Jeżeli postanowienia SWIZ są niejednoznaczne, bądź niemożliwe z przyczyn obiektywnych do spełnienia to ich interpretacja musi być dokonywana z korzyścią dla wykonawców

Zamawiający W. prowadził postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego na dostawę: dziewięciu ciągników rolniczych fabrycznie nowych o roku produkcji 2015 lub 2016 wyposażonych w komplet urządzeń składający się z: uniwersalnego wysięgnika z głowicą do koszenia, kosiarki bijakowej tylno-bocznej, ładowacza czołowego z widłami do palet i łyżką do materiałów sypkich (część 1zamówienia) i dziewięciu przyczep rolniczych (część 2 zamówienia).

Zamawiający określił, że ciągniki mają być wyposażone między innymi w dokument świadectwa homologacji na terytorium RP, a osprzęt do ciągników ma być wyposażony w deklaracje zgodności z normami UE.

W Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia Zamawiający podał, że wraz z ofertą powinny być złożone między innymi: opis oferowanego sprzętu z podaniem nazwy i typu oraz ich parametrów oraz kserokopia świadectwa homologacji (tam gdzie jest wymagana (czyli dla ciągnika)) i deklaracja zgodności z normami UE (tam gdzie jest wymagana (czyli dla osprzętu do ciągnika)).

W postępowaniu ofertę złożył wykonawca K., który zaoferował dostawę ciągnika o nazwie handlowej T954 oraz następującego osprzętu: uniwersalnego wysięgnika z głowicą do koszenia o nazwie handlowej F. 7XV 50, kosiarki bijakowej tylno-bocznej o nazwie handlowej F. ZMTE1600, ładowacza czołowego z widłami do palet i łyżką do materiałów sypkich o nazwie handlowej TUR 220. Jako część oferty został dołączony dokument homologacji dla ciągnika T954 wystawione przez H. Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe. Producentem tego ciągnika jest spółka T. Co. Ltd. z siedzibą w Korei Południowej. Dokument homologacji nie był podpisany i zawierał w miejscu podpisu wydrukowane komputerowo nazwisko Z. S.

W ocenie Odwołującego dokument homologacji nie mógł zostać uznany za prawidłowy, ponieważ dla ważności dokumentu wymagany był podpis upoważnionej osoby. Podpis nie może zostać zastąpiony przez wydruk komputerowy. Podpis upoważnionej osoby potwierdza, że dana osoba zapoznała się z dokumentem, zna jego treść oraz przyjmuje za niego odpowiedzialność. W tym zakresie osoba podpisująca dokument homologacji powinna przyjąć na siebie odpowiedzialność, że ciągnik jest zgodny z wymaganiami prawnymi obowiązującymi na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.

Brak prawidłowo podpisanej homologacji powoduje, że Zamawiający nie może mieć pewności, czy zaoferowany ciągnik spełnia odpowiednie wymogi. Ponadto należy wskazać, że świadectwo homologacji zgodnie z ogólnymi zasadami powinno być wystawione przez producenta. Tymczasem dołączone świadectwo wystawione jest przez H. Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe, które nie jest producentem tego ciągnika.

Odwołujący wskazał również, że dla wysięgnika (osprzęt numer 1) oraz kosiarki (osprzęt numer 2) nie zostały do oferty wykonawcy K. dołączone wymagane przez SIWZ deklaracje zgodności. W ofercie znajduje się wyłącznie jeden dokument w języku angielskim z logiem „F.”. Brak było również tłumaczenia tego dokumentu na język polski. Zgodnie natomiast z §16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 26 lipca 2016 r. w sprawie rodzajów dokumentów jakich może żądać zamawiający od wykonawcy w postępowaniu o udzielenie zamówienia (Dz. U. z 2016 r. poz. 1126) dokumenty sporządzone w języku obcym są składane wraz z tłumaczeniem na język polski. Tłumaczenie nie jest wymagane, jeżeli zamawiający wyraził zgodę, o której mowa w art. 9 ust. 3 Pzp. Odwołujący zwrócił również uwagę, że Zamawiający w SIWZ wyraźnie określił, że oferta powinna być sporządzona w języku polskim, z zachowaniem formy pisemnej pod rygorem nieważności, a każdy dokument składający się na ofertę powinien być czytelny. W związku z powyższym (abstrahując oczywiście od bezzasadności dołączenia wspomnianego dokumentu, jako nie zawierającego cech deklaracji zgodności), skoro ten dokument został złożony w postępowaniu, powinno zostać również złożone jego tłumaczenie na język polski.

