Szczegółowość uzasadnienia unieważnienia postępowania z powodu nieprzyznania środków finansowych

O unieważnieniu postępowania o udzielenie zamówienia zamawiający zawiadamia równocześnie wykonawców, którzy złożyli oferty lub wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu lub zostali zaproszeni do negocjacji - podając uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 260 ust. 1 ustawy Pzp).

Zamawiający może unieważnić postępowanie o udzielenie zamówienia, jeżeli środki publiczne, które zamawiający zamierzał przeznaczyć na sfinansowanie całości lub części zamówienia, nie zostały mu przyznane, a możliwość unieważnienia postępowania na tej podstawie została przewidziana w: ogłoszeniu o zamówieniu - w postępowaniu prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego, przetargu ograniczonego, negocjacji z ogłoszeniem, dialogu konkurencyjnego, partnerstwa innowacyjnego albo zaproszeniu do negocjacji - w postępowaniu prowadzonym w trybie negocjacji bez ogłoszenia albo zamówienia z wolnej ręki.

Zamawiający w zawiadomieniu o unieważnieniu postępowania wskazał jako uzasadnienie faktyczne: „Podstawa faktyczna unieważnienia przedmiotowego postępowania wynika z braku środków publicznych na sfinansowanie zamówienia, które nie zostały przyznane Zamawiającemu w roku 2026, a możliwość unieważnienia postępowania na podstawie przesłanki wynikającej z art. 257 ustawy Pzp tj. dotyczącej braku przyznania środków publicznych została przewidziana w pkt. 2.1.4. ogłoszenia o zamówieniu opublikowanym w Dz. Urz. UE: (…), numer publikacji ogłoszenia (…) z dnia (…). Wobec braku środków na sfinansowanie zamówienia, dalsze prowadzenie postępowania jest nieuzasadnione, a wybór oferty niemożliwy” Jako uzasadnienie prawne Zamawiający podał, że: „Podstawę prawną unieważnienia przedmiotowego postępowania stanowi art. 257 ustawy Pzp (…)’’.

Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 1 czerwca 2026 r., KIO 1718/26uznała, że decyzja o unieważnieniu postępowania zawierająca uzasadnienie faktyczne powinna mieć charakter szczegółowy, ponieważ w oparciu o ten dokument wykonawcy dowiadują się o motywach, jakie legły u podstaw czynności Zamawiającego. Wynika to przede wszystkim z potrzeby zapewnienia przejrzystości postępowania, a także z zasady równego traktowania wykonawców. Ponadto, przepisy dotyczące unieważnienia postępowania muszą być wykładane ściśle, a ciężar udowodnienia ich zaistnienia zarówno w zakresie okoliczności faktycznych i prawnych spoczywa na Zamawiającym już na etapie czynności unieważnienia postępowania. Potwierdzają to między innymi wyrok z dnia 15 marca 2023 r., KIO 546/23: „Nie może ulegać wątpliwości, że uzasadnienie faktyczne czynności unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, o którym mowa w art. 260 ust. 1 ustawy Pzp., powinno zawierać wyczerpujące wskazanie okoliczności faktycznych uzasadniających unieważnienie postępowania na podstawie tego przepisu, który stanowił podstawę prawną czynności zamawiającego. W innym razie uzasadnienie to nie służyłoby osiągnięciu celu tego przepisu, jakim jest - jak wskazano powyżej - umożliwienie wykonawcom kontroli tej czynności” oraz wyrok z dnia 13 lutego 2024 r., KIO 227/24: „Uzasadnienie faktyczne i prawne unieważnienia postępowania powinno zawierać co najmniej ustalenie faktów i wskazanie dowodów, na których zamawiający się oparł, oraz wyjaśnienie podstawy prawnej unieważnienia, a każde nowa regulacja na etapie postępowania odwoławczego jest spóźniona. Zatem okoliczności, które nie zostały wprost podane w uzasadnieniu unieważnienia postępowania, nie podlegają ocenie Izby w postępowaniu odwoławczym”.

W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej, Zamawiający nie przedstawił wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego, nie tylko nie konkretyzując i nie przedstawiając szczegółowego uzasadnienia swojej decyzji związanej z nieprzyznaniem środków publicznych, ograniczając się wyłącznie do lakonicznego stwierdzenia o: „braku środków publicznych na sfinansowanie zamówienia, które nie zostały przyznane Zamawiającemu w roku 2026”, ale również nie wskazał żadnych dowodów, na których Zamawiający oparł swoją decyzję. Tym samym, Zamawiający nie wykazał przesłanek niezbędnych do unieważnienia postępowania na podstawie art. 257 ustawy Pzp, cytując de facto wyłącznie przepis prawa, przy czym w okolicznościach niniejszej sprawy bezspornym jest, że możliwość unieważnienia postępowania w oparciu o art. 257 ustawy PZP została przewidziana przez Zamawiającego w ogłoszeniu o zamówieniu.

W związku z powyższym, Krajowa Izba Odwoławcza nie zgodziła się z Zamawiającym, który wskazywał w odpowiedzi na odwołanie, iż: „Odwołujący błędnie utożsamia obowiązek uzasadnienia decyzji z obowiązkiem przedstawienia pełnego materiału dowodowego już na etapie zawiadomienia o unieważnieniu postępowania, podczas gdy szczegółowe wykazanie okoliczności faktycznych oraz przedstawienie dowodów następuje w toku postępowania odwoławczego”.

Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że Zamawiający w uzasadnieniu unieważnienia postępowania na podstawie art. 257 ustawy Pzp ograniczył się jedynie do stwierdzenia „braku środków publicznych na sfinansowanie zamówienia, które nie zostały przyznane Zamawiającemu w roku 2026”, nie przedstawiając ani szerszej argumentacji, ani nie wskazując jakiegokolwiek dowodu stanowiącego podstawę nieprzyznania środków publicznych na realizację zamówienia. W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej słusznie wskazywał Odwołujący, że uzasadnienie nie zawierało również żadnych informacji, jakie działania Zamawiający podjął, aby pozyskać środki publiczne, czy działania te były realne, a Zamawiający faktycznie działał z należytą starannością.

W związku z powyższym Krajowa Izba Odwoławcza uwzględniła odwołanie w zakresie braku wykazania w uzasadnieniu unieważnienia postępowania podstaw do zastosowania art. 257 ustawy Pzp i nakazała Zamawiającemu unieważnienie czynności unieważnienia postępowania.
 

Dziękujemy za przeczytanie tego artykułu do końca. Czytaj portal wPrzetargach.pl na bieżąco
Portal wPrzetargach.pl to kompendium wiedzy o zamówieniach publicznych