Tryb zamówienia z wolnej ręki to jeden z trzech najczęściej stosowanych trybów udzielania zamówień publicznych. Ten tryb udzielenia zamówienia jest zawsze poddawany kontroli, a wyniki kontroli są najczęściej niekorzystne dla zamawiającego. 

Warunkiem udziału w postępowaniu było dysponowanie przez wykonawcę określonym sprzętem.

Jeżeli wykonawca nie złożył oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1, podmiotowych środków dowodowych, innych dokumentów lub oświadczeń składanych w postępowaniu lub są one niekompletne lub zawierają błędy, zamawiający wzywa wykonawcę odpowiednio do ich złożenia, poprawienia lub uzupełnienia w wyznaczonym terminie, chyba że: wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo oferta wykonawcy podlegają odrzuceniu bez względu na ich złożenie, uzupełnienie lub poprawienie lub zachodzą przesłanki unieważnienia postępowania (art. 128 ust. 1 ustawy Pzp).

W postępowaniu zamawiający wezwał wykonawcę E. do złożenia wyjaśnień w przedmiocie ceny jego oferty, ponieważ cena ta była o ponad 30% niższa od średniej arytmetycznej wszystkich złożonych ofert.

W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej Zamawiający nie dochował w pełni przyjętego w SWZ sposobu komunikacji z Odwołującym, co miało wpływ na możliwość terminowego udzielenia wyjaśnień przez wykonawcę w zakresie rażąco niskiej ceny. Wezwanie zostało bowiem przekazane wyłącznie poprzez platformę ePUAP, zgodnie zaś z postanowieniami SWZ komunikacja z wykonawcami miał odbywać się dodatkowo poprzez użycie poczty elektronicznej.

Odwołujący złożył formularz oferty, gdzie w tabeli dotyczącej modernizacji wentylacji w budynkach A, B, D i basen zaoferowano dostawę następujących urządzeń i podano pozycje kosztorysu: 1) „Poz. 123.5 Kosztorysu Centrala C6”, 2) „Poz. 123.6 Kosztorysu Centrala C7”, 3) „Poz. 167.5 Kosztorysu Centrala C8”, 4) „Poz. 167.6 Kosztorysu Centrala C9”, 5) „Poz. 167.7 Kosztorysu Centrala C10”, 6) „Poz. 47.5 Kosztorysu Centrala C11”. 

W tabeli dla wszystkich urządzeń wpisano model i producent - „VTS Ventus”, do oferty załączono także kosztorysy szczegółowe. 

W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej z umowy poręczenia nie wynikało, aby poręczyciel miał wiedzę, iż miałby odpowiadać w większym zakresie, niż to zostało określone w treści umowy, nie wynikało również, aby wskazany w niej wykonawca występował niesamodzielnie, lecz jako pełnomocnik drugiego członka konsorcjum, upoważniony do pozyskania i złożenia wadium także w imieniu konsorcjum. 

Zgodnie z art. 58 ust. 1 ustawy Pzp wykonawcy mogą wspólnie ubiegać się o udzielenie zamówienia. W takim przypadku wykonawcy ustanawiają pełnomocnika do reprezentowania ich w postępowaniu o udzielenie zamówienia albo do reprezentowania w postępowaniu i zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego (art. 58 ust. 2 ustawy Pzp). Przepis art. 58 ust. 5 ustawy Pzp, zgodnie z którym przepisy dotyczące wykonawcy stosuje się odpowiednio do wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia, ma natomiast istotne znaczenie z punktu widzenia wniesienia wadium przez takich wykonawców.

Odwołujący podniósł, że Zamawiający, poprzez ukształtowanie zaskarżonych postanowień, naruszył art. 437 i art 447 w zw. z art. 16 ust 1 i 3 ustawy Pzp, gdyż w umowie na usługi niezasadnie obciążył wykonawcę pewnymi obowiązkami i karami umownymi przewidzianymi dla robót budowlanych. 

W wyroku z dnia 3 września 2021 r., KIO 2293/21 Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że 
w przypadku zamówień na roboty budowlane zamawiający ma obowiązek zawrzeć w umowie elementy określone w art. art. 437 i art. 447 ustawy Pzp. 

Na gruncie przepisów Pzp treść oferty to oświadczenie woli wykonawcy wyrażone w formularzu ofertowym stanowiące jednostronne zobowiązanie wykonawcy do wykonania oznaczonego świadczenia, które zostanie zrealizowane na rzecz zamawiającego, jeśli oferta złożona przez wykonawcę zostanie uznana za najkorzystniejszą w postępowaniu i zostanie z nim zawarta umowa w sprawie zamówienia publicznego. Kryterium rozróżniającym i decydującym o odmiennej kwalifikacji dokumentów przedmiotowych jest cel ich składania oraz zakres informacji wynikający z ich treści.

W przypadku braku określenia przez zamawiającego stawki VAT w SIWZ, to obowiązek zamawiającego musi ograniczyć się wyłącznie do oceny prawidłowości przyjętej w ofercie wykonawcy stawki podatku VAT, która jako element cenotwórczy ma niewątpliwie bezpośredni wpływ na ukształtowanie wysokości przedstawionej w ofercie ceny.

Na podstawie art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy zamawiający poprawia w ofercie inne omyłki polegające na niezgodności oferty z dokumentami zamówienia, niepowodujące istotnych zmian w treści oferty (w skrócie „inne omyłki”). 

„Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. poz. 583), zwana dalej „ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy”, przewiduje obowiązek zamieszczania w Biuletynie Zamówień Publicznych informacji o udzieleniu zamówienia, w odniesieniu do którego wyłączony został obowiązek stosowania przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1129, 1598, 2054 i 2269 oraz z 2022 r. poz. 25).

Zgodnie z art. 632 § 2 k.c., jeżeli wskutek zmiany stosunków, której nie można było przewidzieć, wykonanie dzieła groziłoby przyjmującemu zamówienie rażącą stratą, sąd może podwyższyć ryczałt lub rozwiązać umowę.

Przepis art. 632 § 2 k.c. zezwala na zmianę umowy o roboty budowlane przez podwyższenie wynagrodzenia ryczałtowego w wypadku, gdy wskutek zmiany stosunków, której nie można było przewidzieć a wykonanie umowy groziłoby przyjmującemu zamówienie rażącą stratą.

W dniu 12 marca 2022 r. została ogłoszona w Dzienniku Ustaw pod poz. 583 ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, zwana dalej „ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy”.

W ustawie tej przewidziano wyłączenia z obowiązku stosowania ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1129, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą Pzp”.

Zgodnie z art. 12 ust. 6 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, przepisów ustawy Pzp nie stosuje się do zamówień publicznych niezbędnych do: