Poprawione zobowiązanie podmiotu trzeciego z datą po terminie składania ofert

Rozstrzygnięcia Krajowej Izby Odwoławczej  wymagała okoliczność, czy złożenie przez Odwołującego na wezwanie Zamawiającego podmiotowych środków dowodowych z datą późniejszą niż termin składania ofert było wystarczające dla uznania poczynionego przez Zamawiającego, że Odwołujący nie potwierdził dysponowaniem zasobami Centrum M. oraz Przychodni M. na dzień składania ofert, gdyż uzupełnione dokumenty zostały podpisane po dacie wezwania do ich uzupełnienia, z ich treści nie wynika, aby zobowiązanie było w mocy przed ich podpisaniem, w tym - na dzień składania ofert.

W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej stanowisko zamawiającego było nieprawidłowe.

Wezwanie w trybie art. 128 ust. 1 Pzp do uzupełnienia lub poprawienia dokumentów w ofercie stanowi istotny instrument umożliwiający zamawiającemu eliminowanie błędów formalnych lub niekompletności w złożonych ofertach. Artykuł ten daje wykonawcom „drugą szansę” na skorygowanie dokumentów, które nie spełniają wymagań postępowania. Również istotne jest, co wprost wynika z przywołanego wyżej art. 128 ust. 2 ustawy Pzp, że złożone dokumenty muszą być aktualne na dzień ich złożenia. W orzecznictwie jednolicie wskazuje się, że za wystarczające w obecnym stanie prawnym należy uznać przedstawienie aktualnego na dzień złożenia dokumentu z datą po dniu składania ofert, z poświadczeniem stanu faktycznego na dzień wystawienia dokumentu, potwierdzające brak podstaw wykluczenia, co do której to okoliczności wykonawca wcześniej złożył wstępne oświadczenie.

Dokumenty „aktualne” to takie, które oddają rzeczywistość w momencie ich złożenia, czyli potwierdzają okoliczność, co do której wykonawca wcześniej złożył wstępne oświadczenie i która obecnie (w czasie teraźniejszym) występuje. Przepisy ustawy Pzp uwypuklają konieczność oceny sytuacji podmiotowej wykonawców na podstawie możliwie najbardziej aktualnych informacji, ustawa Pzp daje zamawiającym także uprawnienie do weryfikowania posiadania odpowiedniej zdolności podmiotowej wykonawcy, na każdym etapie postępowania.

Posiadanie przez wykonawcę właściwej sytuacji podmiotowej weryfikuje się na początku postępowania poprzez oświadczenie wstępne, następnie zaś żąda się dowodów potwierdzających prawdziwość oświadczenia wstępnego, aktualnych na dzień złożenia, a zatem dowodów, które mogą być datowane na dzień późniejszy niż termin składania ofert czy - jak w rozpoznawanej sprawie - również na dzień późniejszy niż wcześniejsze skierowane do wykonawcy na podstawie art. 274 ust. 1 ustawy Pzp wezwanie. Ocena aktualności danego podmiotowego środka dowodowego zależeć będzie od jego rodzaju i treści i winna być dokonywana w zależności od okoliczności konkretnego przypadku, z uwzględnieniem obowiązujących przepisów. Złożenie podmiotowych środków dowodowych aktualnych na dzień ich złożenia, potwierdzających brak podstaw wykluczenia na ten dzień, tworzy pewnego rodzaju domniemanie, że stan ten trwa przez cały czas trwania postępowania, od dnia złożenia wraz z ofertą oświadczenia wstępnego. Natomiast istotne jest to, że treść podmiotowych środków dowodowych - niezależnie od tego czy są one składane na wezwanie z art. 126 ust. 1 ustawy Pzp (lub odpowiednio art. 274 ust. 1 ustawy Pzp) czy na wezwanie z art. 128 ust. 1 ustawy Pzp - nie może podważać okoliczności wynikających z oświadczenia wstępnego.

W wolą Centrum M. oraz Przychodni M. było udostępnienie ich zdolności technicznych i zawodowych adresatowi zobowiązania w takim zakresie, w jakim jest to konieczne zarówno dla wykazania warunków udziału w tym postępowaniu, jak i dla należytego wykonania tego zamówienia już w dacie złożenia oferty. Innymi słowy celem tego zobowiązania było umożliwienie Odwołującemu udowodnienie Zamawiającemu, że realizując przedmiotowe zamówienie, będzie dysponowało niezbędną wiedzą i doświadczeniem, w szczególności dzięki temu, że Centrum M. oraz Przychodnia M. zrealizują jako podwykonawcy usługi, do realizacji których zdolności te są wymagane. Dlatego fakt, że poprawione, na wezwanie zobowiązanie Przychodni M., tj. podmiotu udostępniającego zasoby zostało opatrzone datą 28 października 2025 r., a Centrum M. datą 27 października 2025 r., tj. po terminie składania ofert w postępowaniu nie oznacza, że zobowiązania ww. podmiotów udostępniających zasoby - były nieprawidłowe.

Już w formularzu oferty Odwołujący wskazywał, że powierzy tym podwykonawcom realizację części zamówienia i powołał się na zasoby udostępnione przez te podmioty zasoby. W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej potwierdzało to, że Odwołujący mógł polegać na zasobach tych podmiotów przed dniem złożenia ofert w postępowaniu, a więc, że odwołujący dysponował i nadal dysponuje wymaganymi dla realizacji tego zamówienia zdolnościami technicznymi i zawodowymi. Zamawiający natomiast nie wykazał, że na moment złożenia oferty, w której odwołujący wskazał poleganie na zasobach ww. podmiotów zdolnościami jak również przedłożył dokumenty, de facto nimi nie dysponował. Swoje stwierdzenie oparł jedynie na okoliczności złożenia uzupełnionych dokumentów z datą późniejszą niż termin składania ofert.

W konsekwencji Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że zamawiający bezpodstawnie ustalił, że odwołujący nie wykazał spełnienia warunku udziału dotyczącego zdolności technicznej i zawodowej opisanego w SWZ, w tym błędnie stwierdził, że odwołujący nie wykazał spełnienia warunku na moment złożenia oferty w niniejszym postępowaniu. Zamawiający dokonał więc odrzucenia oferty odwołującego z naruszeniem przepisów ustawy Pzp.

Wyrok z dnia 5 stycznia 2026 r., KIO 5031/25
 

Czytaj portal wPrzetargach.pl i zostań ekspertem w zamówieniach publicznych