Krajowa Izba Odwoławcza nie zgodziła się ze stanowiskiem Prezesa UZP, że w sytuacji, gdy zamawiający przewidział fakultatywne przesłanki wykluczenia wykonawcy, jest zobowiązany żądać dokumentów nie tylko na potwierdzenie okoliczności, o których mowa

W obecnym stanie prawnym zamawiający ma możliwość oceny spełnienia warunków udziału w postępowaniu także na podstawie oświadczeń wykonawców, bez względu na wartość zamówienia.

Krajowa Izba Odwoławcza uwzględniła zastrzeżenia Zamawiającego dotyczące naruszenia art. 25 ust 1 Pzp w związku z § 5 pkt 1, 5-9 rozporządzenia w sprawie rodzaju dokumentów, jakich zamawiający może żądać od wykonawców (…). Zgodnie z art. 25 ust. 1 Pzp, w postępowaniu o udzielenie zamówienia zamawiający może żądać od wykonawców wyłącznie oświadczeń lub dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia postępowania. Przepis ten zapobiec ma z jednej strony gromadzeniu przez Zamawiającego nadmiaru dokumentów, a z drugiej strony - zapobiec nakładaniu na wykonawców obowiązku dostarczania dokumentów zbędnych dla rozstrzygnięcia postępowania. Stanowi jedynie o tym, że Zamawiający może żądać od wykonawców dokumentów, ale ich ilość i rodzaj nie mogą wychodzić ponad to, co niezbędne do oceny spełnienia warunków udziału w postępowaniu. Rozporządzenie w sprawie rodzajów dokumentów, jakich zamawiający może wymagać od wykonawcy w postępowaniu o udzielenie zamówienia, zawiera jedynie katalog dokumentów i oświadczeń, jakich może zażądać zamawiający. Z powyższych regulacji wynika zatem, że zamawiający nie jest uprawniony do wychodzenia ponad ramy prawne w zakresie żądanych dokumentów. Z przepisów prawa (w szczególności tych, które zostały wymienione jako naruszone przez Zamawiającego) nie wynika wymaganie, aby Zamawiający obligatoryjnie żądał wskazanych dokumentów.

Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła uwagę, że z art. 25 ust. 1 Pzp nie wynika także, aby Zamawiający nie mógł dokonać oceny spełnienia warunków udziału w postępowaniu na podstawie oświadczeń złożonych przez wykonawcę. Co więcej, uchylony został art. 26 ust. 1 Pzp, zgodnie z którym Zamawiający żąda od wykonawców dokumentów potwierdzających spełnienie warunków udziału w postępowaniu, jeżeli wartość zamówienia jest równa lub przekracza kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 Pzp. Oznacza to, że w obecnym stanie prawnym Zamawiający ma możliwość oceny spełnienia warunków udziału w postępowaniu także na podstawie oświadczeń wykonawców, bez względu na wartość zamówienia. Wskazuje na powyższe aktualne brzmienie art. 26 ust.1 zdanie 1 Pzp zgodnie z którym „1. Zamawiający przed udzieleniem zamówienia, którego wartość jest równa lub przekracza kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8, wzywa wykonawcę, którego oferta została najwyżej oceniona, do złożenia w wyznaczonym, nie krótszym niż 10 dni, terminie aktualnych na dzień złożenia oświadczeń lub dokumentów potwierdzających okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 1”. Podobna regulacja dotyczy zamówień  których wartość nie przekracza kwoty określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 Pzp.

W kontrolowanym postępowaniu Zamawiający wskazywał, że dokonał oceny spełnienia warunków udziału w postepowaniu w zakresie art. 24 ust. 5 Pzp na podstawie oświadczeń. W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej, brak jest podstaw do stwierdzenia, aby powyższe stanowiło naruszenie któregokolwiek z przepisów Pzp. Brak jest także podstaw do uznania, że Zamawiający nie był uprawniony do dokonania takiej oceny.  Nadto Zamawiający wyjaśnił, że w § 5 rozporządzenia w sprawie rodzajów dokumentów, jakich zamawiający może żądać od wykonawców, nie ma wymogu, aby zamawiający żądał od wykonawców przedłożenia wszystkich wymienionych tam dokumentów łącznie. Tym samym, w ocenie Krajowej Izby Odwoławczej w okolicznościach niniejszej sprawy, Zamawiający uprawniony był do dokonania oceny spełnienia przesłanek z art. 24 ust. 5 Pzp w oparciu o wskazane w SIWZ dokumenty. Należy także zauważyć, że Prezes Urzędu Zamówień Publicznych w argumentacji podkreślał, że to do Zamawiającego należy decyzja, jakich dokumentów zażąda od wykonawców, celem potwierdzenia spełnienia warunków udziału w postępowaniu. Prezes Urzędu Zamówień publicznych podzielił także stanowisko Zamawiającego, że z § 5 przedmiotowego rozporządzenia trudno wyciągnąć wniosek, iż nakłada on obowiązek żądania wszystkich wskazanych tam dokumentów. Powyższe oznacza, że do decyzji Zamawiającego należało uznanie, które warunki udziału w postępowaniu powinny zostać potwierdzone dokumentami, a które wyłącznie oświadczeniami wykonawców. 

Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, że w stanie faktycznym nie można było uznać, że Zamawiający naruszył dyspozycję art. 25 ust. 1 Pzp w związku z § 5 pkt 1, 5-9 rozporządzenia w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawców.

Przepis ten nie ogranicza Zamawiającego w zakresie żądania określonych dokumentów na potwierdzenie spełnienia warunków udziału w postępowaniu. Przepis ten stanowi jedynie wskazanie, że Zamawiający nie może rozszerzyć katalogu dokumentów (ponad to, co jest niezbędne do oceny warunków udziału w postępowaniu oraz wynika z rozporządzenia).   

Uchwała z dnia 26 maja 2017 r., KIO/KU 20/17

Źródło:  www.uzp.gov.pl

Opracowanie: Zespół wPrzetargach