W wyroku z dnia 2 kwietnia 2025 r., KIO 922/25, Krajowa Izba Odwoławcza odniosła się do zagadnienia obowiązku szczegółowego uzasadnienia w przypadku czynności odtajnienia informacji, które wykonawca uznał za tajemnicę przedsiębiorstwa oraz możliwości uznania za tajemnicę przedsiębiorstwa kalkulacji ceny.

Zmowa przetargowa polega na ustalaniu zasad i warunków uczestnictwa między samodzielnymi przedsiębiorcami, której celem lub skutkiem jest pozyskanie zamówienia przez jednego z nich. W takim przypadku beneficjantem zdobycia zamówienia przez jednego z wykonawców stają się wszyscy wykonawcy uczestniczący w zmowie, co dzieje się ze szkoda dla innych wykonawców biorących udział w postępowaniu.

Zamawiający w informacji o odrzuceniu oferty odwołującego stwierdził, że we wskazanych pozycjach Wykonawca dokonał podwyższenia cen jednostkowych, co czyni ofertę dodatkową mniej korzystną. Jeżeli odwołujący stał na stanowisku, że na podstawie złożonej przez niego oferty dodatkowej wynagrodzenie, jakie zapłaci zamawiający, będzie z punktu widzenia zamawiającego korzystniejsze, powinien był tę okoliczność podnieść i udowodnić przed Krajową Izbą Odwoławczą. Odwołujący tego rodzaju polemiki w ogóle nie podniósł, skupiając się jedynie na prezentacji przyjętej przez siebie wykładni art.

Krajowa Izba Odwoławcza doszła do przekonania, że sposób działania zamawiającego polegający na skonstruowaniu restrykcyjnego warunku udziału w postępowaniu i jego zmianie dopiero po upływie terminów wizji lokalnej i braku wyznaczenia dodatkowego terminu tej wizji przy jednoczesnym przedłużeniu terminu na złożenie ofert, stanowił naruszenie zasady uczciwej konkurencji oraz zasady przejrzystości postępowania.

Urząd Zamówień Publicznych odpowiada na pytania dotyczące udziału wykonawców z państw trzecich

Zamówieniem jest umowa odpłatna zawierana między zamawiającym a wykonawcą, której przedmiotem jest nabycie przez zamawiającego od wybranego wykonawcy robót budowlanych, dostaw lub usług. Definicja zamówień publicznych jest spójna z definicją zamówień publicznych zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 5 dyrektywy 2014/24/UE („«zamówienia publiczne» oznaczają umowy o charakterze odpłatnym zawierane na piśmie pomiędzy co najmniej jednym wykonawcą a co najmniej jedną instytucją zamawiającą, których przedmiotem jest wykonanie robót budowlanych, dostawa produktów lub świadczenie usług”).

Krajowa Izba Odwoławcza nie podziela stanowiska odwołującego, jakoby wykonawca nie mógł wystawić referencji samemu sobie w sytuacji, w której wykonywał usługę o takim charakterze, jak wykazana przez wykonawcę F. Przyjęcie odmiennej sytuacji prowadziłoby do kuriozalnej sytuacji, w której - jak w omawianym przypadku - wykonawca, prowadzący od wielu działalność gospodarczą o charakterze tożsamym lub zbliżonym do przedmiotu zamówienia, nie mógłby zostać uznany za posiadającego odpowiednią zdolność techniczną i zawodową.

Zamawiający, inaczej niż w stosunku do pozostałych wykonawców, nie wystosował do Odwołującego wezwania do przedłużenia terminu związania ofertą i zabezpieczenia jej wadium. W efekcie tego zaniechania Odwołujący, począwszy od dnia 16 lutego 2025 r., nie był już związany ofertą, która nie była od tej daty zabezpieczona wadium. Pomimo, iż Zamawiający nie wystosował do Odwołującego wezwania do wyrażenia pisemnej zgody na wybór jego oferty, w dniu 27 lutego 2025 r. dokonał wyboru oferty tego wykonawcy.

Skoro Wykonawca powołał się na spełnienie przez podmiot trzeci warunku dotyczącego doświadczenia w realizacji robót budowlanych, to stosownie do art. 118 ust. 2 ustawy Pzp, podmiot trzeci powinien realizować roboty budowlane w ramach realizacji niniejszego zamówienia. Zamówienie nie może być realizowane przez podmiot, który nie posiada doświadczenia.

Jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych (art. 224 ust. 1 ustawy Pzp).

W przypadku gdy cena całkowita oferty złożonej w terminie jest niższa o co najmniej 30% od:

Przepis art. 99 ust. 4 ustawy Pzp zakazuje opisywania przedmiotu zamówienia w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję, w szczególności przez wskazanie znaków towarowych (…), jeżeli mogłoby to doprowadzić do uprzywilejowania lub wyeliminowania niektórych wykonawców lub produktów.

Krajowa Izba Odwoławcza podziela stanowisko wyrażone w wyroku z dnia 21 stycznia 2022 r., KIO 18/22, zgodnie z którym: „Przesłanka „posiadający wartość gospodarczą” odnosi się nie tylko do informacji „innej”, ale także informacji technicznej, technologicznej i organizacyjnej. 

W SWZ zamawiający postanowił, że oferta zostanie odrzucona, gdy wykonawca w kosztorysie ofertowym nie dokona wyceny przewidzianej pozycji lub wyceny na poziomie 0,0.

W wyroku z dnia 17 maja 2023 r., KIO 1222/23, Krajowa Izba Odwoławcza rozważała, czy postanowienie zamawiającego w SWZ o odrzuceniu oferty w sytuacji braku wyceny pozycji przewidzianej w kosztorysie lub jej wyceny na poziomie 0,0 jest dla niego wiążące i może mieć znaczenie prawne w kontekście obligatoryjnych postanowień art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp. 

Ustalanie wartości zamówienia publicznego to jedna z najważniejszych czynności związanych z przygotowaniem postępowania. Wartość zamówienia jest pochodną ustaleń zamawiającego dokonywanych na podstawie analizy rynku, która powinna odzwierciedlać rzeczywiste ceny jakie na rynku są oferowane i możliwe do uzyskania.