Zmiana umowy w przypadku dostaw transgranicznych

W przypadku zamówień obejmujących dostawy transgraniczne, ryzyko zatrzymania towarów na granicy celem ich sprawdzenia przez służby celne stanowi ryzyko standardowe, z którym Strony umowy powinny się liczyć, zaś czynności sprawdzających przez te służby nie można uznać za sytuację nadzwyczajną (lub zdarzenie o charakterze przypadkowym), ponieważ odbywają się one na podstawie przepisów prawa. Jednocześnie trudno uznać, że nie było obiektywnie możliwe do przewidzenia, że procedury celne na granicy z Polską - w związku z wystąpieniem konfliktu zbrojnego na Ukrainie - mogą być bardziej rygorystyczne, a w konsekwencji wydłużać się. Tym bardziej, że Wykonawca oferował repliki (jak sam wskazywał we wniosku) o realistycznej konstrukcji i wyglądzie, co mogło wzbudzać podejrzenia właściwych służb, że nie są one replikami, a realną bronią bojową.

Nie sposób zatem przyjąć za uzasadnione twierdzenie, że okoliczności, wskazane przez wykonawcę we wniosku, potwierdzały wystąpienie siły wyższej lub innych zdarzeń nadzwyczajnych, o których mowa była umowie. Przy czym - jak już powyżej zostało wspomniane - podstawą wydłużenia terminu realizacji umowy było rzekome wystąpienie okoliczności, o których mowa § 12 ust. 2 pkt 1 umowy, tj. wystąpienie siły wyższej i innych zdarzeń nadzwyczajnych.

Skorzystanie z możliwości wprowadzenia modyfikacji do umowy na podstawie art. 455 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp nie jest również wykluczone w okolicznościach, gdy zamawiający przewidział określone klauzule pozwalające na zmianę umowy w oparciu o dyspozycję art. 455 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp, ale są one niewystarczające do zniwelowania niemożliwych do przewidzenia skutków spowodowanych zmianą okoliczności związanych z realizacją umowy lub niemożliwym do przewidzenia zakresem zmiany. Niemniej jednak, także w tym zakresie nie można uznać, że zostały spełnione przesłanki do zastosowania art. 455 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp, gdyż ocena zaistniałych okoliczności, prowadzi do wniosku, że były one możliwe do przewidzenia, przy zachowaniu należytej staranności. A nawet gdyby hipotetycznie uznać, że w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, zatrzymanie części towarów na granicy stanowiło sytuację nadzwyczajną, nieprzewidywalną i niezależną od stron umowy, to brak jest podstaw do stwierdzenia, że spowodowane tym wydłużenie terminu realizacji umowy powodowało konieczność zmiany umowy w tym zakresie.

Umowa zawarta z wykonawcą - w przypadku wystąpienia okoliczności uzasadniających wydłużenie terminu realizacji umowy - nakładała na wykonawcę obowiązek przedstawienia wyczerpujących wyjaśnień wraz z ich udowodnieniem. Tymczasem wniosek o zmianę umowy nie zawierał wystarczających informacji i dowodów, umożliwiających stwierdzenie, że przesłanki te mogły ewentualnie zachodzić.

Zgadzając się z Prezesem Urzędu Zamówień Publicznych, Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że zmiana terminu wykonania zamówienia stanowiła zmianę istotną - jeśli bowiem dłuższy termin wykonania zamówienia, odpowiadający terminowi początkowemu powiększonemu o termin wynikający z aneksu nr 1 do umowy, zostałby określony przez Zamawiającego na etapie udzielenia zamówienia, wówczas zamówieniem mogłaby być zainteresowana większa liczba uczestników. Jednocześnie termin wykonania zamówienia stanowił jedno z kryteriów oceny ofert, zaś maksymalny termin wykonania zamówienia w SWZ został przez Zamawiającego określony na 30 dni. Zmiana tego terminu zmieniła również równowagę ekonomiczną zamówienia na korzyść Wykonawcy w sposób, który nie był przewidziany w pierwotnym zamówieniu.

Uchwała z dnia 13 lutego 20254 r., KIO/KD 2/25 

Dziękujemy za przeczytanie tego artykułu do końca. Czytaj portal wPrzetargach.pl na bieżąco
Portal wPrzetargach.pl to kompendium wiedzy o zamówieniach publicznych