Czy art. 16 ust. 1 Pzp ogranicza zamawiających do wyznaczenia zamawiającego upoważnionego tylko do przeprowadzenia postępowania albo tylko do udzielenia zamówienia ?

Czy art. 16 ust. 1 Pzp ogranicza zamawiających do wyznaczenia zamawiającego upoważnionego tylko do przeprowadzenia postępowania albo tylko do udzielenia zamówienia ?

Przepis art. 16 Pzp dotyczy zamówień realizowanych przez dwóch lub więcej zamawiających. Ustawodawca nie określił jakichkolwiek przesłanek co do rodzaju przedmiotu postępowania, które umożliwiałyby wspólne udzielenie zamówienia lub odpowiednio go zakazywały. Warunkiem wspólnego przeprowadzenia postępowania i udzielenia zamówienia przez wielu zamawiających jest wyznaczenie spośród nich zamawiającego upoważnionego do przeprowadzenia postępowania i zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego w ich imieniu i na ich rzecz. Zamawiający upoważniony do przeprowadzenia postępowania i udzielenia zamówienia działa jako pełnomocnik pozostałych zamawiających zainteresowanych wspólnym wykonaniem zamówienia, zaciągając zobowiązanie ze skutkiem dla wszystkich. Należy zauważyć, że podmiotem wyznaczonym do przeprowadzenia postępowania i udzielenia zamówienia może być tylko zamawiający w rozumieniu art. 2 pkt 12 Pzp.

Jeżeli zamawiający, o których mowa w art. 16 ust. 1 Pzp mogą wyznaczyć spośród siebie zamawiającego upoważnionego do przeprowadzenia postępowania i udzielenia zamówienia w ich imieniu i na ich rzecz, tym bardziej mogą wyznaczyć spośród siebie zamawiającego upoważnionego tylko do przeprowadzenia postępowania albo tylko do udzielenia zamówienia w ich imieniu i na ich rzecz (wnioskowanie a fortiori (a maiori ad minus)).

Wnioskowanie a maiori ad minus to wnioskowanie z uzasadnienia silniejszego na słabsze. Np. jeżeli ktoś jest uprawniony do czynienia czegoś więcej (w większym stopniu, w większym zakresie), to tym bardziej jest uprawniony do czynienia tego w mniejszym stopniu lub mniejszym zakresie. Jeżeli komuś nakazano czynić coś więcej (w większym zakresie, w większym stopniu), to tym bardziej nakazano mu to czynić w mniejszym zakresie lub stopniu.

Zakres czynności dokonywanych przez zamawiającego upoważnionego do przeprowadzenia postępowania i udzielenia zamówienia w imieniu i na rzecz pozostałych zamawiających powinien wynikać z udzielonego pełnomocnictwa zamawiającemu upoważnionemu przez każdego z zamawiających, którzy chcą wspólnie przeprowadzić postępowanie i udzielić zamówienia lub umowy regulującej współpracę tych zamawiających.

Jeżeli zamawiający zamierzają wspólnie przeprowadzić postępowanie i udzielić zamówienia, jego wartością jest łączna wartość zamówień poszczególnych zamawiających.

Zamawiający upoważniony do przeprowadzenia postępowania i udzielenia zamówienia działa jako pełnomocnik pozostałych zamawiających zainteresowanych wspólnym wykonaniem zamówienia - zaciąga zobowiązanie ze skutkiem dla wszystkich. Jeżeli żaden z zamawiających występujących wspólnie nie zdecyduje się na przeprowadzenie postępowania i udzielenie zamówienia, działając jako pełnomocnik pozostałych zamawiających, niemożliwe będzie wspólne przeprowadzenie postępowania i udzielenie zamówienia.

Jeżeli zamawiający wspólnie przeprowadzili postępowanie, wyznaczając spośród siebie zamawiającego upoważnionego tylko do przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w ich imieniu i na ich rzecz, a na skutek przeprowadzonego postępowania umowy częściowe zawierane są indywidualnie przez poszczególnych zamawiających, na rzecz których działał upoważniony zamawiający, obowiązek ujęcia w sprawozdaniu rocznym udzielanych w taki sposób zamówień spoczywa odrębnie na każdym z zamawiających, który zawarł umowę.

Jeżeli zamawiający wspólnie przeprowadzili postępowanie, wyznaczając spośród siebie zamawiającego upoważnionego do przeprowadzenia postępowania i udzielenia zamówienia w ich imieniu i na ich rzecz, obowiązek informowania o takim zamówieniu w rocznym sprawozdaniu o udzielonych zamówieniach spoczywa wyłącznie na zamawiającym upoważnionym do przeprowadzenia postępowania i udzielenia wspólnego zamówienia. Dotyczy to również sytuacji, gdy postępowanie zostanie przeprowadzone przez wyznaczonego zamawiającego, ale umowa będzie podpisywana przez wszystkich zamawiających udzielających wspólnego zamówienia.