W ocenie Odwołującego  dokument ten nie mógł zostać uznany za deklarację zgodności, ponieważ nie miał elementów konstytutywnych dla uznania go za taką deklarację (brak między innymi oznaczenia wyrobu, numeru, czy chociażby podpisu). Zdaniem Odwołującego nie można na jego podstawie stwierdzić, jakiego produktu dotyczy. Odwołujący wskazał również, że jest to tylko jeden dokument, podczas gdy wykonawca zaoferował dwa rodzaje osprzętu (to znaczy wysięgnik oraz kosiarkę) o nazwie handlowej F.

Odwołujący podniósł również, że w formularzu ofertowym, stanowiącym załącznik do SIWZ, znalazło się rozróżnienie na ofertę (i załączniki do oferty) oraz dokumenty składane wraz z ofertą. Te pierwsze są traktowane jako treść oferty. W związku z tym nie jest możliwe ich uzupełnienie w trybie art. 26 ust. 3 Pzp. Wykonawca K. w formularzu ofertowym wyraźnie określił, że kserokopie homologacji oraz deklaracje zgodności traktuje jako załączniki do oferty, stanowiące jej integralną cześć. W związku z powyższym nie można ww. dokumentów uzupełnić. Zgodnie bowiem z art. 87 ust. 1 Pzp w toku badania i oceny ofert Zamawiający może żądać od wykonawców wyjaśnień dotyczących treści złożonych ofert. Niedopuszczalne jest prowadzenie między Zamawiającym a wykonawcą negocjacji dotyczących złożonej oferty oraz, z zastrzeżeniem ust. 1a i 2, dokonywanie jakiejkolwiek zmiany w jej treści. Z kolei zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 Pzp zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli jej treść nie odpowiada treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia, z zastrzeżeniem art. 87 ust. 2 pkt 3 Pzp.

Odwołujący stwierdził, że wykonawca K. przedstawił nieprawidłowe świadectwo homologacji dla zaoferowanego ciągnika i nie przedstawił deklaracji zgodności dla uniwersalnego wysięgnika z głowicą do koszenia oraz kosiarki bijakowej tylno-bocznej, a także nie załączył tłumaczenia do dokumentu w języku angielskiego z logiem "F.". Dokumenty te stanowiły treść oferty wykonawcy, w związku z czym nie podlegają uzupełnieniu. Oferta wykonawcy podlega odrzuceniu jako niezgodna z treścią SIWZ.

W przypadku gdyby jednak Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że ww. dokumenty nie stanowiły treści oferty, wykonawca K. powinien zostać wezwany do uzupełnienia prawidłowych dokumentów.

Krajowa Izba Odwoławcza odwołanie oddaliła.

W zakresie dokumentów świadectwa homologacji Odwołujący w trakcie rozprawy przyznał rację Zamawiającemu, ale nie cofnął zarzutu. Podkreślenia wymaga, że stanowisko Zamawiającego jak i uczestnika postępowania odwoławczego wskazywało na to, że na etapie złożenia oferty niemożliwym jest złożenie świadectwa homologacji dla konkretnego oferowanego ciągnika, ponieważ w opisie przedmiotu zamówienia Zamawiający wymagał zaoferowania nowych fabrycznie ciągników, a dla takich maszyn świadectwo homologacji wystawiane jest po wyprodukowaniu, ponieważ w świadectwie homologacji zawarty jest nr VIN (numer podwozia). Zamawiający nie wymagał podania w ofercie roku produkcji oferowanych ciągników.

Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła również uwagę, że Zamawiający wymagał dostarczenia świadectwa homologacji wraz z ciągnikiem. Wymaganie złożenia świadectwa homologacji należy uznać za warunkowe co oznacza, że obowiązek ten materializuje się dopiero w przypadku istnienia ww. dokumentu. Znamiennym jest również to, że Zamawiający nie wymagał składania wraz z ofertą wzorów świadectw homologacji.

Podkreślenia wymaga również, że jeżeli świadectwo homologacji dla oferowanych ciągników na dzień złożenia oferty nie istniej, to nie ma możliwości jego złożenia i nie może być wymagane. Taki stan rzeczy potwierdza zachowanie zarówno Odwołującego jak i uczestnika postępowania odwoławczego, którzy nie złożyli w ofertach świadectw homologacji a jedynie wzory tych dokumentów, co więcej załączone przez nich do ofert dokumenty stanowią kopię tego samego dokumentu.

