spoza Unii Europejskiej, gdzie zauważyć można istotne różnice w prowadzeniu akt sądowych i prokuratorskich, a przede wszystkim wykonywaniu usługi ich skanowania. Przy tym z treści uzasadnienia skargi nie sposób w ogóle wywieść na czym w ocenie zamawiającego polega specyfika samej usługi skanowania akt w krajach Unii Europejskiej, jak i krajów spoza UE. Skarżący forsując tezę o specyfice prowadzenia akt sądowych w krajach Unii Europejskiej nie wykazał także jak ta specyfika przekłada się na kwestię istotną dla rozstrzygnięcia o spornym warunku tj. specyfikę wykonywania usługi ich skanowania.

Ponadto, w ocenie Sądu Okręgowego brak jest podstaw do przyjęcia, że usługa skanowania akt sądowych lub prokuratorskich w jakimkolwiek zakresie odbiega od usługi skanowania innego rodzaju dokumentów. Istotą doświadczenia wykonawcy w przypadku przedmiotowego zamówienia jest bowiem umiejętność i doświadczenie właściwego cyfrowego odwzorowania skanowanego dokumentu przy użyciu odpowiednich narzędzi, które nie jest zależne od tego czy przedmiotem wykonywanej usługi są akta sądowe bądź prokuratorskie, czy też dokumenty bankowe lub ubezpieczeniowe.

Mając powyższe na względzie nie sposób zgodzić się z twierdzeniami skargi, iż zmiana ogłoszenia i warunków udziału w przetargu w zakresie zdolności technicznych lub zawodowych wykonawcy była niezbędnym i dopuszczalnym działaniem zamawiającego służącym zbadaniu właściwości oraz zdolności wykonawców umożliwiających prawidłowe wykonanie zamówienia publicznego.

W ocenie Sądu Okręgowego wprowadzone przez zamawiającego do zapisów SIWZ sformułowania „w krajach Unii Europejskiej” w okolicznościach niniejszej sprawy niewątpliwie stanowiło warunek sprzeczny z zasadą proporcjonalności w rezultacie prowadzący do przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia w sposób naruszający zachowanie uczciwej konkurencji poprzez nieuzasadnione ograniczenie kręgu terytorialnego wykonawców uprawnionych do udziału w tym postępowaniu. 

Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 2 lipca 2021 r., XXIII Zs 44/21
Źródło: Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Warszawie