Do możliwości zawarcia umów częściowych przez poszczególnych zamawiających, o których mowa w art. 16 ust. 1 Pzp, na rzecz których działał zamawiający upoważniony odniósł się Urząd Zamówień Publicznych w opinii „Zasady sporządzania rocznego sprawozdania o udzielonych zamówieniach publicznych. IV. Przekazywanie sprawozdań przez zamawiających w szczególnych przypadkach przewidzianych ustawą. Wspólne udzielanie zamówień przez kilku zamawiających”.

W opinii Urząd Zamówień Publicznych stwierdza, że „Jeżeli zamawiający decydują się na wspólne przeprowadzenie postępowania i udzielenie zamówienia, wyznaczają spośród siebie zamawiającego upoważnionego do przeprowadzenia postępowania i udzielenia zamówienia w ich imieniu i na ich rzecz (por. art. 16 ust. 1 ustawy Pzp). Zamawiający, który z upoważnienia podmiotów wspólnie udzielających zamówienia przeprowadza postępowanie i udziela zamówienia w ich imieniu i na ich rzecz działa w tym zakresie jedynie jako pełnomocnik (por. art. 16 ust. 5 ustawy Pzp). W przedstawionych okolicznościach obowiązek informowania o takim zamówieniu w rocznym sprawozdaniu spoczywa wyłącznie na zamawiającym upoważnionym do przeprowadzenia postępowania i udzielenia wspólnego zamówienia. Dotyczy to również sytuacji, gdy postępowanie zostanie przeprowadzone przez wyznaczonego zamawiającego, ale umowa będzie podpisywana przez wszystkich zamawiających udzielających wspólnego zamówienia.

Jeżeli jednak określony zamawiający jest upoważniony nie do zawarcia umowy, ale tylko do przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego wspólnie w swoim imieniu oraz w imieniu i na rzecz innych zamawiających w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania są świadczenia podzielne (zamówienie udzielane w częściach), a na skutek przeprowadzonego postępowania umowy częściowe zawierane są indywidualnie przez poszczególnych zamawiających, na rzecz których działał zamawiający, obowiązek ujęcia w sprawozdaniu rocznym udzielanych w taki sposób zamówień spoczywa odrębnie na każdym z zamawiających, który zawarł umowę.

W związku z powyższym zamawiający, o których mowa w art. 16 ust. 1 Pzp mogą:

upoważnić zamawiającego upoważnionego do przeprowadzenia postępowania i udzielenia zamówienia w imieniu i na ich rzecz tych zamawiających,
upoważnić zamawiającego upoważnionego tylko do przeprowadzenia postępowania (umowa będzie podpisywana przez wszystkich zamawiających udzielających wspólnego zamówienia),
upoważnić zamawiającego upoważnionego tylko do przeprowadzenia postępowania, a na skutek przeprowadzonego postępowania umowy częściowe zawierane będą indywidualnie przez poszczególnych zamawiających, na rzecz których działał zamawiający.

W wyroku z dnia 2 kwietnia 2015 r., I CSK 207/14, Sąd Najwyższy orzekł, że z art. 16 ust. 1 nie wynika zakaz wspólnego przeprowadzenia postępowania i udzielenia zamówienia publicznego przez podmioty o niejednorodnym statusie, tj. posiadające status zamawiającego w rozumieniu art. 2 pkt. 12 i art. 3 ust. 1 łącznie z innymi podmiotami, które, co do zasady, tego statusu nie posiadają[1].

Opracowanie: Zespół wPrzetargach

Wyrok I CSK 207/14 pochodzi ze strony internetowej Sądu Najwyższego

[1] „Z przepisów zawartych w Prawie zamówień publicznych nie wynika bowiem zakaz wspólnego przeprowadzenia postępowania i udzielenia zamówienia publicznego przez podmioty o niejednorodnym statusie, tj. posiadające status zamawiającego w rozumieniu art. 2 pkt. 12 i art. 3 ust. 1 tej ustawy łącznie z innymi podmiotami, które, co do zasady, tego statusu nie posiadają. W szczególności, zakazu takiego niepodobna wywieść, wbrew odmiennemu poglądowi Sądu Okręgowego, z art. 16 ust. 1 P.z.p. Przepis ten nie zabrania wspólnego przeprowadzenia postępowania i udzielenia zamówienia przez takie różne podmioty. Skorzystanie zaś przez nie z przewidzianej w art. 16 ust. 1 P.z.p. możliwości przeprowadzenia postępowania i udzielenia zamówienia przez jednego zamawiającego w imieniu wielu zamawiających może wynikać z przyczyn o charakterze ekonomicznym (np. możliwość zakupu większej ilości towarów bądź usług może zapewnić korzystniejsze warunki zakupu), ale także z warunków organizacyjnych (np. brak wyspecjalizowanych służb mogących przeprowadzić skomplikowane postępowanie). Brak jurydycznych przesłanek do pozbawienia ich tej możliwości.”