Dodatkowo Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła uwagę, że jeżeli jakieś postanowienia SWIZ byłyby niejednoznaczne, bądź niemożliwe z przyczyn obiektywnych do spełnienia - co w tym przypadku potwierdzili zarówno Odwołujący, Zamawiający jak i uczestnik postępowania odwoławczego - to ich interpretacja musi być dokonywana z korzyścią dla wykonawców. W rozpoznawanym przypadku w sposób ewidentny widać, że obaj wykonawcy tj. zarówno Odwołujący jak i uczestnik postępowania odwoławczego w sposób jednoznaczny zrozumieli postanowienia SIWZ. Jednakże w ocenie Izby, w przypadku gdy nie istnieją na dzień składani oferty świadectwa homologacji to wykonawca w przedmiotowym postępowaniu nie był zobowiązany do składania jakichkolwiek wzorów tych dokumentów. Odwołujący nie wykazał w postępowaniu, że takie dokumenty tj. świadectwa homologacji dla ciągników oferowanych przez uczestnika postępowania odwoławczego są w jego posiadaniu, tym samym w ocenie Krajowej Izby Odwoławczej nie wykazał, że doszło do naruszenia postanowień SWIZ.

W zakresie załączenia do oferty deklaracji zgodności z normami UE dla osprzętu, powyżej zamieszczona argumentacja pozostaje aktualna. Podkreślić należy, że wystawienie tych dokumentów, podobnie jak w przypadku świadectw homologacji, możliwe jest dopiero po wyprodukowaniu danego osprzętu. Na uwagę zasługuje również i w tym zakresie, że także Odwołujący do oferty załączył wzory deklaracji zgodności a nie deklaracje zgodności z norami UE dla oferowanego osprzętu. Takie też wzory załączył uczestnik postępowania odwoławczego, przy czym dwa z oferowanych osprzętów miały pochodzić od jednego producenta i dlatego załączył jeden wzór deklaracji zgodności z normami UE. Izba ponownie zaznacza, że nie było w SWIZ wymagania złożenia wzorów deklaracji zgodności z normami UE dla osprzętu, dlatego też nie można stawić zarzutów w stosunku do tak złożonych dokumentów. Izba wskazuje, że wbrew twierdzeniu Odwołującego, załączony do oferty uczestnika postępowania odwoławczego dokument pochodzący od PPUH "P." S.A. nie stanowi deklaracji zgodności z normami UE dla danego oferowanego sprzętu. To również jest wzór dokumentu, w którym nie zostały podane takie dane jak numer fabryczny, model, rok produkcji, numer deklaracji, data wystawienia (sporządzenia).

Również w tym przypadku Odwołujący nie wykazał, że deklaracje zgodności z normami UE dla osprzętu oferowanego przez uczestnika postępowania odwoławczego są w jego posiadaniu, tym samym nie wykazał, że doszło do naruszenia postanowień SWIZ.

W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej podnoszona przez Odwołującego argumentacja była przygotowana jedynie na potrzeby tego postępowania odwoławczego ponieważ sam Odwołujący nie załączył żadnych dokumentów, tj. ani świadectwa homologacji dla ciągników ani deklaracji zgodności z normami UE dla osprzętu do złożonej oferty, co w sposób jednoznaczny pokazuje, że sam również na tym etapie nie dysponował takimi dokumentami. Odwołujący nie wykazał również na podstawie jakich postanowień SWIZ wykonawcy zobowiązani byli do załączenia wzorów ww. dokumentów do oferty jednocześnie budując w oparciu o te dokumenty zarzuty.

Na marginesie Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła uwagę, że ww. dokumenty nie stanowią treści oferty a więc istniałaby możliwość ich uzupełnienia w trybie art. 26 ust. 3 Pzp, o ile oczywiście należałoby je uzupełniać.

 

Wyrok z dnia 28 listopada 2016 r., KIO 2145/16

 

Teksty i sygnatury orzeczeń Krajowej Izby Odwoławczej pochodzą z bazy orzeczeń Krajowej Izby Odwoławczej dostępnej na stronie internetowej Urzędu Zamówień Publicznych