Problem powierzenia „lwiej części zamówienia” w zamówieniu na dostawy

W związku z wątpliwościami dotyczącymi oferty wykonawcy w zakresie części zamówienia powierzonej podwykonawcy, zamawiający wezwała wykonawcę do wyjaśnienia treści oferty w zakresie zakresu rzeczowego prac powierzonego podwykonawcy. Wezwanie było konsekwencją określenia w formularzu ofertowym, iż wykonawca zamierza powierzyć podwykonawcy dostawę sprzętu i oprogramowania, konfigurację, uruchomienie elementów systemu oraz szkolenie, co w istocie stanowi przedmiot zamówienia oraz określenia w złożonych wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny, iż „znaczna część” zamówienia będzie realizowana przez podwykonawcę. W wyjaśnieniach dotyczących treści oferty wykonawca podtrzymał wcześniej zadeklarowany podział prac wskazując, iż powierza podwykonawcy realizację wyodrębnionych technicznych elementów zamówienia, przy jednoczesnym zachowaniu koordynacji prac, integracji i odpowiedzialności za odbiory oraz nadzór techniczny i obsługę logistyczną i prawną.

Zamawiający uznał, że jeżeli podwykonawca realizuje wszystkie zasadnicze czynności stanowiące przedmiot zamówienia pozostawiając sobie nadzór i koordynację, dochodzi do naruszenia przepisów ustawy Pzp, zgodnie z którymi Zamawiający powierza realizację zamówienia Wykonawcy wybranemu w postępowaniu, który to może powierzyć wykonanie tylko części zamówienia Podwykonawcy.

Zgodnie z art. 462 ust. 1 ustawy Pzp wykonawca może powierzyć wykonanie części zamówienia podwykonawcy. Przy czym art. 462 ust. 2 ustawy Pzp uprawnia zamawiającego do żądania wskazania przez wykonawcę w ofercie części zamówienia, których wykonanie zamierza powierzyć podwykonawcom, oraz podania nazw ewentualnych podwykonawców.

W aktualnym orzecznictwie art. 462 ust. 1 ustawy Pzp nie budzi wątpliwości interpretacyjnych co do tego, że podwykonawstwo całości zamówienia nie jest dopuszczalne. Z treści art. 462 ust. 1 ustawy Pzp jednoznacznie bowiem wynika, że wykonawca może powierzyć podwykonawcy wykonanie jedynie części zamówienia. Jest to spójne z zawartą w art. 7 pkt 27 ustawy Pzp definicją umowy o podwykonawstwo, której istotą jest zobowiązanie się przez podwykonawcę względem wykonawcy do wykonania właśnie części zamówienia. Podkreśla się przy tym, że zamówienia udziela się wykonawcy wybranemu zgodnie z przepisami ustawy (art. 17 ust. 2 ustawy Pzp), a nie podwykonawcy. W konsekwencji dopuszczenie możliwości zlecenia całości zamówienia publicznego podwykonawcy de facto prowadziłoby do zmiany wykonawcy i godziłoby w fundamentalne zasady udzielania zamówień publicznych. Złożenie oferty przez wykonawcę miałoby bowiem charakter pozorny, gdyż faktycznym wykonawcą byłby inny podmiot, którego zdolność do wykonania zamówienia i oferta były badane i oceniane przez zamawiającego. W tym kontekście znaczenie mają nie tylko wskazane w uzasadnieniu odrzucenia uwarunkowania związane ze spełnianiem warunków udziału w postępowaniu, ale również dotyczące braku zaistnienia podstaw wykluczenia, które co do zasady nie są badane w odniesieniu do podwykonawcy, a jedynie w sytuacji, gdy wykonawca powołuje się na jego zasoby (co nie miało miejsca w niniejszej sprawie).

Powyższe stanowisko znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie sądowym (zob. wyrok z dnia 5 maja 2021 r., XXIII Zs 11/21, wyrok z dnia 26 lutego 2025 r., XXIII Zs 150/ 24).

Prawidłowa wykładnia art. 462 ust. 1 ustawy Pzp jest następująca. Wykonawca może powierzyć wykonanie części zamówienia podwykonawcy, co oznacza, że nie może powierzyć wykonania całości. Jeśli zamawiający nie zastrzegł obowiązku osobistego wykonania przez odpowiednio poszczególnych wykonawców wspólnie ubiegających się o udzie lenie zamówienia lub wykonawcę np. kluczowych zadań dotyczących zamówień na roboty budowlane, wykonawca może powierzyć wykonanie tylko części zamówienia podwykonawcy. Odmienna interpretacja art. 462 ust. 1 ustawy Pzp jest nieuprawniona i wykraczająca poza reguły wykładni tego przepisu.

Nie jest również uprawnione twierdzenie, że jeżeli zamawiający w dokumentach zamówienia nie zastrzega obowiązku osobistego wykonania przez wykonawcę niektórych części zamówienia (kluczowych zadań, o których mowa w art. 60 ustawy Pzp), nie ma przeszkód, aby wykonawca powierzył wykonanie całości zamówienia podwykonawcy lub podwykonawcom. Tymczasem brak wskazania przez zamawiającego zakresu zamówienia przeznaczonego do osobistego wykonania (kluczowych zadań) oznacza jedynie swobodę wykonawcy w powierzeniu części (a nie całości) zamówienia podwykonawcy.

Na gruncie przepisu art. 462 ust. 1 ustawy Pzp niedopuszczalne jest powierzenie podwykonawcy takiego zakresu prac, który wskazuje, że faktycznym zamiarem wykonawcy jest powierzenie podwykonawcy wykonania całości zamówienia.

Wyrok z dnia 7 sierpnia 2026 r., KIO 3176/26

Dziękujemy za przeczytanie tego artykułu do końca

Czytaj portal wPrzetargach.pl na bieżąco